Η Συνθήκη Στρατηγικής Συνεργασίας που υπέγραψαν στο Κυρηνάλιο Προεδρικό Μέγαρο της Ρώμης, την περασμένη Παρασκευή, ο Μάριο Ντράγκι και ο Εμμανουέλ Μακρόν, είχε, σύμφωνα με αξιωματούχους των δύο πλευρών, σημείο αναφοράς την ιστορική γαλλο-γερμανική Συνθήκη των Ηλυσίων του 1963, που φέρει τις υπογραφές του προέδρου Σαρλ Ντε Γκωλ και του καγκελαρίου Κόνραντ Αντενάουερ.

Η σύγκριση, υπαγορευμένη προφανώς από την επιθυμία να προσδοθεί στη Συνθήκη του Κυρηναλίου ιστορική βαρύτητα ανάλογη με εκείνη της Συνθήκης των Ηλυσίων, είναι μάλλον υπερβολική.

Τα έντεκα κεφάλαια που απαρτίζουν την ιταλο-γαλλική συνθήκη καλύπτουν ένα ομολογουμένως σημαντικό εύρος τομέων συνεργασίας, όπως η άμυνα, η εξωτερική πολιτική, ο πολιτισμός, η βιομηχανία, οι νέες τεχνολογίας, αλλά και η από κοινού αντιμετώπιση προβλημάτων στη Μεσόγειο και την Αφρική. Από την άλλη, η Συνθήκη των Ηλυσίων έθεσε τις βάσεις ώστε ο γαλλο-γερμανικός άξονας να καταστεί η ατμομηχανή της ευρωπαϊκής ενοποίησης και να συνεχίσει δεσπόζοντας μέχρι σήμερα. Η Ιταλία δεν διαθέτει τις προϋποθέσεις –οικονομικές και όχι μόνο— που θα απαιτούσε ένας ανάλογος ρόλος, σε έναν νέο άξονα ισχύος ο οποίος θα αντικαθιστούσε τον γαλλο-γερμανικό. Ούτε, εξάλλου, η κυβερνητική αλλαγή στη Γερμανία δημιουργεί νέες ισορροπίες και κενά πολιτικής τέτοια που θα απαιτούσαν ριζική αναπλήρωση.

Η Συνθήκη του Κυρηναλίου δεν συνιστά αμφισβήτηση της Συνθήκης των Ηλυσίων, ουσιαστική αποστασιοποίηση της Γαλλίας από τη Γερμανία. Η κοινή ατζέντα Παρισιού–Ρώμης, που, κατά τους αναλυτές, δημιουργείται από τη μεταξύ τους συμφωνία τους, εμπεριέχει ενδιαφέρουσες καινοτομίες, όπως, μεταξύ άλλων, την πρόβλεψη ότι κάθε τρεις μήνες ένας γάλλος υπουργός θα μετέχει στη συνεδρίαση του ιταλικού υπουργικού συμβουλίου, και το αντίστροφο. Ενδιαφέρουσα διεύρυνση του πεδίου διαμόρφωσης κοινών πολιτικών, όμως πάντα στο πλαίσιο της Συνθήκης των Ηλυσίων. «Από μέρους μας δεν υπάρχει καμία ηγεμονική τάση (ενν. έναντι της Γερμανίας…), στηρίζουμε τις δράσεις και την ενίσχυση της ενωμένης Ευρώπης», επεσήμανε ο Εμμανουέλ Μακρόν. Ο οποίος φρόντισε να μην αφήσει περιθώρια στην εντύπωση ότι ο λόγος που η χώρα του ζητά, από κοινού με την Ιταλία, χαλάρωση των δημοσιονομικών κανόνων (ενν. που έχουν της εύνοια της Γερμανίας…), είναι το δικό της χρέος. Το Παρίσι δεν θα επιλέξει την ακραία αντιπαράθεση με το Βερολίνο ούτε για το φλέγον ζήτημα του χρέους που συσσωρεύει η πανδημία στις εθνικές οικονομίες.

Ο Μάριο Ντράγκι, από τη δική του πλευρά, προσδοκά από τη Συνθήκη του Κυρηναλίου την ενδυνάμωσή του στο εσωτερικό πολιτικό πεδίο. Ηγείται ενός ευάλωτου κυβερνητικού σχήματος, που δεν ζητά από τον επικεφαλής του τίποτε λιγότερο από σημαντικές επιτυχίες στην ευρωπαϊκή αρένα. Η χαλάρωση των κανόνων δημοσιονομικής πειθαρχίας και η ρύθμιση του «πανδημικού» χρέους φιγουράρουν στην κορυφή της λίστας των προτεραιοτήτων. Όμως ο ιταλός πρωθυπουργός γνωρίζει επίσης ότι ευάλωτη είναι και η συμφωνία του με τον γάλλο πρόεδρο, όντας εκτεθειμένη στον ορατό κίνδυνο μιας επανάληψης.

Ποιας επανάληψης; Ήταν 26 Μαρτίου του 2020 όταν εννέα χώρες της Ένωσης ζήτησαν, με επιστολή τους προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογεγραμμένη από τον πρόεδρο της Γαλλίας και τους πρωθυπουργούς της Ισπανίας, της Ιταλίας, της Πορτογαλίας, της Ελλάδας, του Βελγίου, της Ιρλανδίας, της Σλοβενίας και του Λουξεμβούργου, την έκδοση «ενός χρεογράφου που θα αντλεί χρήματα από τις αγορές για όλα τα κράτη-μέλη, εξασφαλίζοντας σταθερή μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση των ζημιών από την πανδημία». Αποκλήθηκε κορωνο-ομόλογο και θεωρήθηκε από τους υπεραισιόδοξους ως ένα πρώτο βήμα προς την «αμοιβαιοποίηση του χρέους», για μια νέα Ευρώπη, την Ευρώπη της αλληλεγγύης.

Υπαναχώρησε πρώτη η Γαλλία. Στις 18 Μαΐου κατατέθηκε προς διαπραγμάτευση μια «κοινά αποδεκτή λύση». Με τις υπογραφές Μακρόν και Μέρκελ. Προέβλεπε, αντί κορωνο-ομόλογου, ένα ταμείο 500 δισ. χρηματοδοτούμενο από τον προϋπολογισμό της Κομισιόν, για μη επιστρεπτέες επιδοτήσεις στα κράτη-μέλη.

Το τελειωτικό πλήγμα ήρθε στις 21 Ιουλίου, όταν πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ ανακοίνωσε την επίτευξη συμφωνίας για ένα Ταμείο Ανάκαμψης, που προέβλεπε ένα ενιαίο πακέτο 390 δισ. σε επιδοτήσεις και 360 δισ. σε δάνεια.

Το κορωνο-ομόλογο παρέδωσε το πνεύμα, συμπαρασύροντας το «μέτωπο της επιστολής των εννέα» και τις ελπίδες για μια Ευρώπη της αλληλεγγύης. Με τη συγκατάθεση της Γαλλίας του Εμμανουέλ Μακρόν…

Θα έχει την ίδια τύχη η Συνθήκη του Κυρηναλίου, αν στην επανεξέταση του Συμφώνου Σταθερότητας υπερισχύσουν οι θέσεις του Βορρά; Αν και αυτή τη φορά το Παρίσι επιλέξει να μην αντιπαρατεθεί στο Βερολίνο;

Μιλώντας την Δευτέρα σε διαδικτυακή συζήτηση για την κλιματική αλλαγή, ο Κυρ. Μητσοτάκης τάχθηκε υπέρ της αναθεώρησης του Συμφώνου Σταθερότητας, συντασσόμενος, άτυπα τουλάχιστον, και αδάπανα βεβαίως, με τον άξονα Μακρόν-Ντράγκι και το αίτημα αλλαγής των δημοσιονομικών κανόνων. Αλλαγής «μετά την πανδημία», όπως είπε, υπεκφεύγοντας επιμελώς την επισήμανση του Μάριο Ντράγκι ότι οι κανόνες αυτοί «ήταν ήδη ανεπαρκείς πριν την πανδημία»...

Δύο ερωτήματα που περιμένουν απάντηση:

Το ένα αφορά την Ευρώπη. «Πόσες εκπτώσεις υπέρ του γερμανικού μοντέλου λιτότητας θα συμπεριλάβει ο τελικός συμβιβασμός;».

Το άλλο την Ελλάδα. «Είναι αποφασισμένη η κυβέρνηση Μητσοτάκη να στοιχηθεί και έμπρακτα με τον άξονα Ντράγκι-Μακρόν, μέχρις εσχάτως, μέχρι το σημείο που ο άξονας αυτός θα εξαντλήσει τα όρια της αυτοϋπεράσπισής του;».

ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet