Το όνομά της σημαίνει «Χώρα των Εντίμων Ανθρώπων» αν και πολλοί από τους κατοίκους της αναρωτιούνται αν οι κατά καιρούς κυβερνήτες της ήταν πάντα έντιμοι. Ενας από αυτούς αποφάσισε να της δώσει αυτό το όνομα το 1984. Νωρίτερα η Μπουρκίνα Φάσο λεγόταν Άνω Βόλτα, έχοντας κατορθώσει και αυτή να αποσπάσει την ανεξαρτησία της από τους γάλλους αποικιοκράτες το 1960. Όπως και το γειτονικό της Μάλι με εξαπλάσια έκταση, αλλά περίπου τον ίδιο πληθυσμό, γύρω στα 20 εκατομμύρια. Οι δύο χώρες έχουν πολεμήσει στο παρελθόν (1985) η μια την άλλη, για μια στενή λωρίδα γης στην πολύπαθη ζώνη του Σαχέλ, και η μικρότερη σε μέγεθος Μπουρκίνα Φάσο βρέθηκε ουσιαστικά σε μια θέση ανάλογη εκείνης που δείχνει και ο χάρτης, κάτω δηλαδή από το ισχυρότερο στρατιωτικά Μάλι. Η διαφορά επιλύθηκε στο διεθνές διαιτητικό δικαστήριο και άφησε αρκετά κατάλοιπα στις σχέσεις των δύο χωρών, με την Μπουρκίνα Φάσο να αναζητά συμμαχίες με άλλες χώρες, όπως η Γκάνα εναντίον του ισχυρού βόρειου γείτονα.

Πάντως υπάρχουν πολλά που συνδέουν τις δύο χώρες του Σαχέλ, όπως η τεράστια φτώχεια που έχει επιδεινωθεί από πολυετείς περιόδους ξηρασίας καθόλου άσχετες με την κλιματική αλλαγή, η αδυναμία της κεντρικής κυβέρνησης να ελέγξει μεγάλα τμήματα της χώρας, όπου τον έλεγχο έχουν μεγάλες ομάδες τζιχαντιστών, αλλά και τα πλούσια κοιτάσματα χρυσού.

Η Μπουρκίνα Φάσο αποκαλείται και χρυσωρυχείο της Τζιχάντ, η οποία ελέγχει εκτός από τα επίσημα και πολλά παράνομα εργοτάξια για την εξόρυξη χρυσού ή απλώς λεηλατεί τα κοιτάσματα. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ όλος ο Βορράς της χώρας ελέγχεται από τζιχαντιστές, κάτι που έχει οδηγήσει και στον εκτοπισμό πάνω από ενάμιση εκατομμύριο ανθρώπων και τον θάνατο τουλάχιστον 2.000 από δολοφονικές επιθέσεις ισλαμιστικών ομάδων.

 

Ακόμα ένα πραξικόπημα στη Δυτική Αφρική

 

Η εκτεταμένη παρουσία της Τζιχάντ είναι άλλο ένα κοινό χαρακτηριστικό με ότι συμβαίνει σε αρκετές περιοχές του Μάλι και τα γεγονότα του τελευταίου μήνα εκεί δεν είναι άσχετα ίσως και με την εκδήλωση πραξικοπήματος τώρα, στην επίσης ταραγμένη πρωτεύουσα της Μπουρκίνα, το Ουαγκαντούγκου. Ο στρατός της Μπουρκίνα Φάσο ανακοίνωσε την περασμένη Δευτέρα ότι «καθαίρεσε» τον πρόεδρο Ροκ Κριστιάν Καμπορέ, ανέστειλε το Σύνταγμα, διέλυσε κυβέρνηση και κοινοβούλιο και έκλεισε τα σύνορα της χώρας. Ο αντισυνταγματάρχης Πολ-Ανρί Σανταόγκο Νταμίμπα επικεφαλής του πραξικοπήματος δήλωσε ότι ο Καμπορέ «αδυνατούσε να ενώσει τη χώρα» σε μια εποχή που αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις. Προφανώς ανάμεσα στις προκλήσεις θα πρέπει να θεωρείται και η αδυναμία της κεντρικής κυβέρνησης να περιορίσει την ισχύ των τζιχαντιστών, σε μια περίοδο που συνολικά η ζώνη του Σαχέλ φαίνεται να «χάνεται», υποχρεώνοντας την άλλοτε αποικιακή δύναμη Γαλλία να αναρωτιέται αν μπορεί να συνεχίσει το δικό της «αέναο πόλεμο» στην Αφρική και αν όχι με τι κόστος θα μπορούσε να τον τερματίσει.

Το «Πατριωτικό Κίνημα για την Ασφάλεια και την Αποκατάσταση» (MPSR) που ανέλαβε την ευθύνη για το πραξικόπημα είναι σχετικά άγνωστο, αν και η χώρα έχει παρελθόν απόπειρας πραξικοπημάτων. Και εδώ πάντως. όπως το 2020 στο Μάλι και το 2021 στη Γουινέα, υπήρξαν πολλοί που κατέβηκαν στους δρόμους για να πανηγυρίσουν υπέρ των πραξικοπηματιών, δυσαρεστημένοι από την κατάσταση που επικρατούσε στη χώρα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η φτώχεια, αλλά και η απειλή των τρομοκρατών έχουν οδηγήσει περίπου 2 εκατομμύρια κατοίκους της Μπουρκίνα Φάσο να μεταναστεύσουν κυρίως προς την Ακτή Ελεφαντοστού και τη Γκάνα στο Νότο. Εκτεταμένη είναι και η εσωτερική μετανάστευση, κάτι που εμπόδισε πολλούς να ψηφίσουν στις τελευταίες εκλογές του 2020, όταν ο Καμπορέ εξελέγη με επίσημο ποσοστό 58%, αλλά εν μέσω σοβαρής αμφισβήτησης.

Η έντονη λαϊκή δυσαρέσκεια τροφοδοτεί και ανατροφοδοτείται από μια βαθιά οργή εναντίον της Γαλλίας, αλλά και της Δύσης γενικότερα. Η Γαλλία που επιχειρεί στρατιωτικά από τις αρχές της περασμένης δεκαετίας με «εκστρατείες», που έχουν διάφορα ευφάνταστα ονόματα, δεν έχει καταφέρει να περιορίσει την τρομοκρατική δράση ένοπλων ισλαμιστικών ομάδων. Μάλλον το αντίθετο έχει συμβεί. Τελευταίο παράδειγμα, η επιχείρηση «Μπαρκχάν» από τα μέσα της περασμένης δεκαετίας σε Μπουρκίνα Φάσο, Μάλι, Νίγηρα, Τσαντ και Μαυριτανία που αποτελούσε μια μακρόπνοη στρατιωτική επέμβαση. Πήρε το όνομά της από τις αμμοθίνες σε σχήμα ημισελήνου στην περιοχή της Σαχάρας, αλλά δεν έχει καταφέρει να ενισχύσει το αίσθημα της ασφάλειας των ντόπιων. Αντίθετα οι κάτοικοι στο Βορρά της Μπουρκίνα Φάσο είδαν για παράδειγμα τον περασμένο Ιούνιο την σφαγή περίπου 100 ανθρώπων στο χωριό Σολχάν από τζιχαντιστές, που είχαν διασχίσει εύκολα τα σύνορα από το Μάλι.

 

Αδύναμη κι εδώ η κεντρική διοίκηση

 

Η τωρινή διαταγή του νέου στρατιωτικού καθεστώτος για κλείσιμο των συνόρων είναι πρακτικά δύσκολο να γίνει πράξη, αφού απόλυτος έλεγχος δεν είναι εφικτός.

Πρέπει να σημειώσει κανείς ότι όλα τα καθεστώτα της περιοχής εκλεγμένα ή αυτόκλητα υποχρεώνονταν σε μια άτυπη συμφωνία ανακωχής με τέτοιες ομάδες, σε περιοχές που δεν μπορούσαν να ελέγξουν, έχοντας γευτεί αρκετές απώλειες απέναντι σε μια τακτική «χτύπα και φύγε» των τρομοκρατών, που κάνει δύσκολο τον εντοπισμό τους. Ενα τέτοιο χτύπημα είχε υποστεί ο τακτικός στρατός στη βάση της Ινάτα τον περασμένο Νοέμβριο, με απώλειες περίπου 50 ανδρών.

Υπάρχουν βεβαίως και οι περιπτώσεις, όπου η παντελής απουσία του επίσημου κράτους ή ανθρωπιστικής βοήθειας από το εξωτερικό γεννά συμπάθειες για τους τζιχαντιστές και τους βοηθά να στρατολογήσουν νέους πολεμιστές. Αυτός είναι κι ο μεγάλος κίνδυνος μεσοπρόθεσμα, για μια περιοχή πλούσια σε κοιτάσματα σημαντικών ορυκτών και σπάνιων γαιών, που έχει τραβήξει και το ενδιαφέρον της Κίνας, η οποία έχει προσφερθεί να συνδράμει και στρατιωτικά την Ουαγκαντούγκου.

Οι τωρινοί πραξικοπηματίες έχουν απορρίψει ως τώρα το ενδεχόμενο στρατιωτικής συνεργασίας με την Ρωσία, κάτι που ανεπίσημα συμβαίνει ήδη στο Μάλι με την άφιξη μισθοφόρων της ιδιωτικής ομάδας «Βάγκνερ». Δηλώνουν επίσης αδιάφοροι για το ενδεχόμενο επιβολής κυρώσεων στην χώρα, ανάλογων με εκείνες που επιβλήθηκαν στο Μάλι από την Οικονομική Κοινότητα των 15 χωρών της Δυτικής Αφρικής (ECOWAS).

Τα πρόσφατα γεγονότα στην Δυτική Αφρική επιβεβαιώνουν την καταστροφική πολιτική της Γαλλίας στην περιοχή και εντείνουν την ανησυχία για παρόμοιες αρνητικές εξελίξεις και στο Νίγηρα, ενώ έχουν πολλαπλασιαστεί τελευταία και τα τρομοκρατικά χτυπήματα στην Ακτή Ελεφαντοστούν, μια χώρα που προσδοκά έσοδα και από τον τουρισμό και φυσικά θέλει να αισθάνεται και να δηλώνει ασφαλής, αλλά κυρίως να πείθει για αυτό και τους δυνητικούς επισκέπτές της.

Πρόσφατα άρθρα ( Διεθνή )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2024 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet