Η ολοκλήρωση της συνόδου κορυφής Αφρικής-Κίνας την περασμένη Τρίτη στο Ντακάρ στην Σενεγάλη επιβεβαίωσε τον ηγετικό ρόλο, που έχει κατακτήσει τις δύο τελευταίες δεκαετίες το Πεκίνο στην ήπειρο, προκαλώντας ανησυχίες στην Ουάσιγκτον. Οι Ευρωπαίοι πάντως το μόνο που φαίνεται να επιδιώκουν, είναι να κρατήσουν όσο γίνεται πιο ασφαλή τα σύνορά τους από «αφρικανικές απειλές» κάθε είδους.

Ο ευρωπαϊκός Τύπος δεν έδειξε διατεθειμένος να δώσει ιδιαίτερη σημασία. Αδιαφορία, αμηχανία, άγνοια; Η ουσία είναι ότι το 8ο Φόρουμ Σινο-Αφρικανικής Συνεργασίας (FOCAC), ολοκληρώθηκε την περασμένη Τρίτη στο Ντακάρ της Σενεγάλης, χωρίς να τραβήξει τα φώτα της δημοσιότητας του δυτικού Τύπου, όσο κανονικά θα του άξιζε. Είναι χαρακτηριστικό ότι στη σύνοδο ταξίδεψαν περισσότεροι ηγέτες χωρών της Αφρικής, από ότι στην Γενική Σύνοδο του ΟΗΕ μερικές εβδομάδες νωρίτερα.

Το Φόρουμ συγκεντρώνει πολιτικούς, στρατιωτικούς, επιστήμονες και οικονομικούς παράγοντες και αποτελεί ένα κλασσικό παράδειγμα της συστηματικής και οργανωμένης δράσης της κινέζικης διπλωματίας, όταν στο στόχαστρο υπάρχει ένας συγκεκριμένος στόχος. Και στην προκειμένη περίπτωση ο στόχος είναι η διείσδυση της ανερχόμενης παγκόσμιας δύναμης στην αφρικανική ήπειρο, η οποία φυσικά έχει ξεκινήσει εδώ και δεκαετίες και έχει αρχίσει να αποδίδει καρπούς.

 

Μια εικοσαετία παρουσίας

 

Το πρώτο FOCAC έγινε το 2000 και συμφωνήθηκε να επαναλαμβάνεται κάθε τρία χρόνια. Τότε, η Κίνα έμοιαζε να «κυνηγά» τις άλλοτε αποικιοκρατικές ευρωπαϊκές δυνάμεις και τις ΗΠΑ, που είχαν σταθερή παρουσία στην Αφρική. Σήμερα τις έχει προσπεράσει προ πολλού. Είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος με τις χώρες της ηπείρου, με ένα κύκλο εργασιών, που ξεπερνά πια τα 200 δισ. και βασικός χρηματοδότης σε μια σειρά από υποδομές και σημαντικότερος επενδυτής σε όλους σχεδόν τους κλάδους. Έχει, επίσης, εξασφαλίσει την εκμετάλλευση μιας σειράς σημαντικών ορυκτών, που θα παίξουν πρωταγωνιστικό ρόλο στα σχέδια του σύγχρονου καπιταλισμού περί απανθρακοποίησης. Την περασμένη εβδομάδα, δύο ελληνικές εφημερίδες είχαν «μεταφράσει» το ίδιο κείμενο μιας αμερικανικής, που «θρηνούσε» για την απώλεια των ορυχείων κοβαλτίου του Κονγκό που έπεσαν σε κινέζικα χέρια, επειδή η αμερικανική ηγεσία που τα έλεγχε μέχρι πρότινος αντιμετώπισε το ζήτημα επιπόλαια και κοντόφθαλμα.

Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη, που στενάζει από την έλλειψη ημιαγωγών τους οποίους στην συντριπτική τους πλειονότητα προμηθεύεται από την Κίνα, απλώς κάνει σχέδια επί χάρτου για το πώς θα μπορέσει να αποκτήσει τη δική της βιομηχανία και αυτονομία.

 

Ανταλλαγές σε επίπεδο κοινωνίας

 

Η Κίνα όμως είναι ενεργή και στον αποκαλούμενο τομέα της «λαϊκής διπλωματίας», φροντίζοντας να χτίζει γέφυρες ανάμεσα στις κοινωνίες, για παράδειγμα με κάποια γενναιόδωρα προγράμματα υποτροφιών για 50.000 αφρικανούς σπουδαστές ή με τον ανάλογο αριθμό θέσεων πρακτικής εξάσκησης και μαθητείας για νέους εργαζόμενους. Σε πρόσφατη παναφρικανική δημοσκόπηση, το 63% των ερωτηθέντων αποτιμούσε ως θετική την επιρροή της Κίνας στην περιοχή. Τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν 60% για τις ΗΠΑ, 57% για τον ΟΗΕ και μόλις 46% για τους Ευρωπαίους πρώην αποικιοκράτες.

Τα υψηλά νούμερα των ΗΠΑ έχουν φυσικά να κάνουν με το γεγονός ότι η Ουάσιγκτον δείχνει να έχει συνειδητοποιήσει πόσο σημαντική ήταν η απώλεια θέσεων των δύο τελευταίων δεκαετιών και προσπαθεί να ανακτήσει το χαμένο έδαφος. Η διοίκηση Μπάιντεν εγκαινίασε το καλοκαίρι ένα νέο πρόγραμμα με τον φιλόδοξο τίτλο «Prosper Africa Build Together Campaign», με στόχο την οικονομική συνεργασία των δύο πλευρών ενώ και ο υπουργός Εξωτερικών Αντονι Μπλίνκεν έχει αρχίσει ταξίδια σε χώρες της περιοχής που είχαν καθυστερήσει λόγω της πανδημίας. Οι επισκέψεις Μπλίνκεν διανθίζονται με προειδοποιήσεις αμερικανικών ΜΜΕ προς τους Αφρικανούς ηγέτες για ύπουλες μεθόδους του Πεκίνου, που επιδιώκει να τους αιχμαλωτίσει σε μια «παγίδα υπερβολικών χρεών». Την ίδια επιθετική γλώσσα, που εν μέρει υιοθετούν και ορισμένοι Ευρωπαίοι, χρησιμοποιούν οι ΗΠΑ κατά του Πεκίνο και σε άλλα σημαντικά μέτωπα αντιπαράθεσης με πιο χαρακτηριστικό αυτό της Αυστραλίας. Αυτές τις μέρες ειδικός απεσταλμένος της Ουάσιγκτον, που βρέθηκε στο Σίδνεϋ έκανε λόγο για μια επιθετική πολιτική του Πεκίνου με αφορμή μια σειρά κυρώσεων, που όπως είπε στόχο έχει «να γονατίσει την Αυστραλία».

 

Η πανδημία θα τους ενώσει;

 

Αλλά ας επιστρέψουμε στην Αφρική, εκεί όπου η πανδημία δείχνει ικανή να ανατρέψει και πάλι τις ισορροπίες προς όφελος της Κίνας, η οποία υποσχέθηκε μεταξύ όλων των άλλων συμφωνιών στο πλαίσιο του FOCAC και την παροχή ενός δισεκατομμυρίου δόσεων του εμβολίου προς τη «Μαύρη Ήπειρο», από τα οποία μάλιστα τα 400 εκατομμύρια σε συμπαραγωγή επί αφρικανικού εδάφους. Στο μεταξύ, η Αφρική νιώθει ολοένα και περισσότερο προδομένη από το γεγονός ότι οι μεγάλοι της Δύσης αρνούνται να συμφωνήσουν με την πρόταση για την άρση των πατεντών, την οποία πρώτη η Νότια Αφρική είχε βάλει στο τραπέζι για λογαριασμό ολόκληρης της ηπείρου, σε μια κοινή πρωτοβουλία με την Ινδία.

Η τιμωρητική στάση απέναντι στη Νότια Αφρική με το άμεσο κλείσιμο των συνόρων της μετά την ανακάλυψη της παραλλαγής «Ομικρον» του κορονοϊού από τους επιστήμονες της χώρας έχει εξοργίσει ακόμα περισσότερο την ηγεσία της, που έκανε λόγο για άδικες και αδικαιολόγητες αποφάσεις. Στο πλευρό της έχει φυσικά και τον ΠΟΥ, ο οποίος είχε ταχθεί κατά του αποκλεισμού της αφρικανικής χώρας, δίχως όμως να εισακουστεί από τους εγκεφάλους στις Βρυξέλλες και σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Είναι λοιπόν πολύ πιθανό η εξέλιξη της πανδημίας να οδηγήσει σε μια περαιτέρω επιδείνωση των σχέσεων Ευρώπης-Αφρικής και να δώσει μεγαλύτερα περιθώρια δράσης στο Πεκίνο.

 

Αποστολή (και ελληνικών;) δυνάμεων στο Σαχέλ

 

Το μέχρι πού μπορεί να επεκταθούν αυτά παραμένει ερωτηματικό. Απαρατήρητη δεν πέρασε πάντως η έκκληση του υπουργού Εξωτερικών της Σενεγάλης Αϊσάτα Ταλ Σαλ για σινική αρωγή στην περιοχή του Σαχέλ για την «καταπολέμηση της τρομοκρατίας και του αλυτρωτισμού». Πρόκειται για μια από τις φτωχότερες και πιο ασταθείς ζώνες της ηπείρου, όπου σε αντίθεση με παλιότερες υποσχέσεις της πολιτικής ηγεσίας, ο έλληνας υπουργός Άμυνας αποκάλυψε ότι εξετάζεται η αποστολή μόνιμων, μάχιμων στελεχών και των δικών μας Ενόπλων Δυνάμεων, στο πλαίσιο της πρόσφατης ελληνογαλλικής συμφωνίας, εκπλήσσοντας αρκετούς. Δύο μέρες μετά μάθαμε ότι και ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας συμμετείχε σε συζήτηση για την κατάσταση στην καυτή αυτή ζώνη της Αφρικής, την οποία διοργάνωσε ο γάλλος ομόλογός, του στο περιθώριο της συνόδου του ΝΑΤΟ στη Ρίγα της Λετονίας.

Οι πέντε χώρες του Σαχέλ Νίγηρας, Τσαντ, Μαυριτανία, Μπουρκίνα Φάσο και Μάλι αδυνατούν να ελέγξουν τις δυνάμεις των Ισλαμιστών που έχουν βρει καταφύγιο εκεί. Για την Γαλλία, η περιοχή έχει μεγάλο ενδιαφέρον, καθώς εκεί δραστηριοποιούνται γαλλικοί επιχειρηματικοί κολοσσοί και αυτός είναι και ο λόγος που το Παρίσι έρχεται σε αντιπαράθεση με την Άγκυρα, που έχει επίσης προσπαθήσει να παρέμβει στο μέτρο των δυνατοτήτων της. Το πώς ακριβώς θα μπορούσε να παρέμβει εκεί το Πεκίνο είναι πάντως ακόμα απροσδιόριστο, όπως και το τι θα μπορούσε να συνεπάγεται κάτι τέτοιο.

Πρόσφατα άρθρα ( Διεθνή )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet