Ο Γκάμπριελ Μπόριτς βγάζει σέλφι με μέλη της προεκλογικής του καμπάνιας και υποστηρικτές του.

 

 

 

Με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις να δίνουν ένα μικρό προβάδισμα στον ακροδεξιό Χοσέ Αντόνιο Καστ απέναντι στον υποψήφιο της Αριστεράς Γκάμπριελ Μπόριτς, γίνονται αύριο οι προεδρικές εκλογές στη Χιλή. Ο Αντρέ Κόγκαν Βαλντεράμα, κοινωνιολόγος στο Κεντρικό Πανεπιστήμιο της Χιλής που ο τομέας του ενδιαφέροντός του είναι η τρέχουσα κριτική σκέψη στην κοινωνική θεωρία της Λατινικής Αμερικής, μιλάει στην Εποχή για την εκστρατεία φόβου που κάνει η ακροδεξιά και το μεγάλο κεφάλαιο, τις ελπίδες που γεννά η υποψηφιότητα του Μπόριτς για την επόμενη ημέρα.

 

 

Τι σημαίνουν οι εκλογές της 21ης Νοεμβρίου για το μέλλον της Χιλής;

Οι εκλογές αυτές είναι τεράστιας σημασίας, καθώς πραγματοποιούνται παράλληλα με μια άνευ προηγουμένου συστατική διαδικασία, μετά από περισσότερα από 200 χρόνια αυταρχικής ιστορίας, στην οποία τα Συντάγματα που είχαν συνταχθεί, το 1833, το 1925 και το 1980, γράφτηκαν από μικρές ομάδες ελίτ και δεν ψηφίστηκαν από τους πολίτες. Με άλλα λόγια, αυτές οι προεδρικές εκλογές είναι ζωτικής σημασίας, αφού όποιος και να εκλεγεί θα είναι αυτός που θα υπογράψει το νέο Σύνταγμα το οποίο εγκρίθηκε από τους λαούς της Χιλής μέσω ενός δημοψηφίσματος, που σημαίνει ότι για πρώτη φορά θα μπορούμε να πούμε ότι το νέο Σύνταγμα θα είναι το αποτέλεσμα μιας δημοκρατικής διαδικασίας η οποία περιελάμβανε όλο τον πλουραλισμό της Χιλής. Όποιος και αν είναι πρόεδρος θα έχει την ευθύνη να αφήσει οριστικά πίσω του, μετά από περισσότερα από 40 χρόνια, το Σύνταγμα του 1980 του δικτάτορα Αουγκούστο Πινοσέτ, ο οποίος μαζί με τα Σικάγο Μπόις και τους πιο συντηρητικούς τομείς της χώρας, εκπροσωπούμενοι από τον Χάιμε Γκουσμάν, επέβαλε ένα Σύνταγμα με τη βία και στο μέτρο της νεοφιλελεύθερης σκέψης, όπου ο επικουρικός ρόλος του κράτους και η ιδιωτικοποίηση σχεδόν των πάντων, συμπεριλαμβανομένων των πηγών νερού, μετέτρεψαν τη Χιλή σε ένα πείραμα οικονομικού φονταμενταλισμού.

 

Μέσα σε ποιο κλίμα γίνονται αυτές οι εκλογές;

Το πολιτικό σκηνικό έχει σημαδευτεί πολύ από την επιρροή των μεγάλων ΜΜΕ, τα οποία, ενόψει της διαδικασίας εκδημοκρατισμού και επανίδρυσης που βρίσκεται σε εξέλιξη μετά την κοινωνική εξέγερση του 2019, έχουν κάνει ό,τι είναι δυνατό για να δυσφημήσουν, να απονομιμοποιήσουν και να ποινικοποιήσουν την κοινωνική διαμαρτυρία, και κάθε εναλλακτική πολιτική που επιδιώκει να αμφισβητήσει τα θεμέλια της υπάρχουσας κοινωνίας της αγοράς. Αν και η εκστρατεία τρόμου των μεγάλων οικονομικών ομάδων δεν έχει φέρει τα αναμενόμενα για αυτούς αποτελέσματα, όπως συνέβη και με το δημοψήφισμα για το νέο Σύνταγμα καθώς και με την εκλογή των μελών της Συντακτικής Συνέλευσης, όπου είχαμε τον συντριπτικό θρίαμβο των μετασχηματιστικών και προοδευτικών δυνάμεων, όλα τα αντιδραστικά και συντηρητικά τμήματα της χώρας βλέπουν αυτές τις προεδρικές εκλογές ως την τελευταία ευκαιρία για να ανατρέψουν τη συνεχιζόμενη συστατική διαδικασία. Οι συστηματικές επιθέσεις των ελίτ κατά της Συντακτικής Συνέλευσης συνοδεύονται από τις επανειλημμένες επιθέσεις κατά των υποψηφιοτήτων που ευθυγραμμίζονται περισσότερο με αυτή τη διαδικασία, όπως αυτή του Γκάμπριελ Μπόριτς, και επικεντρώνονται στο φόβο και στο ψέμα δηλώνοντας ότι μια αριστερή κυβέρνηση θα φέρει μόνο οικονομική αστάθεια και δυστυχία, παραπέμποντας ευθέως σε αυτό που συμβαίνει στη Βενεζουέλα. Δεν αποτελεί έκπληξη λοιπόν που το μεγάλο κεφάλαιο υποστηρίζει ολοένα και περισσότερο την ακροδεξιά υποψηφιότητα του Χοσέ Αντόνιο Καστ, ο οποίος είναι ο σημαντικότερος εκπρόσωπος του Πινοσετισμού, του νεοφιλελευθερισμού και του πιο ακραίου αρνητισμού στη χώρα, δημιουργώντας έτσι ένα κλίμα πόλωσης, ψυχροπολεμικού τύπου, που προσπαθεί να προκαλέσει φόβο στον πληθυσμό. Λαμβάνοντας υπόψη αυτό, η άνοδος της υποψηφιότητας του Καστ είναι ανησυχητική για τη δημοκρατία, καθώς επιδιώκει να εγκαταστήσει μια Δεξιά ανοιχτά ρατσιστική εναντίον των μεταναστών και των αυτόχθονων λαών, πατριαρχική κατά των γυναικών και των σεξουαλικών διαφορετικοτήτων, οικοκτόνα κατά της φύσης, η οποία παράλληλα επιδιώκει να μειώσει το κράτος στο ελάχιστο.

 

Ποιες είναι οι κοινωνικές συμμαχίες που οικοδομεί ο Μπόριτς και τι προσδοκίες έχουν οι άνθρωποι από αυτόν;
Ο Μπόριτς είναι υποψήφιος με τον αριστερό πολιτικό συνασπισμό Apruebo Dignidad (Εγκρίνω την Αξιοπρέπεια), που συγκεντρώνει διαφορετικά κινήματα και κόμματα (Κομμουνιστικό Κόμμα, Κοινωνική Πράσινη Περιφερειακή Ομοσπονδία, Δημοκρατική Επανάσταση, Κοινωνική Σύγκλιση, Κοινά, Κοινή Δύναμη, Κίνημα Ουνίρ, Χριστιανική Αριστερά, και Ανθρωπιστική Δράση), τα οποία τοποθετούνται στον προοδευτισμό, στον σοσιαλισμό, στον περιβαλλοντισμό, στον φεμινισμό, και στην υπεράσπιση των αυτόχθονων λαών, αλλά και σε μια προσπάθεια να ξεπεραστεί το κυρίαρχο νεοφιλελεύθερο μοντέλο. Σε ό,τι αφορά τις προσδοκίες υπάρχουν πολλές, αφού αν ο Μπόριτς κερδίσει την προεδρία θα σπάσει επιτέλους το δίπολο των περισσότερων από 30 ετών που κυριαρχήθηκε από τη Δεξιά και την Κεντροαριστερά, η οποία μέχρι το 2009 ήταν αφοσιωμένη στη διαχείριση του νεοφιλελεύθερου μοντέλου και στην εμβάθυνσή του σε πολλές περιπτώσεις, μέσω του συνασπισμού κομμάτων Concertación. Αυτή η δυναμική του Μπόριτς πρέπει να θεωρηθεί ως ένα μέρος μιας αλλαγής στην πολιτική κουλτούρα στη Χιλή πολύ βαθύτερη από τις εκλογές, καθώς είναι το αποτέλεσμα των κινητοποιήσεων και της άρθρωσης μεγάλων κοινωνικών κινημάτων (φοιτητικά, φεμινιστικά, κοινωνικο-περιβαλλοντικά, σεξουαλικών διαφορετικοτήτων, Μαπούτσε, εργαζόμενων), που έχουν θέσει τα σημαντικότερα αιτήματα της κοινωνικής εξέγερσης του 2019, τα οποία συζητούνται στη Συντακτική Συνέλευση.

 

Ποια είναι τα κυριότερα σημεία της εκλογικής πλατφόρμας του Μπόριτς;

Οι άξονες του προγράμματος μιας μελλοντικής μετασχηματιστικής κυβέρνησης του Μπόριτς ξεχωρίζουν σε όλες τις προτάσεις που υπάρχουν. Εκφράζουν μια φεμινιστική, αποκεντρωμένη και περιβαλλοντική προοπτική που θέτει στο επίκεντρο την αξιοπρεπή εργασία, προκειμένου να ξεπεραστούν οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές περισσότερων από 30 χρόνων, οι οποίες διατηρήθηκαν από μια κοινωνικά και περιβαλλοντικά μη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη, ένα βάναυσο χρέος με αποτέλεσμα να μην μπορούν να ζήσουν οι οικογένειες και μια ακραία στόχευση των κρατικών πόρων, που κατέληξε στον κατακερματισμό της κοινωνίας στο σύνολό της. Για το λόγο αυτό, το πρόγραμμα του Μπόριτς επιδιώκει να ανακτήσει και να επεκτείνει τα δικαιώματα που στερούνται οι άνθρωποι από τις δεκαετίες του νεοφιλελευθερισμού, τονίζοντας τη δημιουργία ενός καθολικού συστήματος υγείας, ενός συστήματος κοινωνικής ασφάλισης, ενός δημόσιου και δωρεάν εκπαιδευτικού συστήματος, μιας φορολογικής μεταρρύθμισης που επικεντρώνεται στη φορολόγηση των υπερπλουσίων, μιας αλλαγής στον ενεργειακό τομέα, και άλλες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που δίνουν αξιοπρέπεια, σε μια χώρα που έχει πληγεί πολύ από τα οικονομικά δόγματα αποκλεισμού που εφαρμόζονται τόσα χρόνια. Αλλά αυτό που μου φαίνεται πιο σημαντικό από όλα αυτά που προτείνει ο Μπόριτς, είναι η δέσμευσή του να μεριμνήσει και να συνοδεύσει την ιδρυτική διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη, προκειμένου να εφαρμοστεί το νέο Σύνταγμα, καθώς θα είναι το πιο σημαντικό και δημοκρατικό θεσμικό πλαίσιο που πρέπει να μας προφυλάσσει από τις καταχρήσεις των μεγάλων εταιρειών καθώς και των κυβερνήσεων που στο μέλλον θα επιδιώξουν να το παραβιάσουν. Ως εκ τούτου, θεωρώ πολύ σημαντικό το γεγονός ότι ο Μπόριτς ανέφερε στην εκστρατεία του ότι ελπίζει να είναι ένας πρόεδρος που όταν λήξει η θητεία του θα έχει λιγότερη εξουσία από ό,τι όταν ξεκίνησε, γεγονός που δείχνει την απόρριψή του για κάθε είδους συμμαχίες στην εξελισσόμενη συστατική διαδικασία κατά τη διάρκεια της θητείας του, δίνοντας πραγματική αυτονομία στη Συντακτική Συνέλευση.

 

Αν ο Μπόριτς κερδίσει τις εκλογές, τι δυνατότητες θεωρείς ότι θα έχει για να εφαρμόσει μια προοδευτική/αριστερή πολιτική για τους εργαζόμενους, τους φτωχούς, τους επισφαλείς κ.λπ.;

Αυτές οι εκλογές γίνονται σε μια ιστορική στιγμή στη χώρα και υπάρχουν όλες οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή καθολικών πολιτικών που στοχεύουν στην υπεράσπιση των πιο σκληρά χτυπημένων και αποκλεισμένων τμημάτων της κοινωνίας από τον επιβαλλόμενο άγριο καπιταλισμό. Προφανώς θα έχει μια σκληρή αντιπολίτευση από τους πολιτικούς του αντίπαλους, τα ΜΜΕ, και τους επιχειρηματικούς τομείς όπως πάντα, που δεν θέλουν αλλαγές, αλλά θα πρέπει να αποδεχθούν ότι δεν είναι οι ιδιοκτήτες της χώρας και χρειάζεται να προσαρμοστούν σε μια νέα Χιλή που χτίζεται από όλους για όλους.

Δημήτρης Γκιβίσης Περισσότερα Άρθρα
Πρόσφατα άρθρα ( Λατινική Αμερική )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet