Πόδια ελέφαντα μετατράπηκαν σε σκαμπό.
Είναι μεταξύ των 1,3 εκατομμυρίων κατασχεθέντων προϊόντων άγριας φύσης
που στεγάζονται σε αποθήκη στο Κολοράντο.
(Φωτογραφία της Britta Jaschinski
που κέρδισε το διαγωνισμό φωτογραφίας BigPicture Natural World Photography Competition)

 

 

 

Ένας από τους πρώτους φόβους που μορφοποιήθηκε στην ανήλικη κόρη μου ήταν ο κακός λύκος. Προσπάθησα να της διαλύσω το φόβο εξηγώντας της ότι δεν υπάρχει κακός λύκος, διότι η κακία είναι ανθρώπινο χαρακτηριστικό, τα ζώα φέρονται με γνώμονα τη φύση και τις ανάγκες τους. Αν τις σεβαστείς, μάλλον δεν θα έχεις αρνητικές εμπειρίες. Ήταν πιο εύκολο για το φόβο της να σκεφτεί ότι θα ήθελε να μην υπάρχουν λύκοι. Της εξήγησα ότι οι λύκοι είναι, όπως κάθε ζωντανός οργανισμός, ένας πολύτιμος κρίκος της αλυσίδας της φύσης και ότι δεν είναι προς όφελός μας να διαταράξουμε την ισορροπία αυτής της συνύπαρξης. Τα ίδια περίπου κληθήκαμε να επενδύσουμε με επιστημονική επιχειρηματολογία με τον γενικό διευθυντή της περιβαλλοντικής οργάνωσης για τη ζωή και τη φύση «Καλλιστώ», Σπύρο Ψαρούδα, γεωπόνο-γεωργοοικονομολόγο, με αφορμή το περιστατικό με τον λύκο, που επιτέθηκε σε οικόσιτο σκύλο που είχε επισκεφτεί με την οικογένειά του το καταφύγιο Μπάφι στην Πάρνηθα.

Είναι γεγονός ότι από το 2012 περίπου έχει αρχίσει να καταγράφεται εντονότερη παρουσία λύκων στην Πάρνηθα, όπου είχε, όπως και σε άλλες περιοχές, μειωθεί σημαντικά ο πληθυσμός τους. «Πρόκειται για αναμενόμενη λίγο έως πολύ εξέλιξη, μάλιστα συμβαίνει σε ολόκληρη την Ευρώπη, και είναι πολυπαραμετρική. Η αλλαγή των χρήσεων γης, η θέσπιση προστατευτικών διατάξεων για τη βιοποικιλότητα από την Ευρωπαϊκή Ένωση, κοινωνικο-οικονομικές μεταβολές που συμβαίνουν, όπως η υποχώρηση της εκτατικής κτηνοτροφίας, έχει οδηγήσει μεγάλα σαρκοφάγα να επανεμφανίζονται και να προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους, όπως τις τροφικές τους συνήθειες. Οι λύκοι έχουν στραφεί σε οπλιφόρα ζώα, όπως ελάφια, ζαρκάδια, και στα περιαστικά περιβάλλοντα, όπως αυτό της Πάρνηθας, τρέφονται και με σκύλους, τους αδέσποτους σκύλους που –κακώς– υπήρχαν σε αφθονία στην Πάρνηθα, οι οποίοι με τη σειρά τους συχνά τρέφονταν ακόμα και με ελάφια. Τώρα υπάρχει ανησυχία και για τη μείωση του πληθυσμού των ελαφιών, τα οποία σε προηγούμενη φάση είχαν αυξηθεί ιδιαίτερα», επισημαίνει ο Σπ. Ψαρούδας. Ακούγοντάς τον περιγράφεται ανάγλυφα τι σημαίνει αλυσίδα της φύσης και πόσο καθοριστικός είναι ο ρόλος των ανθρώπων σε αυτή. Περιγράφεται επίσης ότι κάθε ανισορροπία σε πληθυσμούς και συμπεριφορές άγριων ζώων έχει την αιτία της στην ανθρώπινη συμπεριφορά. Το να βρισκόμαστε παραπονούμενοι και να πιανόμαστε εξ απήνης για τις αυξομειώσεις των πληθυσμών άγριων ζώων και τις αλλαγές στη συμπεριφορά τους είναι μάλλον υποκριτικό. «Κάποιοι συνεχίζουν να βρίσκουν στους λύκους τους αποδιοπομπαίους τράγους», σημειώνει ο γενικός συντονιστής της Καλλιστώς. «Κάποιοι μιλώντας για διαχείριση εννοούν εξόντωση». Όμως στην εποχή που την ανάσα της κλιματικής αλλαγής την νιώθουμε καυτή στο σβέρκο μας δεν θα έπρεπε να υπάρχει κανένα περιθώριο για αμφισβήτηση του δικαιώματος όλων των ειδών να ζουν και να πολλαπλασιάζονται φυσιολογικά στο φυσικό τους περιβάλλον.

Ωστόσο, το λυπηρό περιστατικό που έφερε στη δημοσιότητα το φαινόμενο της αυξομείωσης των πληθυσμών της άγριας ζωής στην Πάρνηθα, έχει και κάποια άλλα χαρακτηριστικά που αξίζει να σημειωθούν, για να αποφευχθούν ανάλογα περιστατικά στο μέλλον. «Εδώ και πολλά χρόνια αποτελεί γενικό κανόνα ότι σε περιοχές υψηλής φυσικής αξίας, όπως οι δρυμοί, τα εθνικά πάρκα και άλλα, που αποτελούν θύλακες βιοποικιλότητας, τα σκυλιά, αδέσποτα ή δεσποζόμενα, αποτελούν όχληση που δημιουργεί κινδύνους. Ειδικά στην περίπτωση της Πάρνηθας, τα τελευταία δύο χρόνια αυξήθηκαν πολύ οι επισκέπτες, γεγονός που επηρεάζει τη συμπεριφορά των ειδών που ενδημούν εκεί».

Όπως σημειώνει η Καλλιστώ, σε περιπτώσεις και περιοχές που θέλουμε να απωθήσουμε εξοικειωμένα άγρια ζώα –δηλαδή εντός κατοικημένων περιοχών (π.χ. κατά τη διάρκεια προσέγγισης λύκων στο καταφύγιο Μπάφι)– προβλέπονται διαχειριστικά βήματα που μπορούν να εκτελεστούν μόνο από αρμόδιους φορείς και με τη δέουσα προσοχή, όπως χρήση εκτοξευτήρων φωτοβολίδων, κροτίδων με τροχιοδεικτικό, χρήση συσκευών παραγωγής δυνατού θορύβου κ.ά., που στόχο έχουν να απωθήσουν το άγριο ζώο στο φυσικό του περιβάλλον συνδέοντας την «επίσκεψή» του στην κατοικημένη περιοχή με μια ελεγχόμενη αρνητική εμπειρία. Είναι βήματα που αποτελούν έσχατη επιλογή και που, όταν χρειαστούν, σημαίνει ότι έχουμε αποτύχει στην τήρηση των κανόνων και βημάτων που προηγούνται.

Τελικά μάλλον και τα μικρά λυκάκια στους εφιάλτες τους βλέπουν τον κακό άνθρωπο. Και όταν μεγαλώνουν συνεχίζουν να τον φοβούνται. Ίσως να ξέρουν ότι στα χέρια του βρίσκεται η ζωή όλων των ειδών της φύσης, αλλά δεν έχει ακόμα συνειδητοποιήσει αρκετά ότι και η δική του ύπαρξη εξαρτάται από τη συμπεριφορά του προς αυτά.

Πρόσφατα άρθρα ( Περιβάλλον )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet