Ζορζ Σιμενόν «Ο Μαιγκρέ και η νεκρή κοπέλα», μετάφραση: Αργυρώ Μακάρωφ, εκδόσεις Άγρα 2021

 

Ο Σιμενόν ήταν μια μηχανή παραγωγής μυθιστορημάτων· όλα διαπραγματεύονται το ανθρώπινο δράμα.  Έγραψε σχεδόν 200 μυθιστορήματα κι άλλες 150 νουβέλες, με ρυθμό 8 έως 10 εβδομάδες το ένα. Είχε πρωτοφανή ευκολία να χτίζει πλοκή, να ψυχογραφεί χαρακτήρες και να διεισδύει στη ζωή τους. Ωστόσο, παρά την τεχνική μανιέρα του Σιμενόν, κανένα μυθιστόρημα δεν είναι ίδιο με το προηγούμενο· οι διαφοροποιήσεις προκύπτουν από τον πλούτο των ψυχολογικών ιδιαιτεροτήτων των ηρώων, τις αδήλωτες σχέσεις που διατηρούν με τον περίγυρό τους, με συζύγους, γονείς, αδελφούς κ.λπ.

Οι 100 περίπου ιστορίες είναι αστυνομικές και οι προσωπικές τραγωδίες διαδραματίζονται διαμεσολαβημένες από το στωικό βλέμμα του επιθεωρηρητή Μαιγκρέ, ο οποίος έχει μια δική του μέθοδο αστυνομικής έρευνας· θα μπορούσαμε να την αποκαλέσουμε εμπρεσιονιστική: προσπαθεί να αποκαταστήσει την ατμόσφαιρα της ζωής του θύματος (ή του δράστη), αναρωτιέται και προσπαθεί να καταλάβει πώς μπορεί να σκεπτόταν και να ένιωθε, πώς εσωτερίκευε τις κοινωνικές του πιέσεις, πώς διαχειριζόταν τις περιπλοκές της ζωής του, τι φοβόταν και τι ήλπιζε. Μέσα από αυτές τις διεργασίες, ο Μαιγκρέ κατανοεί πρώτα απ’ όλα τα κίνητρα, τις δυναμικές των σχέσεων και μέσα σε αυτό το σκηνικό, κάποιο πρόσωπο ενδύεται με φυσικό τρόπο την εικόνα του θύτη.

Το μυθιστόρημα «Ο Μαιγκρέ και η νεκρή κοπέλα» (1954), που είχε κυκλοφορήσει στα ελληνικά στα μέσα της δεκαετίας του 1950 από την υπέροχη σειρά «Αστυνομικά βιβλία της τσέπης» των εκδόσεων Πεχλιβανίδη και επανεκδόθηκε τώρα από την Άγρα σε μετάφραση Αργυρώς Μακάρωφ, είναι ένα υπόδειγμα για την κατανόηση του τρόπου που λειτουργεί ο Μαιγκρέ. Έτσι, ως case study, αξίζει να το ξεχωρίσουμε.

Το εύρημα που ξεδιπλώνει και ακτινογραφεί με παιχνιδιάρικο τρόπο αυτή τη μέθοδο είναι ο επιθεωρητής Λονιόν, με το παρατσούκλι «Άχαρος» (Malgracieux στο πρωτότυπο), γκρινιάρης και συμπλεγματικός, κατώτερος ιεραρχικά από τον Μαιγκρέ, ο οποίος τον ανταγωνίζεται με πείσμα στην έρευνα για τη δολοφονία της εικοσάχρονης Λουίζ Λαμπουάν. Ο «Άχαρος», σε όλη τη διάρκεια της ιστορίας, είναι ένα βήμα μπροστά, έχει επισκεφθεί όλους τους τόπους της ζωής του θύματος, έχει ανακαλύψει, ανακρίνει και ρωτήσει όλα τα εμπλεκόμενα πρόσωπα πριν από τον Μαιγκρέ, όμως στο τελικό του συμπέρασμα αποτυγχάνει ολοκληρωτικά και φεύγει με τρένο για τις Βρυξέλλες για να συλλάβει τον λάθος άνθρωπο, ενώ οι πραγματικοί ένοχοι βρίσκεται εκεί γύρω, στο Παρίσι. Ενώ «τεχνικά δεν είχε κάνει κανένα λάθος» γιατί αποτυγχάνει; Ο αναγνώστης θα το διαβάσει στο τελευταίο κεφάλαιο, λίγο πριν το τέλος, όταν ο Σιμενόν αναρωτιέται τι σκέφτεται ο άτυχος υπαστυνόμος στο τρένο που τον γύριζε από τις Βρυξέλλες.

Κατά τα άλλα, η φτωχή και σύντομη ζωή της Λουίζ Λαμπουάν δίνει στον Σιμενόν την ευκαιρία να ανατάμει τη ζωή των εξαρτημένων τάξεων, με τις κατεστραμένες οικογένειες, τους κλειστούς ορίζοντες, τους προσωπικούς ανταγωνισμούς και τις ατυχίες, που δεν είναι τυχαίες, αλλά εγγεγραμμένες στην κοινωνική τους μοίρα.

Του δίνει ακόμα την ευκαιρία να μας μεταδώσει υπέροχες εικόνες από το λαϊκό Παρίσι, όπως όταν ο Μαιγκρέ χαζεύει την οδό Ποντιέ που «έμοιαζε σα να βρισκόταν στα παρασκήνια των Ηλυσίων Πεδίων, ή σαν να ήταν η σκάλα υπηρεσίας τους» για να συμπληρώσει: «Κάθε μεγάλη οδική αρτηρία στο Παρίσι έχει, παράλληλα με αυτή, μια πιο στενή αλλά ζωντανή οδό που βρίσκει κανείς μπαράκια, μικρά παντοπωλεία, εστιατόρια, φτηνά ξενοδοχεία, κομμωτήρια και κάθε είδους μικροεπαγγελματίες». Ή, ακόμα, μαγικές μικρές στιγμές της καθημερινότητας (και λογοτεχνικότητας) όπως στη σκηνή που ο Μαιγκρέ, κουρασμένος και μπαϊλντισμένος, είναι στο γραφείο του με τους συνεργάτες του. «Εκείνη ακριβώς τη στιγμή μια ηλιαχτίδα γλίστρησε απ’ το παράθυρο και σχημάτισε μια φωτεινή γραμμή πάνω στο γραφείο. Ο Μαιγκρέ σταμάτησε για λίγο να μιλάει κοιάζοντάς την έκπληκτος, όπως κοιτάζει κανείς ένα πουλί που έρχεται και κάθεται στο περβάζι του παραθύρου».                                                                                                                                                

Βάσιας Τσοκόπουλος Περισσότερα Άρθρα
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2024 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet