«Το γεγονός»

 

 

 

Δυναμικά ξεκίνησε την περασμένη Πέμπτη 4 Νοεμβρίου, το 62ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, το οποίο διεξάγεται μέσα στις ιδιαίτερες συνθήκες της πανδημίας.

Ως ταινία έναρξης επελέγη το βραβευμένο με Χρυσό Λιοντάρι στη Βενετία φιλμ, «Το γεγονός» (L’ Enenement), της Οντρέ Ντιγουάν, βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο της Ανί Ενρό, η οποία ασχολείται με ένα θέμα το οποίο μπορεί να μοιάζει ως ξεπερασμένο αλλά μόνον τέτοιο δεν είναι. Αν μάλιστα λάβουμε υπόψη ένα κύμα κοινωνικής συντηρητικοποίησης το οποίο αναπτύσσεται σε πολλές χώρες, τότε το ζήτημα των αμβλώσεων, δηλαδή το αναφαίρετο δικαίωμα των γυναικών για αυτοδιάθεση του σώματός τους, επανέρχεται εκ νέου στην επικαιρότητα.

Η ιστορία εκτυλίσσεται στη Γαλλία κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1960, σε μια εποχή που οι αμβλώσεις είναι παράνομες στη χώρα και τιμωρούνται με ποινή φυλάκισης. Η ηρωίδα μας, η Αν, φοιτήτρια στη σχολή Λογοτεχνίας, ανακαλύπτει πως είναι έγκυος. Αυτομάτως βλέπει τη ζωή της να ανατρέπεται καθώς δεν έχει πολλές επιλογές. Αυτό σημαίνει πως θα παρατήσει τις σπουδές και τα όνειρά της και θα γίνει μια καλή μητέρα και νοικοκυρά. Η Αν νιώθει να ασφυκτιά, πολλά έρχονται στο μυαλό της και ο μόνος τρόπος να διατηρήσει την ελευθερία της είναι η παράνομη και πολλαπλώς επικίνδυνη επιλογή της έκτρωσης. Η νεαρή κοπέλα θα βρεθεί αντιμέτωπη με έναν πλέγμα κοινωνικής αναλγησίας και με ένα αξεπέραστο νομικό και ιατρικό τοίχο τον οποίο θα πρέπει να ξεπεράσει.

Η Οντρέ Ντιγουάν παρακολουθεί το δράμα της Αν, διακριτικά και αποφεύγοντας κάθε υπόνοια διδακτισμού επικεντρώνεται στο ανθρώπινο μέρος και κυρίως στον προσωπικό αγώνα που δίνει η κοπέλα με τον εαυτό της, αλλά πάνω απ’ όλα με μια ολόκληρη κοινωνική πραγματικότητα. Η κάμερά της καταγράφει λειτουργώντας ως ωρολογιακή βόμβα η οποία αναμένεται να εκραγεί. Μια ταινία η οποία αναβλύζει αλήθεια, και γι’ αυτό σκληρή, καθώς η Αν αντιμετωπίζει το ανελέητο κοινωνικό πλαίσιο το οποίο έρχεται να προκαθορίσει την απόφασή της. Και με αυτό θα πρέπει να συγκρουστεί για να διατηρήσει την ελευθερία της και το αναφαίρετο δικαίωμα επάνω στο δικό της σώμα.

Υπόκωφη, δραματική, γεμάτη δύναμη ταινία, η οποία θυμίζει το Χρυσό Φοίνικα των Καννών το 2007, «4 μήνες, 3 εβδομάδες και 2 ημέρες» του, άγνωστου ως εκείνη τη στιγμή, Κριστιάν Μουντζίου, με θέμα μία παράνομη έκτρωση στη Ρουμανία του Τσαουσέσκου τη δεκαετία του 1980. Μια ταινία η οποία είχε συζητηθεί πολύ έντονα τότε και λειτούργησε ως αφορμή για να αντιμετωπιστεί κριτικά το ρουμάνικο καθεστώς και η στάση του απέναντι στο δικαίωμα στην έκτρωση. Ξεχνώντας πως η κατάσταση δεν ήταν και πολύ καλύτερη στις χώρες του δημοκρατικού δυτικού κόσμου.

Αξίζει να αναφερθούμε και στην 22χρονη ρουμανο-γαλλίδα πρωταγωνίστρια, Αναμαρία Βαρτολομέι, η οποία δίνει μια ισορροπημένη και υπόκωφα σπαρακτική ερμηνεία στο ρόλο της Αν.

 

Αφιέρωμα σε μια πρωτοπόρο

 

Γεννημένη το 1923, η Μπίνκα Ζελιάσκοβα υπήρξε μια από τις πιο σημαντικές σκηνοθέτιδες του βουλγάρικου κινηματογράφου αλλά και η πρώτη γυναίκα σκηνοθέτιδα της γειτονικής χώρας. Ένα αφιέρωμα στο έργο της βουλγάρας σκηνοθέτιδας περιλαμβάνει το πρόγραμμα του 62ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο του προγράμματος Ματιές στα Βαλκάνια.

Το έργο της περιλαμβάνει 7 ταινίες μεγάλου μήκους και δύο ντοκιμαντέρ, σε μια καριέρα η οποία διήρκεσε από το 1957, όταν γύρισε την πρώτη της ταινία, ως τα μέσα της δεκαετίας του 1980.

Η πρώτη της ταινία «Ήσυχα κυλάει η ζωή…» (1957), ήταν απαγορευμένη για 30 ολόκληρα χρόνια, καθώς το θέμα της φαίνεται να ενόχλησε το καθεστώς. Αναφερόταν στους ήρωες της αντίστασης κατά των ναζί οι οποίοι στη συνέχεια κατέλαβαν διάφορες κρατικές θέσεις. Με το «Παγιδευμένο αερόστατο» (1967), μια ηθογραφική σάτιρα, αντιμετώπισε εν νέου προβλήματα με τη λογοκρισία με αποτέλεσμα η ταινία να απαγορευτεί.

Ακολούθησε το «Ήμασταν νέοι» (1960), με θέμα την αντίσταση στο Β΄ παγκόσμιο πόλεμο, ταινία η οποία κέρδισε το 1ο Βραβείο στο Φεστιβάλ της Μόσχας. Τις ιστορίες έξι γυναικών πολιτικών κρατουμένων οι οποίες περιμένουν την εκτέλεσή τους, αφηγείται στη συγκινητική «Τελευταία λέξη» (1973), η οποία διαγωνίστηκε στις Κάνες. Με την «Πισίνα» (1977) ένα δραματικό φιλμ, κέρδισε το 2ο βραβείο στο Φεστιβάλ της Μόσχας. Η επόμενη ταινία της «Μια βουτιά στη νύχτα» (1980) επελέγη για το τμήμα Ένα Κάποιο Βλέμμα στο Φεστιβάλ των Κανών. Ακολούθησε «Η ζωή κυλά αργά» (1988) σε συν-σκηνοθεσία με τον Χρίστο Γκάνεφ, μια δραματική ταινία με ήρωες κάποιους παρτιζάνους της αντίσταση και την εξέλιξη της ζωής τους τα επόμενα χρόνια.

Η Ζελιάσκοβα σκηνοθέτησε και τα ντοκιμαντέρ «Νανούρισμα» (1981) και «Η φωτεινή και σκοτεινή όψη των πραγμάτων» (1981), αμφότερα απαγορευμένα από το «κομμουνιστικό» καθεστώς. Επίσης το 1987 σκηνοθέτησε για τη βουλγαρική τηλεόραση τη μίνι σειρά 2 επεισοδίων «Στις στέγες τη νύχτα».

Η Μπίνκα Ζελιάσκοβα, άγνωστη δυστυχώς στην Ελλάδα αλλά και την υπόλοιπη Ευρώπη, άσκησε με τις ταινίες της έντονη κριτική στην παρακμή του καθεστώτος και το πλήρωσε με την απαγόρευση προβολής ων ταινιών της. Με την πρωτοποριακή της ματιά, προσέγγισε τον ιταλικό νεορεαλισμό και το γαλλικό νέο κύμα, μπολιάζοντας με νέες ιδέες τον κινηματογράφο της πατρίδας της. Το αφιέρωμα στο έργο της που γίνεται στο πλαίσιο του 62ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης αποτελεί μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να έρθει το ελληνικό κοινό σε επαφή με τις ταινίες της σημαντικής αυτής σκηνοθέτιδας από τη γειτονική Βουλγαρία.

 

 

«Μπλε φεγγάρι»

 

14 για το Χρυσό Αλέξανδρο «Θόδωρος Αγγελόπουλος»

 

Με 21 ταινίες στο διεθνές πρόγραμμα, η φετινή επιλογή σηματοδοτεί τη δυναμική ενός κινηματογράφου ο οποίος σε όλα τα πλάτη και τα μήκη της γης πάλλεται από δημιουργικότητα. Από τις ταινίες αυτές, οι 14 προβάλλονται στο Διεθνές Διαγωνιστικό τμήμα, διεκδικώντας το Χρυσό Αλέξανδρο «Θόδωρος Αγγελόπουλος», ενώ οι υπόλοιπες 7 προβάλλονται εκτός συναγωνισμού.

Διεθνές Διαγωνιστικό:

  1. «Η Κλάρα μόνη», σκην.: Νάταλι Άλβεραζ Μεσέν (Σουηδία, Κόστα Ρίκα, Βέλγιο, Γερμανία)
  2. «Αγία Έμυ», σκην.: Αρασέλη Λαιμού (Ελλάδα, Γαλλία, ΗΠΑ)
  3. «Moneyboys», σκην.: Σι Μπι Γι (Αυστρία, Γαλλία, Ταιβάν, Βέλγιο)
  4. «Σελήνη 66 ερωτήσεις», σκην.: Ζακλίν Λέντζου (Ελλάδα)
  5. «Φλέβα Χρυσού», σκην.: Ματέο Τορτόνε (Γαλλία, Ιταλία, Ελβετία)
  6. «Αγέλη προβάτων», σκην.: Δημήτρης Κανελλόπουλος (Ελλάδα, Σερβία, Αλβανία)
  7. «Προσκυνητές», σκην.: Λαουρίνας Μπαρέισα (Λιθουανία)
  8. «Σιωπηρή γη», σκην.: Άγκα Βοσίνσκα (Πολωνία, Ιταλία, Τσεχία)
  9. «Τρυφερούδι», σκην.: Σαμουέλ Τείς (Γαλλία)
  10. «Το κουτί», σκην.: Λορένσο Βίγας (Μεξικό, ΗΠΑ)
  11. «Η σκουριά», σκην.: Χουάν Σεμπαστιάν Μέσα (Κολομβία, Γαλλία)
  12. «Στ’ αλήθεια», σκην.: Χάρι Γούτλιφ (Ηνωμένο Βασίλειο)
  13. «Τι βλέπουμε όταν κοιτάμε τον ουρανό», σκην.: Αλεξάντρ Κομπερίτζε (Γερμανία, Γεωργία)
  14. «Λευκό κτίριο», σκην.: Καβίτς Νεάγκ (Καμπότζη, Γαλλία, Κίνα Κατάρ)

Εκτός συναγωνισμού:

  1. «7 αιχμάλωτοι», σκην.: Αλεξάντρ Μοράτο (Βραζιλία)
  2. «Μπλε φεγγάρι», σκην.: Αλίνα Γκριγκόρε (Ρουμανία)
  3. «Βαγόνι αριθμός 6», σκην.: Γιούχο Κουσμάνεν (Φιλανδία, Γερμανία, Εσθονία, Ρωσία)
  4. «Η τρύπα στο φράχτη», σκην.: Χοκίν Ντελ Πάσο (Μεξικό, Πολωνία)
  5. «Φυσικό φως», σκην.: Ντένες Νάγκι (Ουγγαρία, Γαλλία, Λετονία, Γερμανία)
  6. «Στην αυλή του σχολείου», σκην.: Λόρα Βάντελ (Βέλγιο)
  7. «Ξεσφίγγοντας τις γροθιές», σκην.: Κίρα Κοβαλένκο (Ρωσία)

Τα μέλη της κριτικής επιτροπής είναι, η Ολλανδή σκηνοθέτρια και σεναριογράφος Νανούκ Λεοπόλντ, ο Σέρβος σχεδιαστής ήχου Ρόλαντ Βάις και η Ελβετίδα αλλά πολιτογραφημένη Ελληνίδα (ζει στη χώρα μας από το 1985) ηθοποιός Μισέλ Βάλεϊ.

Τα βραβεία που θα απονείμει η επιτροπή είναι: Βραβείο Καλύτερης Ταινίας Θόδωρος Αγγελόπουλος (Χρυσός Αλέξανδρος), Ειδικό Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής (Αργυρός Αλέξανδρος), Ειδικό Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής για την Καλύτερη Σκηνοθεσία (Χάλκινος Αλέξανδρος), Βραβεία Γυναικείας και Ανδρικής Ερμηνείας και Βραβείο καλλιτεχνικής Επίτευξης ή Σεναρίου.

Στράτος Κερσανίδης strakersan@gmail.com
kersanidis.wordpress.com
Περισσότερα Άρθρα
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet