Η ανάληψη της προεδρίας του G7, του κλαμπ των ισχυρότερων επτά οικονομιών της «Δύσης» από την Γερμανία έγινε σε χαμηλούς τόνους, ανάλογους του μινιμαλιστικού ύφους του επίσημου σήματος της. Οι λόγοι για αυτό είναι πολλοί, πέραν από το γεγονός ότι μιλάμε για μια «νεοφώτιστη» κυβέρνηση, που ακόμα δεν έχει «στρώσει», δεν έχει βρει τους ρυθμούς της. Αφενός οι υπόλοιποι έξι, ΗΠΑ, Καναδάς, Ιαπωνία, Βρετανία, Γαλλία και Ιταλία δεν έχουν ακριβώς τις ίδιες προτεραιότητες με το Βερολίνο. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα της εβδομάδας που πέρασε, η σαφής διαφοροποίηση πολλών γερμανών υπουργών από τους πανηγυρισμούς της Γαλλίας για την ένταξη της πυρηνικής ενέργειας στη λίστα της Κομισιόν των «πράσινων» μορφών, κάτι που μοιάζει ιδανικό να διχάσει και πάλι την Ευρώπη.

Από την άλλη, η επέτειος ενός χρόνου από τις 6 Ιανουαρίου του 2021 όταν εξαγριωμένοι ακροδεξιοί οπαδοί του Ντόναλντ Τραμπ επιχείρησαν να «καταλάβουν» το Καπιτώλιο, θυμίζει πόσο πληγωμένη μοιάζει η δημοκρατία των ΗΠΑ. Τόσο πολύ που ορισμένοι σοβαροί αναλυτές και αρθρογράφοι κάνουν λόγο τις τελευταίες ημέρες ακόμα και για εμφυλιοπολεμικό κλίμα, που θα μπορούσε να οδηγήσει σε απροσδόκητες εξελίξεις, στη χώρα που αρέσκεται να εμφανίζεται ως προστάτης και θεματοφύλακας του «ελεύθερου κόσμου».

 

Ισορροπία σε... πολλές βάρκες

 

Από τη μια, λοιπόν, μία Ουάσιγκτον ημιπαράλυτη, αλλά με υπερβολικές «ευαισθησίες» [με τον Τζο Μπάιντεν να χάνει διαρκώς σε αξιοπιστία εξαιτίας της αδυναμίας του να εκπληρώσει προεκλογικές υποσχέσεις και με τους Ρεπουμπλικάνους στα χαρακώματα] μοιάζει να αναζητά εναγωνίως αφήγημα στην αναζήτηση απειλών, με βασικότερη εκείνη της Κίνας, που φυσικά ως οικονομία είναι πολύ ισχυρότερη από όλες τις υπόλοιπες του G7. Από την άλλη, μία Ευρώπη διχασμένη, που κι αυτή βλέπει γύρω της εχθρούς και απειλές, αγχώνεται να διαβεβαιώσει τις ΗΠΑ για την πίστη της στον «ατλαντισμό», αλλά και να διασφαλίσει την ενεργειακή της επάρκεια με ασκήσεις ισορροπίας απέναντι στη Μόσχα.

Τι ατζέντα μπορεί να έχει το Βερολίνο, σε μια περίοδο που η πανδημία επανέρχεται με νέο κύμα άγνωστης διάρκειας, ο πληθωρισμός καλπάζει σε όλο το δυτικό κόσμο, η ενέργεια μετατρέπεται σε είδος πολυτελείας για εκατομμύρια νοικοκυριά, το διεθνές εμπόριο δοκιμάζεται από ρωγμές στις εφοδιαστικές αλυσίδες και οι προβλέψεις για τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής συνεχίζουν να παραμένουν δυσοίωνες; Προσθέστε σε όλα αυτά και ένα σωρό άλυτες περιφερειακές κρίσεις από την Συρία και την Λιβύη μέχρι το Ιράν και θα έχετε ένα κόσμο, που μοιάζει έτοιμος να διολισθήσει σε απόλυτη «αταξία».

Η απάντηση είναι βεβαίως ότι η ατζέντα του Βερολίνου θα έχει «λίγο από όλα», αλλά με αποτελέσματα, που προβλέπονται πενιχρά. Ένας λόγος παραπάνω είναι σίγουρα ότι ακόμα και εντός της γερμανικής κυβέρνησης υπάρχουν ζητήματα, που διχάζουν. Θα επικρατήσει για παράδειγμα η γραμμή των Πράσινων υπουργών Οικονομίας Ρόμπερτ Χάμπεκ και Περιβάλλοντος Στέφι Λέμκε, που αρνούνται να δώσουν «οικολογικό πιστοποιητικό» στην ατομική ενέργεια ή ο συμβιβαστικός Ολαφ Σολτς θα επιβάλει τη δική του πιο «ρεαλιστική» γραμμή.

Κάτι ανάλογο θα συμβεί προφανώς και στην περίπτωση των σχέσεων με την Κίνα. Στα χρόνια της Ανγκέλα Μέρκελ παρέμεναν αυστηρά υπόθεση της καγκελαρίας και ο Σολτς φαίνεται να θέλει να συνεχίσει στο ίδιο πλαίσιο, «παροπλίζοντας» εν μέρει τουλάχιστον σε αυτό το πεδίο την ΥΠΕΞ Ανναλένα Μπέρμποκ, που έχει εμφανιστεί βερμπαλιστικά «ζωηρή» σε καταγγελίες για τον τρόπο, που αντιμετωπίζει τα ανθρώπινα δικαιώματα το Πεκίνο.

Η πρόσφατη σχετική τοποθέτηση του καγκελάριου θα μπορούσε λοιπόν να είναι γραμμένη από τους λογογράφους της προκατόχου του: «Η πολιτική απέναντι στην Κίνα καθορίζεται από την πραγματική κατάσταση στην ίδια την Κίνα. Αυτό δεν σημαίνει ότι κλείνουμε τα μάτια μπροστά στους κινδύνους για τα ανθρώπινα δικαιώματα ή ότι δεν λέμε τα πράγματα με το όνομά τους. Αλλά αυτό δεν αλλάζει το γεγονός, ότι μία χώρα με το μέγεθος και την ιστορία της Κίνας κατέχει σήμερα περίοπτη θέση στη διεθνή κοινότητα».

Στα γερμανικά Υπουργεία Εξωτερικών, Υγείας, Περιβάλλοντος, Οικονομικών, Ενέργειας ετοιμάζουν μια σειρά συναντήσεις για όλα τα παραπάνω, γνωρίζοντας ότι θα είναι δύσκολο να ικανοποιήσουν όλα τα γούστα. Αποκορύφωμα η συνάντηση κορυφής τον Ιούνιο στον φημισμένο ως «χειμερινό προορισμό για υψηλά βαλάντια» του Γκάρμις Πάρτενκίρχεν, στις βαυαρικές Αλπεις. Εκεί που είχε φιλοξενηθεί και η ανάλογη συνάντηση της προηγούμενης γερμανικής προεδρίας το 2015.

 

Φιέστες βγαλμένες από το χθες

 

Aν θυμηθεί κανείς τους τότε μετέχοντες Μέρκελ, Ομπάμα, Κάμερον, Ολάντ, Ρέντσι, Χάρπερ και Άμπε είναι σαν να συμπληρώνει απουσιολόγιο, αλλά παράλληλα συνειδητοποιεί πόσο «αθόρυβα» και μάλλον προς το χειρότερο άλλαξε ο πλανήτης αυτά τα επτά χρόνια. Το μόνο που είναι σίγουρο ότι και αυτή τη φορά θα είναι χιλιάδες οι διαδηλωτές που θα συγκεντρωθούν, σε απόσταση ασφαλείας από τους υψηλούς επισκέπτες για να διαμαρτυρηθούν για το γεγονός ότι τα πρόσωπα άλλαξαν, πολλά απρόοπτα προέκυψαν, αδιέξοδα αποκαλύφθηκαν, αλλά η λογική του νεοφιλελευθερισμού παραμένει αναλλοίωτη, ο πλανήτης συνεχίζει να εξαντλείται, οι φτωχοί να λιμοκτονούν, οι ανισότητες να διογκώνονται. Πιστεύει πραγματικά κανείς ότι «οι Επτά» θα δώσουν απαντήσεις σε όλα αυτά;

Η κατάσταση αρχίζει και αποκτά όμως διαστάσεις φαιδρότητας, αν αναλογιστεί κανείς ότι σε μια «κανονική παγκόσμια επτάδα» θα έπρεπε να είναι καλεσμένες η Κίνα και η Ινδία, που όπως αποδείχτηκε και πριν από μερικές εβδομάδες στη σύνοδο για το κλίμα στη Γλασκώβη δεν έχει νόημα οποιαδήποτε συζήτηση για το μέλλον του πλανήτη «εν τη απουσία τους».

Η θεατρικότητα που πασχίζουν να συντηρήσουν τέτοιου είδους συναντήσεις μοιάζει πλέον βγαλμένη από ένα μακρινό παρελθόν, όταν οι άλλοτε ισχυροί πολιτικοί ηγέτες της γης συγκεντρώνονταν όχι απαραίτητα για να αποφασίσουν κάτι, αλλά για να στείλουν απλά ένα σημάδι υπενθύμισης της ισχύος τους. Σήμερα αυτό δεν μοιάζει αρκετό και ίσως η Γερμανία να αποτελεί την καλύτερη απόδειξη για αυτή τη διαπίστωση. Δεν μπορείς να αυτοχαρακτηρίζεσαι «πιονιέρος» της πράσινης μετάβασης και να παραδέχεσαι ότι έχεις μείνει πίσω στους κλιματικούς στόχους που ο ίδιος έχεις θέσει στον εαυτό σου, για τα επόμενα χρόνια, όπως παραδέχτηκε αυτές τις μέρες ο Ρόμπερτ Χάμπεκ. Δεν μπορείς να θεωρείσαι τεχνολογικά καινοτόμος στην πατρίδα του «dieselgate» και με την αυτοκινητοβιομηχανία σου σήμερα σε κωματώδη κατάσταση λόγω έλλειψης ημιαγωγών. Δεν μπορείς να μιλάς για ανθρώπινα δικαιώματα, όταν οι εταιρίες σου θησαυρίζουν διατηρώντας τις πατέντες των εμβολίων και η Αφρική εξακολουθεί να υποφέρει. Όταν επιμένεις να ελπίζεις στις διαθέσεις του Ταγίπ Ερντογάν για να (μην) λύσεις το μεταναστευτικό. Όταν προσποιείσαι ότι τα όπλα που εξάγεις σε αυταρχικούς μονάρχες στις χώρες του Κόλπου δεν χρησιμοποιούνται για κακό σκοπό. Αλλά κυρίως δεν μπορείς να μιλάς για «επιστροφή της πολιτικής» όταν όλες σου οι αποφάσεις στις κρίσεις του 21ου αιώνα έχουν υπαγορευτεί από εκπροσώπους βιομηχανιών, τραπεζών και επενδυτικών ομίλων. Η προεδρία της Γερμανίας στο G7 είναι τελικά χρήσιμη, γιατί συμπυκνώνει όλη την υποκρισία των ισχυρών της Δύσης απέναντι στον υπερχρεωμένο «παγκόσμιο Νότο», αλλά και την ανικανότητά της να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις του «σήμερα». Ισως αυτό θα είναι τελικά και το «ρεζουμέ» της επόμενης χρονιάς, πριν η σκυτάλη παραδοθεί στην Ιαπωνία το 2023.

Κώστας Αργυρός Περισσότερα Άρθρα
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet