Ηλίας Κονδύλης, Αλέξης Μπένος (επιμέλεια) «Πανδημία COVID-19 και οι σύγχρονες απειλές στη Δημόσια Υγεία», συλλογικός τόμος, εκδόσεις Τόπος, 2021

 

Ο συλλογικός τόμος «Πανδημία COVID-19 και οι σύγχρονες απειλές στη Δημόσια Υγεία» από τις εκδόσεις Τόπος και με την επιμέλεια των Ηλία Κονδύλη και Αλέξη Μπένου αποτιμά πολυπρισματικά την παγκόσμια υγειονομική περιπέτεια σε ένα συμπαγές κριτικό υπόβαθρο, η ειδοποιός διαφορά του οποίου, από αντίστοιχες απόπειρες, είναι ότι στέκεται στον αντίποδα των επιδερμικών, απολίτικων, ιατροκεντρικών προσεγγίσεων στο πεδίο της δημόσιας υγείας.

Μια πλειάδα συγγραφέων εγνωσμένου κύρους ασπάζεται μια διεπιστημονική αλλά και βαθιά συνεργατική αντίληψη εκδίδοντας ένα πόνημα πολλαπλών οπτικών, έτσι καθώς εκτείνεται από την επιδημιολογία και τα οικονομικά έως την κοινωνιολογία και την πολιτική υγείας, τα οποία συνέχονται από μια κοινή και διαυγή θέαση ως προς το ζήτημα της συνύπαρξης των επάλληλων και αλλεπάλληλων κρίσεων του παγκοσμιοποιημένου καπιταλιστικού συστήματος δηλαδή τη «συνδημία».

Τα κεφάλαια που συναπαρτίζουν το συγκεκριμένο σύγγραμμα αποκαλύπτουν με σθεναρά επιχειρήματα και τεκμήρια τη γύμνια της απολιτίκ μονοδιάστατης επικέντρωσης στην COVID-19  ως μια εφήμερη και μεμονωμένη κρίση. Η πανδημία COVID-19 δεν είναι θεομηνία, δεν ενέσκηψε στην ανθρωπότητα «μῆνιν ἄειδε, θεά» όπως στην Ιλιάδα του Ομήρου. Τα αίτιά της ανάγονται στις δομικές παθογένειες του καταστροφικού παραγωγικού μοντέλου του δυτικού κόσμου, την ένδεια των συστημάτων υγείας και του κράτους πρόνοιας απέναντι σε μία κρίση που κλυδωνίζει συθέμελα απαιτώντας την αυτοθυσία των υγειονομικών εργαζόμενων και εργατών.

Όμως το συλλογικό έργο «Πανδημία COVID-19 και οι σύγχρονες απειλές στη Δημόσια Υγεία» προχωρά πολύ πέρα από την ανάδειξη των δομικών αιτιών της συνδημίας και διατυπώνει προτάσεις για εναλλακτικά παραδείγματα για την «κατάσταση εξαίρεσης» -για να θυμηθούμε τον διορατικό Αγκάμπεν- ως βασικό δομικό χαρακτηριστικό των καπιταλιστικών κοινωνιών.

Το ύφος του βιβλίου δεν περιχαρακώνεται σε ακαδημαϊκή αργκό, έχει απεύθυνση σε ένα ευρύτερο αναγνωστικό κοινό, χρησιμοποιώντας γλώσσα σαφή και προσβάσιμη, ενώ παράλληλα βρίθει βιβλιογραφικών παραπομπών, στατιστικών καταγραφών, επιδημιολογικών μελέτων για να χτίσει μιαν άλλη θεωρητική προσέγγιση στη δημόσια υγεία η οποία μιλά για τις ανισότητες και συνομιλεί με τον κόσμο της εργασίας.

Στο πρώτο κεφάλαιο ο Howard Waitzkin ανοίγει πλατιούς ορίζοντες αναδεικνύοντας τα δομικά αίτια της COVID-19 και συνδέοντάς τα με τον παραγνωρισμένο ρόλο της καπιταλιστικής βιομηχανικής γεωργίας στη δημόσια υγεία καταλήγοντας στην οραματική -αλλά πια ζωτικής σημασίας- πρόταση της αποανάπτυξης.

Ακολουθεί η Valentina Gallo παραδίδοντας ένα μάθημα επιδημιολογίας, αφορμώμενη προφανώς από την COVID-19, προσπελάσιμο ωστόσο και κατανοητό ακόμα και στους πλέον αρχάριους. Η Gallo, όπως και ο Waitzkin, δεν παραλείπει να καταλήξει σε μία πρόταση βιώσιμης προσέγγισης στην μετά την πανδημία εποχή με σκοπό τη διασφάλιση της καθολικής και άνευ όρων ισότιμης πρόσβασης σε υγειονομικές υπηρεσίες για όλες/ους.

Στη συνέχεια, οι Ηλίας Κονδύλης, Φίλιππος Ταραντίλης, Στέργιος Σερέτης και ο Αλέξης Μπένος συνθέτουν μια παρακατήθηκη με τον εύγλωττο τίτλο «Η επιδημία COVID-19 στην Ελλάδα: Μια κριτική αποτίμηση των πολιτικών αντιμετώπισής της», η οποία, πέρα από την ιστορικότητά της, επισημαίνει την ευαλωτότητα των ασθενέστερων πληθυσμών και καταδεικνύει με στοιχεία τις ακάλυπτες ανάγκες υγείας, την πλεονάζουσα θνησιμότητα, τις πολλαπλές αποτυχίες στη διαχείριση σε βάρος των χαμηλότερων κοινωνικών στρωμάτων αλλά και την αδήριτη ανάγκη επένδυσης στα δημόσια συστήματα υγείας.

Στο τέταρτο κεφάλαιο εξηγείται ο «Κοινωνικός προσδιορισμός της υγείας και ανισότητες στην πανδημία COVID-19» από τους Αλέξη Μπένο, Δημήτρη Παπαμιχαήλ, Έφη Μακρίδου, Μιχάλη Πουλημά και Ηλία Κονδύλη. Η προστασία των μετακινούμενων πληθυσμών απασχολεί τον Απόστολο Βεΐζη στο πέμπτο κεφάλαιο διατυπώνοντας ως κατακλείδα μία σειρά απτών πολιτικών προτάσεων.

Στο δεύτερο μέρος του βιβλίου αναπτύσσονται οι κοινωνικοοικονομικές και νομικές προεκτάσεις και ειδικότερα υπό το πρίσμα της οικονομικής πολιτικής από τον Χρήστο Λάσκο, την πόλωση στην αγορά εργασίας, τις επιπτώσεις της πανδημίας στο κοινωνικό κράτος από την  Μαρία Πετμετζίδου, η πολιτική οικονομία σε πανευρωπαϊκό επίπεδο από τον  Σταύρο Μαυρουδέα και την Χριστίνα Παρασκευοπούλου, ενώ με το έσχατο αλλά μείζον κείμενο του Δημήτρη Κιβωτίδη αναδεικνύοντας το ζήτημα των ταξικά αντιδραστικών μέτρων και την περιστολή των δικαιωμάτων κάτω από τον μανδύα του δημόσιου συμφέροντος.

Ως επιμύθιο σε τούτη τη σύντομη βιβλιοκρισία παραθέτω μια φράση των συγγραφέων: «Είναι αυτονόητη, λοιπόν, η ανάγκη για τεκμηριωμένη, συλλογική και αγωνιστική αμφισβήτηση του ίδιου του συστήματος αξιών που βρίσκεται πίσω από την πρόκληση των σύγχρονων επιδημιών αλλά και της απαξίωσης των εννοιών των δημόσιων αγαθών, της συλλογικότητας και της αλληλεγγύης».

ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet