Η λίρα υπέστη την πρώτη μεγάλη υποτίμηση 15% την προηγούμενη άνοιξη, όταν ο Ερντογάν απέλυσε το διοικητή της κεντρικής τράπεζας. Τα τελευταία χρόνια μειωνόταν σταδιακά η αξία της λίρας και η κεντρική τράπεζα προσπαθούσε να αντιμετωπίσει την πτώση με αύξηση των επιτοκίων, χωρίς απτά αποτελέσματα. Οι επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας υποστήριζαν ότι η αύξηση των επιτοκίων είναι απαραίτητη για τη συγκράτηση του πληθωρισμού. Αυτή ήταν και η κυρίαρχη αντίληψη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ). Δεν επαληθεύτηκαν οι διαβεβαιώσεις της κεντρικής τράπεζας, ότι ο πληθωρισμός θα κινείται στο 5%, και από τις αρχές του 2021 ξεπέρασε το 15%. Η διαρκής διολίσθηση της τουρκικής λίρας οδήγησε στη μείωση κατά το ήμισυ των αποθεμάτων χρυσού και συναλλάγματος της χώρας, από τις αρχές της κρίσης της πανδημίας. Ο τούρκος πρόεδρος θεώρησε εσφαλμένη την κυρίαρχη αντίληψη, ότι σε περιόδους μείωσης της αξίας των εθνικών νομισμάτων πρέπει να αυξάνεται το βασικό επιτόκιο δανεισμού για τη συγκράτηση της αύξησης του πληθωρισμού. Η συνεχής πτώση της τουρκικής λίρας και μετά την απόφαση του Ερντογάν να θέσει υπό την αιγίδα του τη διοίκηση της κεντρικής τράπεζας οδήγησε σε μεγάλη αύξηση του πληθωρισμού, επίσημα πάνω από 20%. Ο κόσμος βγήκε στους δρόμους της Κωνσταντινούπολης και της Άγκυρας, χτυπώντας άδειες κατσαρόλες. Υπήρξαν συμπλοκές με την αστυνομία και οι διαδηλωτές ζητούσαν την παραίτηση της κυβέρνησης και την προκήρυξη πρόωρων βουλευτικών και προεδρικών εκλογών. Το 2014 η ισοτιμία ήταν περίπου σταθερή: 1,7 λίρες/ 1 δολάριο. Το 2021 η ισοτιμία της λίρας κατακρημνίστηκε. Μόνο από τις αρχές Νοεμβρίου η αξία της μειώθηκε κατά 1/3. Η κεντρική τράπεζα της Τουρκίας στις 18 Νοεμβρίου, για τέταρτη φορά από τον Αύγουστο, μείωσε το βασικό επιτόκιο από 16% στο 15%. Το πραγματικό επιτόκιο είναι πλέον -5%, αν αφαιρεθεί πληθωρισμός 20%. Στις 22 Νοεμβρίου συνεχίστηκε η κατρακύλα, όταν ο Ερντογάν σε τηλεοπτικό του μήνυμα υπερασπίστηκε τη μείωση των επιτοκίων, θεωρώντας την συστατικό στοιχείο «του οικονομικού πολέμου για την ανεξαρτησία».

Η ημερομηνία της 23 Νοεμβρίου ονομάστηκε από τα κοινωνικά δίκτυα «μαύρη Τρίτη». Η λίρα διολισθαίνει επί πολλά χρόνια. Την Τρίτη όμως υποτιμήθηκε σε επίπεδα ρεκόρ φτάνοντας στις 13,49 λίρες έναντι του δολαρίου ξεπερνώντας το «ψυχολογικό όριο» των 11 λιρών/ 1 δολάριο. Στη συνέχεια έγινε μια σχετική διόρθωση, αλλά παρόλα αυτά το δολάριο συνεχίζει να είναι ακριβότερο από 11 λίρες. Η αντίληψη Ερντογάν κινείται σε αντίθετη κατεύθυνση από την κυρίαρχη και υποστηρίζει ότι, όταν μειώνονται τα επιτόκια, το χρήμα γίνεται φθηνότερο και υπάρχει αύξηση του δανεισμού και των επενδύσεων εκ μέρους των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων. Αυτό οδηγεί σε αύξηση του πληθωρισμού που δεν θεωρούν ότι αποτελεί το κυρίαρχο πρόβλημα. Επίσης υποστηρίζεται ότι η φθηνή λίρα θα οδηγήσει στην αύξηση των τουρκικών εξαγωγών, της εισροής συναλλάγματος και κατά συνέπεια στη μείωση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών.

Το ΑΕΠ της Τουρκίας εμφανίζει αύξηση και το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών μειώθηκε λίγο. Τα στοιχεία αυτά τα προβάλλει η τουρκική κυβέρνηση για να αποδείξει την ορθότητα της πολιτικής της. Όμως η υποτίμηση της λίρας και η αύξηση του πληθωρισμού οδηγούν σε όξυνση της αντιπαράθεσης στο εσωτερικό της Τουρκίας. Η άλλη όψη του νομίσματος της πολιτικής του Ερντογάν είναι οι αυξήσεις των τιμών των εισαγόμενων προϊόντων, της ηλεκτρικής ενέργειας και των καυσίμων, ιδιαίτερα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου που υπολογίζονται σε δολάρια και ευρώ. Οι αυξήσεις των τιμών θα συνεχιστούν. Η κυβέρνηση Ερντογάν ευελπιστεί ότι θα εμφανιστούν μετά από κάποιο διάστημα αντιπληθωριστικές τάσεις, αν οι ευρωπαίοι εξαγωγείς μειώσουν τα ποσοστά των κερδών τους για να διατηρήσουν τα μερίδια αγοράς που κατέχουν στην Τουρκία. Ο επίσημος πληθωρισμός είναι 20% και αποτελεί τον υψηλότερο μεταξύ των χωρών των G20. Ο ανεπίσημος, βέβαια, είναι πολύ υψηλότερος.

Ο Ερντογάν είναι αντίθετος με την αύξηση των επιτοκίων και αρνείται να υπογράψει προς το παρόν, παρά τις πιέσεις που δέχεται, νέα συμφωνία με το ΔΝΤ. Η Τουρκία βγήκε από το προηγούμενο πρόγραμμα του ΔΝΤ το 2008 και αναζητεί πλέον άλλους τρόπους ενίσχυσης του νομίσματός της. Η λίρα ενισχύθηκε στο τέλος της άνοιξης από τη συμφωνία με το Κατάρ για ανταλλαγή νομισμάτων στο ισοδύναμο των 15 δισ. δολαρίων. Ενώ πρόσφατα υπογράφτηκε συμφωνία για παροχή δανείου στην Τουρκία από τα Ενωμένα Αραβικά Εμιράτα, ύψους 10 δισ. δολαρίων.

ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet