Στο δεύτερο μέρος του άρθρου για την παραλλαγή Όμικρον, ο συγγραφέας του, Λι Φίλιπς, κατ’ αρχάς συνεχίζει την ανάπτυξη της θέσης του για την διογκούμενη αύξηση της διστακτικότητας στον εμβολιασμό που παρατηρείται στον Τρίτο Κόσμο, και ιδιαίτερα στην Αφρική, η οποία πάντως είναι μικρότερη από εκείνη των ανεπτυγμένων χωρών. Στη συνέχεια, αναδεικνύει, στη βάση επιστημονικών δεδομένων, τη δυσκολία να προβλέψει κανείς την εξέλιξη της παραλλαγής Όμικρον, και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι πρέπει να συνεχιστεί η προσπάθεια αύξησης σε όλο τον κόσμο του ποσοστού εμβολιασμού. Το σημερινό κείμενο δυσκόλεψε περισσότερο τον μεταφραστή από εκείνο της προηγούμενης εβδομάδας κυρίως λόγω της πληθώρας των επιστημονικών όρων, και ενδεχομένως θα δυσκολέψει και όσους το διαβάσουν. Είναι όμως χρήσιμο γιατί επιτρέπει στους ανθρώπους της Αριστεράς να αποκτήσουν μια στοιχειώδη επιστημονική γνώση, η οποία θα τους προφυλάξει από την εξαγωγή εύκολων συμπερασμάτων για την εξέλιξη της πανδημίας. Οι μεσότιτλοι στο σημερινό κείμενο είναι δικοί μας.

 

Χ.Γο.

 

 

Ενώ η διστακτικότητα για εμβολιασμό σε παγκόσμιο επίπεδο είναι συνήθως ένα βίτσιο των εύπορων, αποτελεί ένα διογκούμενο πρόβλημα και στον αναπτυσσόμενο κόσμο, αν και εκεί ξεκινά από χαμηλό επίπεδο. Όμως, και στον ανεπτυγμένο κόσμο η διστακτικότητα στον εμβολιασμό δεν αφορά μόνο εκείνες τις μαμάδες που κάνουν γιόγκα, καταβροχθίζουν εναλλακτικά φάρμακα και ασχολούνται με ωροσκόπια, αλλά και πολλούς ανθρώπους φτωχών και μειονοτικών κοινοτήτων που, για σοβαρούς ιστορικούς λόγους, δεν εμπιστεύονται τις υγειονομικές αρχές.

Σε μία περίπτωση που αναφέρεται στο άρθρο, ένας γιατρός ο οποίος αντιμετωπίζει συχνά ανθρώπους που διστάζουν να εμβολιαστούν μιλάει για τον αρνητικό αντίκτυπο που είχαν κάποιες πρόσφατες αποκαλύψεις στον Τύπο, σύμφωνα με τις οποίες ο καρδιολόγος Βάουτερ Μπασόν εξακολούθε να ασκεί την ιατρική, παρά το γεγονός ότι ήταν επικεφαλής του Project Coast –ενός προγράμματος χημικού και βιολογικού πολέμου της εποχής του απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική το οποίο, μεταξύ άλλων δραστηριοτήτων του, πραγματοποιούσε έρευνες για την ανακάλυψη ενός αντισυλληπτικού «εμβολίου», που θα μπορούσε να χορηγείται παράνομα στους μαύρους, προκειμένου να μειωθεί ο ρυθμός γεννήσεων στην κοινότητά τους.

Στη δυσπιστία συμβάλλει και η μεγάλη ανισότητα που υπάρχει σε παγκόσμιο επίπεδο τόσο στην παρασκευή όσο και στη διανομή του εμβολίου κατά της Covid-19. Λόγω του εμβολιαστικού απαρτχάιντ, οι δυτικές κυβερνήσεις και εταιρείες παραδίδουν στον αναπτυσσόμενο κόσμο μόνο δόσεις εμβολίων που έχουν απορριφθεί από τον ποιοτικό έλεγχο, είπε στον δημοσιογράφο του France 24 ο τριανταπεντάχρονος Μπάλι Τσαμπαλάλα, και αναρωτήθηκε: «Ποιες επιπτώσεις θα έχει ο πιθανός εμβολιασμός της πλειονότητας του πληθυσμού με τρίτης κατηγορίας εμβόλια;».

Από τα παραπάνω (ΣτΜ: βλ. και το πρώτο μέρος αυτού του άρθρου στις Ιδέες της προηγούμενης Εποχής) συνάγεται ότι η καταπολέμηση του εμβολιαστικού απαρτχάιντ στον αναπτυσσόμενο κόσμο συμβάλλει και στην καταπολέμηση της διστακτικότητας για εμβολιασμό∙ ή για να το πούμε διαφορετικά, η ανοχή στο εμβολιαστικό απαρτχάιντ στον παγκόσμιο Νότο διογκώνει την διστακτικότητα για εμβολιασμό.

 

Όχι στην πρόωρη αισιοδοξία

 

Αλλά τι σημασία έχουν όλα αυτά; Τα πρόχειρα στοιχεία που αφορούν τη Νότια Αφρική δείχνουν ότι το ποσοστό θνητότητας στην επαρχία Γκαουτένγκ –που είναι το επίκεντρο των κρουσμάτων της παραλλαγής Όμικρον– έχει πέσει σήμερα στο 0,5% (ένας νεκρός 1 ανά 200 κρούσματα), που είναι το μικρότερο από την αρχή της πανδημίας, και περίπου δέκα φορές πιο μικρό από εκείνο του Σεπτεμβρίου 2020, όταν η χώρα κατείχε την δέκατη θέση στον κόσμο στο σύνολο των κρουσμάτων. Μια μελέτη που βασίζεται σε έρευνα διάρκειας τριών εβδομάδων από τότε που εντοπίστηκε η Όμικρον και δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί από ομότιμους κριτές, δείχνει ότι τα ποσοστά νοσηλείας παρουσιάζουν μια απότομη μείωση: από τις 101 εισαγωγές στα νοσοκομεία ανά 1.000 άτομα που είχαν μολυνθεί από την παραλλαγή Δέλτα, στις 38 εισαγωγές σήμερα. Όσοι νοσηλεύτηκαν είχαν πολύ ηπιότερα συμπτώματα και παρέμειναν πολύ μικρότερο διάστημα στο νοσοκομείο. Εν τω μεταξύ, η προστασία από τον κίνδυνο μόλυνσης που παρέχει το εμβόλιο της Pfizer-BioNTech μειώθηκε, και σήμερα είναι μόνο 33%. Τα εμβόλια δεν είναι το μόνο μέσο αντιμετώπισης της νόσου που αντιμετώπισε πρόβλημα. Το κοκτέιλ αντισωμάτων Evusheld της AstraZeneca, ενός φαρμάκου προφύλαξης από τον ιό SARS-CoV-2 που χορηγείται σε άτομα άτομα με σοβαρή ανοσοκαταστολή που δεν έχουν νοήσει, το ανοσοποιητικό σύστημα των οποίων δεν ανταποκρίνεται επαρκώς στον εμβολιασμό, τα πάει πολύ καλά στην αντιμετώπιση της Όμικρον, ενώ το ίδιο ισχύει και για το αντίστοιχο φάρμακο της GlaxoSmithKline. Όμως, τα αντισώματα της Eli Lilly και της Regeneron είναι λιγότερο αποτελεσματικά. Η Όμικρον περιορίζει, λοιπόν, τις θεραπευτικές επιλογές όσων νοσήσουν.

Αν και η νόσηση είναι εμφανώς ηπιότερη παρά τη μειωμένη αποτελεσματικότητα των εμβολίων, η τρέχουσα υγειονομική κατάσταση δεν συνηγορεί υπέρ της εγκατάλειψης του εμβολιασμού: η προστασία του εμβολίου της Pfizer από τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης και νοσηλείας παραμένει σχετικά ισχυρή, φτάνοντας στο 70%. Η πλειονότητα των ασθενών που χρειάστηκε να τους χορηγηθεί οξυγόνο ήταν μη εμβολιασμένοι, ενώ το ίδιο ισχύει και για όσους χρειάστηκε να εισαχθούν σε μονάδες εντατικής θεραπείας. Κάποιοι άλλοι ερευνητές αναφέρουν ότι μείωση της αποτελεσματικότητάς του εμβολίου της Moderna, αλλά ότι μια αναμνηστική δόση του την επαναφέρει στο επίπεδο της προστασίας που παρείχε έναντι της παραλλαγής Δέλτα.

Εάν η παραλλαγή Όμικρον αποδειχθεί εξαιρετικά μεταδοτική αλλά και εξαιρετικά ήπια, και επικρατήσει της προηγούμενης κυρίαρχης παραλλαγής Δέλτα, θα μπορούσαμε να επιτύχουμε την παγκόσμια ανοσία αγέλης, χωρίς να χρειαστεί να ξεπεράσουμε την διστακτικότητα για εμβολιασμό και το εμβολιαστικό απαρτχάιντ; Μήπως αυτό θα ήταν πράγματι το καλύτερο σενάριο και, όπως παρατήρησε πρόσφατα ένας δημοσιογράφος, η Όμικρον είναι τελικά η «τέλεια παραλλαγή», το «φως στην άκρη του τούνελ»; Βρισκόμαστε μπροστά στο τέλος της πανδημίας;

Ασφαλώς μπορούμε να ελπίζουμε ότι η Όμικρον, που σύμφωνα με τον ΠΟΥ εξαπλώνεται πολύ πιο εύκολα από την εξαιρετικά μεταδοτική Δέλτα ή οποιαδήποτε άλλη προηγούμενη παραλλαγή, θα αποδειχθεί ότι οδηγεί σε πολύ ηπιότερη νόσηση όσων μολυνθούν. Πρέπει, όμως, να είμαστε επιφυλακτικοί πριν καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι έτσι θα πάνε τα πράγματα. Είναι πιθανόν τα στοιχεία από τη Νότια Αφρική που δείχνουν ότι η νόσος είναι ηπιότερη να αντανακλούν απλώς το υψηλό ποσοστό μόλυνσης που υπήρχε ήδη σ’ αυτήν την περιοχή, καθώς και στον νεανικό πληθυσμό της, και να μην οφείλεται στο γεγονός ότι η συγκεκριμένη παραλλαγή είναι λιγότερο μολυσματική (δηλαδή προκαλεί ηπιότερη νόσηση), κάτι που σημαίνει επίσης ότι τα χαρακτηριστικά της Όμικρον μπορεί να μην είναι τα ίδια σε όλες τις χώρες. Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι η μεγαλύτερη ανοσολογική διαφυγή (ΣτΜ: δηλαδή η ικανότητα του ιού να διαφεύγει της ανοσολογικής απάντησης του οργανισμού) μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη διασπορά, ανεξάρτητα από την πιθανότητα η εγγενής μολυσματικότητα να μην είναι μεγαλύτερη.

Η μεγαλύτερη ανοσολογική διαφυγή της Όμικρον οφείλεται στις πολλαπλές μεταλλάξεις της-όπως ένας κινηματογραφικός ήρωας που καταδιώκεται από την αστυνομία αλλάζει συνέχεια μπουφάν ή το χρώμα των μαλλιών του για να μην τον αναγνωρίσουν, έτσι και η «κάμερα ασφαλείας» του ανοσοποιητικού συστήματος μπορεί μεν να εντοπίζει τον ιό, αλλά αυτό γίνεται όλο και πιο δύσκολο λόγω των μεταλλάξεών του.

 

Δεν ξέρουμε ακόμα πώς θα εξελιχθεί η Όμικρον

 

Από την αρχή της πανδημίας, υπήρξε μια έκρηξη του δημόσιου ενδιαφέροντος για την εξέλιξη του ιού. Πολλοί άνθρωποι προσπάθησαν με έναν αξιοθαύμαστο τρόπο να μάθουν όσο το δυνατόν περισσότερα γι’ αυτό το θέμα. Δεν πρέπει να χλευάζουμε αυτό το κύμα αυτοδιδακτισμού στην ιολογία και τη φυλλοδυναμική. Ταυτόχρονα, όμως, υπήρξε και αρκετή παραπληροφόρηση και «επιδημιολογική φουμαρολογία».

Χαρακτηριστική είναι η αντίληψη ότι υπάρχει κάποια νομοτέλεια, σύμφωνα με την οποία όλοι οι ιοί γίνονται πιο μεταδοτικοί αλλά και πιο ήπιοι με την πάροδο του χρόνου, καθώς αναπτύσσεται μια καλοήθης σχέση μεταξύ του ξενιστή και του παθογόνου οργανισμού. (Από την άλλη πλευρά, υπάρχει και ο φόβος των μεταλλάξεων κάθε είδους, με την ίδια τη λέξη «μετάλλαξη» να προκαλεί φαντασιώσεις, που προέρχονται από ταινίες τρόμου, στις οποίες υπάρχουν κάποιοι υπερβολικά θανατηφόροι και υπερβολικά μεταδοτικοί ιοί που μπορούν να καταστρέψουν τον ανθρώπινο πολιτισμό).

Η αυξημένη διασπορά αυτής της παραπληροφόρησης μπορεί να ματαιώσει την προσπάθεια που κάνουν οι περισσότεροι ειδικοί να τονίζουν ότι, λόγω της πολύπλοκης αλληλεπίδρασης μεταξύ της εξέλιξης του παθογόνου οργανισμού και πολλών άλλων παραγόντων που επηρεάζουν την πορεία μιας πανδημίας, οι ακριβείς προβλέψεις για το πώς θα εξελιχθεί ένας συγκεκριμένος ιός είναι αδύνατες. Ταυτόχρονα, όπως υποστηρίζει η εξελικτική βιολόγος Ελίζα Βίσερ και οι συνάδελφοί της σε ένα πρόσφατο άρθρο τους που εξετάζει τι μπορούμε να πούμε, μέσα σ’ αυτήν τη δίνη των παρανοήσεων για την εξέλιξη του ιού, κατά τη διάρκεια της τρέχουσας πανδημίας, αυτή η δυσκολία ακριβών προβλέψεων δεν σημαίνει ότι δεν έχουμε ιδέα για το πώς εξελίσσονται γενικώς οι ιοί.

Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι η άποψη που είχαν, για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, οι επιστήμονες περί της ύπαρξης μιας τάσης προς ηπιότερη νόσηση (χαμηλή μολυσματικότητα) όσο αυξάνεται η διασπορά ενός παθογόνου οργανισμού, δεν μας βοηθά στην πρόβλεψη της πορείας που θα ακολουθήσει ο ιός SARS-Cov-2. Ο πρωτοπόρος επιδημιολόγος του δέκατου ένατου αιώνα, Τέομπαλντ Σμιθ, ανέπτυξε μια θέση που ονόμασε «νόμο της φθίνουσας μολυσματικότητας». Αυτή η θέση έχει, αναμφίβολα, μια εσωτερική λογική. Όταν ένας ιός εισβάλει σε πολλά κύταρα του ξενιστή και κατά την διαδικασία αναδιπλασιασμού του τα καταστρέψει, παράλληλα με την παραγωγή πολλών τοξινών και την αύξηση της δικής του τοξικότητας, θα προκαλέσει σοβαρή νόσηση (υψηλή μολυσματικότητα), που με τη σειρά της θα αναγκάσει τον ξενιστή να νοσηλευτεί, και έτσι να πάψει να μεταδίδει τον ιό σε άλλους ξενιστές. Υπάρχει και η πιθανότητα σε σύντομο χρονικό διάστημα ο ξενιστής να πεθάνει, δυσκολεύοντας ακόμα περισσότερο την διασπορά του ιού. Όμως, αν ο ιός είναι «εξυπνότερος» και εξελισσόμενος μειώσει τη μολυσματικότητά του, θα μειωθεί το ενδεχόμενο ο ξενιστής να νοσηλευτεί ή να πεθάνει, και έτσι θα συνεχιστεί η διασπορά αντιγράφων του ιού σε πολύ περισσότερους ξενιστές, που θα διασπείρουν και αυτοί περισσότερα αντίγραφα, και ούτω καθεξής.

Όμως, από τη δεκαετία του 1980, αυτή η συμβατική σοφία έχει απορριφθεί από την επιστημονική κοινότητα. Δεν την στηρίζουν ούτε η σύγχρονη θεωρία εξέλιξης του ιού, ούτε τα διαθέσιμα στοιχεία.

Αντί της τάσης για μείωση της μολυσματικότητας, το σύγχρονο «μοντέλο αντιστάθμισης» της ιικής εξέλιξης αποκαλύπτει την ύπαρξη μιας «βέλτιστης λοιμογόνου δύναμης», που εξισορροπεί τη μολυσματικότητα και τη μεταδοτικότητα ανάλογα με τη σχέση που υπάρχει μεταξύ του ξενιστή και του παθογόνου οργανισμού∙ αυτό το άριστο σημείο ισορροπίας μεταξύ μολυσματικότητας και μεταδοτικότητας μπορεί να αλλάξει με την πάροδο του χρόνου, εάν αλλάξει η σχέση ξενιστή και παθογόνου οργανισμού. Έτσι, η χαμηλή μολυσματικότητα μπορεί να οδηγήσει σε ταχεία ανάρρωση, η οποία, όπως και ένας γρήγορος θάνατος εκείνων που έχουν μολυνθεί από τον ιό, μπορεί να εμποδίσει την διασπορά και την αναπαραγωγή του ιού. Όμως, ένας ιός που αναδιπλασιάζεται με μεγάλη ταχύτητα θα μπορούσε να προκαλέσει μεγαλύτερη βλάβη στον ξενιστή και να παραγάγει ένα μεγαλύτερο πληθυσμό σωματιδίων του ιού, με αποτέλεσμα την αύξηση του ρυθμού μετάδοσής του. Έτσι, μπορεί να υπάρξει αυξημένη μεταδοτικότητα μαζί με υψηλή μολυσματικότητα.

Κάτι τέτοιο μπορεί να συμβεί σε οικογένειες, ή εκεί που υπάρχει μεγάλος συνωστισμός. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι, ακόμη και αν ένας εξαιρετικά μολυσματικός παθογόνος οργανισμός σκοτώσει τον ξενιστή του, τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας που είναι πιθανοί ξενιστές εξακολουθούν να βρίσκονται το ένα κοντά στο άλλο. Ένας παθογόνος οργανισμός με το ίδιο επίπεδο μολυσματικότητας μπορεί, ωστόσο, να μην παρουσιάσει τόσο υψηλούς ρυθμούς μετάδοσης εάν βρεθεί σε μια ομάδα ανθρώπων με μικρότερο συνωστισμό. Αυτό σημαίνει ότι η βέλτιστη λοιμογόνος δύναμη ενός παθογόνου οργανισμού, που ισχύει σε κάποιες συνθήκες, μπορεί να είναι διαφορετική αν αλλάξουν αυτές οι συνθήκες. Πράγματι, ενώ ο δάγγειος πυρετός υπάρχει από τον δέκατο όγδοο αιώνα, με την πάροδο του χρόνου η μολυσματικότητά του υπέστη μια σχετικά μεγάλη μείωση (αν και η ασθένεια εξακολουθούσε να είναι επώδυνη). Η αιτία για την αύξηση της μολυσματικότητάς του που σημειώθηκε κατά τις τελευταίες πέντε δεκαετίες μπορεί να οφείλεται στις αλλαγές του μεγέθους και της κινητικότητας του πληθυσμού.

Η Βίσερ και οι συνεργάτες της σημειώνουν επίσης ότι, στην αρχή κάθε διάχυσης των ζωονόσων (όταν ένα παθογόνος οργανισμός μεταπηδά για πρώτη φορά από ένα ζώο-ξενιστή σε έναν ανθρώπινο ξενιστή) ο παθογόνος οργανισμός έχει συνήθως πολύ μικρή εμπειρία των ανθρώπινων όντων και έτσι δυσκολεύεται η διασπορά του. Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι, στην αρχή κάθε επιδημίας ή πανδημίας, το όφελος από τις τυχόν μεταλλάξεις που αυξάνουν τη μετάδοση του ιού είναι τεράστιο.

 

Να συνεχίσουμε τον αγώνα για παγκόσμιο εμβολιασμό

 

Όλα αυτά είναι πολύ γενικά, και δεν αφορούν τις επιμέρους λεπτές διακρίσεις των βιολογικών χαρακτηριστικών του ιού SARS-CoV-2 και το εξελικτικό του καθεστώς. Σήμερα, δεν ξέρουμε σε ποια φάση της διαδικασίας εξέλιξης του SARS-CoV-2 βρισκόμαστε). Είμαστε πράγματι σε τροχιά σύντομης απαλλαγής από τον ιό;

Επιπλέον, όπως επισήμανε ο Τρέβορ Μπέντφορντ, η αυξημένη μεταδοτικότητα της Όμικρον δεν σημαίνει ότι αυτή θα εκτοπίσει αυτόματα την Δέλτα με τον τρόπο που η Δέλτα εκτόπισε τα άλλα στελέχη του SARS-CoV-2. Εάν ο σημαντικός αριθμός μεταλλάξεων της Όμικρον σημαίνει ότι αυτή η παραλλαγή ανήκει σε μια ελαφρώς διαφορετική οικολογική θέση (ένα διαφορετικό σύνολο ανθρώπινων συνθηκών) από τη Δέλτα, οι δύο παραλλαγές θα μπορούσαν να συνυπάρχουν, αντί να ανταγωνίζεται η μία την άλλη.

Ο Μπέντφορντ αναφέρει το ιστορικό παράδειγμα της γρίπης, όπου ο εκτοπισμός της μιας παραλλαγής από την άλλη τείνει να είναι ο κανόνας. Ωστόσο, σημειώνει ότι δύο στελέχη του ιού της γρίπης τύπου Β (που μολύνει μόνο τους ανθρώπους και τις φώκιες) που προήλθαν από την ίδια πηγή, και που γύρω στο 1980 απέκλιναν μεταξύ τους, έκτοτε συνυπάρχουν χωρίς το ένα να εκτοπίζει το άλλο.

Έτσι, ενώ φαίνεται λογικό η εξέλιξη του SARS-CoV-2 να οδηγήσει στην παραγωγή μιας πιο ήπιας μορφής ασθένειας, όπως συμβαίνει με τους κορονοϊούς που (παράλληλα με τους ρινοϊούς) προκαλούν το κοινό κρυολόγημα, αυτό δεν είναι αναπόφευκτο. Επιπλέον, ακόμα κι αν πράγματι εξελιχθεί σε ηπιότερη μορφή, δεν υπάρχει κάποια εγγύηση ότι αυτή η ηπιότητα θα είναι μόνιμη ή ότι η πιο ήπια παραλλαγή θα αντικαταστήσει την πιο μολυσματική.

Ίσως αποδειχθεί ότι η Όμικρον, ή κάποια άλλη μελλοντική παραλλαγή θα σημάνουν το τέλος της πανδημίας, όμως δεν μπορούμε να βασιζόμαστε σ’ αυτήν την υπόθεση. Ο αγώνας να σταματήσουμε το εμβολιαστικό απαρτχάιντ και να πείσουμε τους ανθρώπους να πάψουν να είναι διστακτικοί στον εμβολιασμό πρέπει να συνεχιστεί –στη δεύτερη δε περίπτωση ίσως είναι καλύτερο να χρησιμοποιείται περισσότερο το καρότο παρά το μαστίγιο, προκειμένου να μην έχουμε το αντίθετο από το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα. Πρέπει να μειώσουμε τη δυνατότητα εξέλιξης των παραλλαγών «Χουντίνι» (ΣτΜ: δηλαδή των παραλλαγών που βρίσκουν πάντοτε τον τρόπο να δαφεύγουν από το ανοσιολογικό σύστημα. Πήραν το όνομά τους από τον «μάγο» καλλιτέχνη Χάρι Χουντίνι, που στις παραστάσεις του διέφευγε από κάθε είδους δεσμά, π.χ. χειροπέδες, αλυσίδες κ.λπ). Αυτές οι παραλλαγές έχουν αναπτύξει μεγαλύτερη ανοσολογική διαφυγή από την Όμικρον, και η μεγάλη μολυσματικότητά τους μπορεί να οδηγήσει στην κατάρρευση των συστημάτων υγείας.

Εάν αποτύχουμε θα πάνε χαμένα όλα όσα χρειάστηκε να υπομείνουμε τα τελευταία δύο χρόνια, καθώς οι προσπάθειες που κάναμε για τη βελτίωση της δημόσιας υγείας θα πρέπει να ξαναρχίσουν από το σημείο μηδέν. Και σ’ αυτήν την περίπτωση, ας ευχηθούμε καλή τύχη σε όσους προσπαθήσουν τότε να πείσουν τους πολίτες να υπακούσουν στις εντολές για λοκντάουν και να υποβληθούν σε νέους εμβολιασμούς.

 

Μετάφραση: Χάρης Γολέμης

Πρόσφατα άρθρα ( Ιδέες )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet