Αποτιμώντας τις εξελίξεις στον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ το τελευταίο διάστημα –κρίσιμο διότι η ηγεσία του προετοιμάζει τα εισηγητικά κείμενα για το 3ο Συνέδριο, που όπως γνωρίζουμε βαθμολογούν εκτός από το πόσο παρακολουθείται με επάρκεια το φάσμα των σύγχρονων προβλημάτων, διεθνών και εγχώριων και την ικανότητα διαλόγου, επικοινωνίας και σύνθεσης σε ένα κόμμα, της Αριστεράς ιδίως– δεν έχουμε ενιαία εικόνα. Το κείμενο των θέσεων, αφού διατυπώθηκαν διάφορες συχνά διαφορετικές ή και αντίπαλες απόψεις, τελικά ψηφίστηκε ομόφωνα ως βάση συζήτησης στο συνέδριο. Στις προτάσεις για το καταστατικό, αντίθετα, υπήρξαν μεγάλες διαφορές και ειδικά μια πρόταση του ίδιου του προέδρου δίχασε το Πολιτικό Συμβούλιο (ΠΣ). Είναι η γνωστή, πλέον, πρόταση που προβλέπει ότι η ηγεσία, πρόεδρος και Κεντρική Επιτροπή, θα εκλέγονται όχι από το Συνέδριο αλλά από τη βάση του κόμματος, απ’ όλα τα μέλη του.

Την ψηφοφορία, την οποία δεν πρότεινε ο Αλέξης Τσίπρας –δεν την επιθυμούσε– προκάλεσε το ιδεολογικοπολιτικό ρεύμα, που έχει επικρατήσει να ονομάζεται Ομπρέλα, και συγκεκριμένα ο Νίκος Βούτσης, ώστε να καταγραφεί η σαφής διαφωνία μεν, αλλά και το ζήτημα να απασχολήσει συνολικά το κόμμα. Στο 41μελές Πολιτικό Συμβούλιο η πρόταση καταψηφίστηκε από όλα τα μέλη που αναφέρονται στην Ομπρέλα (11, διότι απουσίαζε για προσωπικούς λόγους ένα μέλος) και ο εκπρόσωπος της Νεολαίας του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ υπέρ της πρότασης του προέδρου ψήφισαν τα υπόλοιπα μέλη συμπεριλαμβανόμενων και στελεχών που κινούνταν, σε σοβαρά θέματα που αφορούσαν την αριστερή ταυτότητα του Κόμματος, σ’ έναν “τρίτο χώρο”. Οι τοποθετήσεις των 27 που υπερψήφισαν εκτείνονταν από την υποδοχή, κυρίως στελεχών που προέρχονται από Γέφυρα, ΔΗΜΑΡ, ΠΑΣΟΚ –μερικοί μίλησαν και για χτύπημα στην κομματική γραφειοκρατία!– έως τον σκεπτικισμό, ιδίως, για την εκλογή ΚΕ από όλα τα μέλη που εξέφρασε η ΡΕΝΕ, ή με δύσκολα υποκρυπτόμενη αμηχανία για τις συνέπειες της πρότασης άλλων, όπως φάνηκε και με διαφοροποιήσεις σε θέματα του καταστατικού.

 

Η συμμετοχή των μελών

 

Εκ πρώτης όψεως, ένας τρίτος παρατηρητής δεν θα ανέμενε την οξεία και σαφή αντιπαράθεση, καθώς θα μπορούσε η πρόταση να θεωρηθεί και σαν μία ακόμη προσπάθεια να αναζωογονηθεί η βάση του κόμματος μέσω της συμμετοχής, αν και θα ήταν η εύκολη λύση ενός σοβαρού προβλήματος που διαπερνά τον ΣΥΡΙΖΑ για το οποίο, βεβαίως, η ηγεσία έχει την πρώτη ευθύνη. Πρόβλημα που συνδέεται, ασφαλώς, και με την κόπωση του κομματικού φαινομένου στη σύγχρονη εποχή, αλλά στην περίπτωσή μας μπορούσε να είναι διαφορετικά καθώς ο ΣΥΡΙΖΑ, στην άνοδό του συνδέθηκε με τα κινήματα ενώ υπερψηφίστηκε από τη νεολαία. Στη βάση της συμμετοχής και της ενίσχυσης της εσωκομματικής δημοκρατίας στήριξε, εξάλλου, την πρότασή του και ο Α. Τσίπρας. Δεν έγινε, όμως, αυτή η αιτιολόγηση αποδεκτή, καθώς υπάρχει πεποίθηση και υποδηλώθηκε με πολλούς τρόπους ότι η έως τώρα πράξη της ηγετικής πλειοψηφίας όχι μόνο δεν αναζήτησε, με επάρκεια και επιμονή, τρόπους ενίσχυσης της συμμετοχής των μελών, αλλά συχνά τα έκανε «παρακολουθητές» πρωτοβουλιών –όχι πάντοτε επεξεργασμένων ή και ορθών– με ισχνούς οργανωτικούς πόρους και όχι επαρκή ιδεολογικοπολιτική τροφοδοσία, έτσι που οι 0ργανώσεις Μελών να μην επιτελούν, με επάρκεια, την καταστατική πρόνοια να είναι το “κόμμα στον χώρο” τους. Όπως και λόγω της αρνητικής εμπειρίας από την έλλειψη συλλογικότητας και λειτουργίας οργάνων μη εκλεγμένων για μεγάλο διάστημα.

Μιλώντας στο ΠΣ, ο Α. Τσίπρας υποστήριζε την πρότασή του, με επιμονή και επιχειρήματα, στη βάση της ενίσχυσης της συμμετοχής των μελών. Και αυτό, σε συνδυασμό με αλλαγές στο καταστατικό του κόμματος που θα το καθιστούν πιο ανοικτό, θα κάνουν πιο εύκολη την προσέγγισή του και τη συμμετοχή σ’ αυτό, θα ενεργοποιήσουν και μαζικοποιήσουν το κόμμα, κάτι απαραίτητο καθώς κύριος στόχος είναι η κοινωνική του γείωση και η αποτελεσματική πολιτική παρέμβαση (σε διπλανή στήλη σχετικά αποσπάσματα από τη συνέντευξή του στο Kontra). Επιχείρησε, επίσης, να αντικρούσει την κριτική ότι αυτό παραπέμπει σε ένα αρχηγικό κόμμα με κύριο επιχείρημα ότι από τη βάση θα εκλέγεται και η Κεντρική Επιτροπή, όχι μόνο ο πρόεδρος.

Τα επιχειρήματα των στελεχών της “Ομπρέλας” επικεντρώνονται στο ότι, υπό τις παρούσες έως τώρα πρακτικές και συνθήκες στο κόμμα, η εισαγωγή αυτού του θεσμού θα οδηγήσει σε ένα περισσότερο αρχηγικό μοντέλο, ενώ η συμμετοχή θα είναι εντοπισμένη και παροδική, δεν θα γίνει θεσμός κάτι που είναι απαραίτητο και έως τώρα σπανίζει. Πολύ περισσότερο που η πρόταση ήλθε αιφνιδιαστικά – αν και ο ίδιος ο πρόεδρος είπε ότι τη μελετούσε καιρό – δεν τέθηκε μαζί με το σώμα των θέσεων για να βελτιωθεί και κυρίως να συνδεθεί και με άλλα μέτρα, πχ τα δημοψηφίσματα, που θα έδιναν στον θεσμό ουσία. Επικαλούνται, εξάλλου, τη φτωχή εμπειρία, έως τώρα, πολύ περισσότερο που η πρόταση κυοφορούταν καιρό, από έμπρακτα δείγματα ενίσχυσης της συμμετοχής. Συνδυάζοντας δε την πρόταση αυτή και τις δηλώσεις του προέδρου το βράδυ των εκλογών περί “μετασχηματισμού” του κόμματος, εκτιμούν πως αυτή είναι ένα ακόμη βήμα που δίνει περιεχόμενο, είτε ασαφές είτε μη αποδεκτό, στον όρο “μετασχηματισμό”. Ο συνειρμός, επομένως, ότι είναι ένα βήμα ελέγχου της ΚΕ για να εισαχθούν στο μέλλον και νέες πτυχές του, ήταν αναμενόμενος.

 

Και η εκλογή της ΚΕ

 

Κριτική, όμως, ακόμη ισχυρότερη, ασκείται στην πρόβλεψη για εκλογή από τα μέλη και της ΚΕ. Η επιχειρηματολογία της πρότασης είναι ότι αποτρέπεται η κατηγορία για αρχηγισμό, που θα ευσταθούσε –κατά την ανάγνωση του Α. Τσίπρα- αν η εκλογή αφορούσε μόνο τον πρόεδρο. Όμως, η παρενέργεια είναι μεγάλη. Το γνωστό πρόβλημα της δυσκολίας, παρά την πολυήμερη λειτουργία ενός συνεδρίου και τον συγχρωτισμό των συνέδρων, να εκλεγούν μέλη της ΚΕ με ορθολογισμό τώρα μεγεθύνεται τρομακτικά. Πώς ένας σύνεδρος από την Καστοριά θα εκτιμήσει την ανάγκη να εκλεγεί μια σύνεδρος από την Καλαμάτα; Πώς θα καλυφθούν οι Περιφέρειες; Πώς άλλοι τομείς δουλειάς; Ο φόβος να λειτουργήσουν “χαρτάκια” τώρα, σε ένα εκλογικό σώμα 40.000 – 50.000, είναι πραγματικότητα, όσο και αν αποκηρύσσεται.

Όμως ακόμη πιο σπουδαίο είναι το ζήτημα, που θέτουν όσοι διαφωνούν με την εκλογή από τη βάση ΚΕ, “ποιες/οι τελικά θα εκλεγούν”. Προφανώς οι γνωστές/οί για κάποιους λόγους που δεν αφορούν στην προσφορά τους στην κοινωνία και στο κόμμα αλλά στο πόσο είναι γνωστές/οί. Έχουμε αρκετά αρνητικά παραδείγματα, αλλά τώρα διατυπώνεται η έντονη ανησυχία ότι θα είναι ο κανόνας: καλλιτέχνες που τους αρέσει ο φακός και η ατάκα για κάθε θέμα, μαϊντανοί των σόσιαλ μίντια, παράγοντες που “οικοπεδοποιούν” το κόμμα , τηλεπερσόνες, ή και άλλοι πολλοί θα έχουν το προβάδισμα. Εξέλιξη, αν συμβεί, εντελώς αντίθετη με την καθολική και ομόθυμη επιδίωξη του κόμματος ότι θέλουμε κόμμα μελών γειωμένων στην κοινωνία. Τα μέλη της ΚΕ, επιπλέον, αναλαμβάνουν την ευθύνη οργανωτικών, πολιτικών και μαζικών τομέων του κόμματος. Πώς θα διεκπεραιωθούν τώρα όλα αυτά τα καθήκοντα;

 

Το προοίμιο

 

Διαφωνίες προέκυψαν όμως και για το προοίμιο του καταστατικού, ένα εισαγωγικό και ταυτοτικό κείμενο στους κανόνες λειτουργίας του κόμματος απαραίτητο, όταν ένα νέο μέλος αναλαμβάνει την ευθύνη της συγκεκριμένης κομματικής – πολιτικής δράσης. Από μια πλευρά κρίθηκε ότι δεν χρειάζεται στο “νέο κόμμα” που προέκυψε μετά το 2019 μια ιδεολογική αριστερή σκευή, ούτε αναφορές στον σοσιαλισμό και τις κοινωνικές αναφορές του. Αυτή η άποψη απορρίφθηκε, ωστόσο, το αρχικό κείμενο - βάση της συζήτησης, που κρίθηκε από τη μεγάλη πλειοψηφία επαρκές και σύγχρονο - τελικά δεν υπερψηφίστηκε! Παρέμεινε να το υποστηρίζουν μόνο οι της Ομπρέλας και μερικά ακόμη μέλη του Π.Σ. Τώρα στο τραπέζι υπάρχουν τρία σχέδια προοιμίου από τα οποία θα (επιχειρηθεί να) προκύψει ένα συνθετικό. Στα ζητήματα των καταστατικών αλλαγών υπάρχει ευρεία συν-αντίληψη για τα άλλα θέματα λειτουργίας του κόμματος.

Έτσι συνολικά οι θέσεις για το συνέδριο και το καταστατικό θα αποτελούνται από έναν ευρύ κορμό που ψηφίστηκε ομόφωνα και από τη μέχρι τώρα Συμβολή της Ομπρέλας για μια σειρά πολιτικά ζητήματα όπου δεν υπήρξε ομοφωνία. Φυσικά και η πρόταση για την εκλογή από τα μέλη. Όπως δήλωναν στελέχη του κόμματος που θα εισηγηθούν τη Συμβολή θα επιδιωχθεί το συνέδριο και οι προσυνεδριακές να συζητήσουν τα καυτά πολιτικά ζητήματα πολιτικής γραμμής του κόμματος, ιδίως τον απολογισμό των δυο χρόνων της αντιπολίτευσης και των στόχων για την επόμενη περίοδο, κάτι που θα εξασφαλίζει και την εξωστρέφεια. Θα εργαστούν να αποτραπεί η μονοκαλλιέργεια, δηλαδή η επικέντρωση στη συζήτηση του τρόπου εκλογής ηγεσίας. Ιδίως, μια στιγμή όπου όπως φαίνεται, και αυτό συνιστά μια ακόμη κριτική στην πρόταση για εκλογή για τη διαταραχή που προκαλεί, ο συσχετισμός υπέρ του κόμματος βελτιώνεται και οι δυσκολίες της ΝΔ πυκνώνουν όχι μόνο στην πανδημία αλλά κυρίως στην οικονομική και πολιτική.

ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2024 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet