Ένας από τους μεγαλύτερους μύθους τους παγκόσμιου ποδοσφαίρου είναι ότι η Μάργκαρετ Θάτσερ είχε ρόλο στην καταπολέμηση του χουλιγκανισμού στην Αγγλία. Η πραγματικότητα είναι ότι η Θάτσερ, της οποίας η σχέση με το ποδόσφαιρο αρχίζει και τελειώνει στην απόφασή της να απαγορεύσει τη συμμετοχή των αγγλικών ομάδων στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις, δεν έκανε τίποτα για να αλλάξει το αγγλικό ποδόσφαιρο. Η Θάτσερ θέσπισε το Εθνικό Σύστημα Μελών, έναν απίστευτο νόμο που έλεγε πως όλοι οι φίλαθλοι στην χώρα θα έπρεπε να προμηθευτούν την ίδια κάρτα κι όποιος έμπαινε σε γήπεδο χωρίς αυτήν, θα μπορούσε είτε να φυλακίζεται για έναν μήνα ή να πληρώνει ένα πολύ βαρύ πρόστιμο. Μάλιστα εισηγήθηκε την τοποθέτηση ηλεκτροφόρων συρμάτων έξω από τα γήπεδα, ώστε να αποτρέπουν τους οπαδούς από έκνομες πράξεις! Την απάντηση σε αυτή την ευφάνταστη ιδέα έδωσε ο τότε διευθυντής της αγγλικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας, Τεντ Κρόκερ: «Οι χούλιγκαν είναι πρόβλημα της κοινωνίας. Δεν θέλουμε τους χούλιγκάν σας στο ποδόσφαιρό μας, κυρία πρωθυπουργέ».
Ας δούμε, όμως, τι λέει για την Θάτσερ και την παρέμβασή της στο ποδόσφαιρο κάποιος που τα έζησε από κοντά. Ο δημοσιογράφος – συγγραφέας Τζέισον Κόουλεϊ σημειώνει στο βιβλίο του «Το τελευταίο παιχνίδι. Αγάπη, θάνατος και ποδόσφαιρο» (εκδ. Τόπος), που μετέφρασε ο Χρίστος Χαραλαμπόπουλος, τα εξής: «Τον Αύγουστο του 1989 ο αρχιδικαστής Τέϊλορ δημοσιοποίησε την προσωρινή του έκθεση για την τραγωδία στο Χίλσμπορο. Η τελική έκθεση δημοσιοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 1990. Στη δεκαετία του ’80, όποτε η Μάργκαρετ Θάτσερ και οι σύμβουλοι της είχαν αναγκαστεί κάτω από το βάρος ορισμένων ατυχών και δυσάρεστων περιστατικών –μια βίαιη διατάραξη της τάξης από οπαδούς της Μίλγουολ στο Λούτον το 1984 ή το Χέιζελ– να διαχειριστούν την κρίση στο αγγλικό ποδόσφαιρο, είδαν την κατάσταση και έστρεψαν αλλού το βλέμμα τους. Λες και η πρωθυπουργός δεν μπορούσε να σκεφτεί με επινοητικό τρόπο γύρω από τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά του παιχνιδιού, τα προβλήματα του ή για την κουλτούρα του σωβινισμού και τη βία που το περιέβαλλαν. Το πρωινό που ακολούθησε την τραγωδία του Χέιζελ, με τους θανάτους εκείνων των 39 οπαδών της Γιουβέντους, η επίσημη αντίδραση της κυρίας Θάτσερ ήταν η δήλωση: «Δεν υπάρχουν λέξεις, δεν υπάρχουν δικαιολογίες. Το φταίξιμο είναι αποκλειστικά της Αγγλίας». Φαινόταν πώς η κυβέρνηση αφενός δεν ήταν ικανή να κάνει ούτε τα ελάχιστα λογικά πράγματα που θα μπορούσε, όταν ερχόταν αντιμέτωπη με το παιχνίδι, αλλά ούτε και είχε τη δυνατότητα να φροντίσει για την εξυγίανσή του. Δεν είχε κάποιες κατευθυντήριες γραμμές, κάποιο σχέδιο. Το φταίξιμο ήταν απλά της Αγγλίας. Αντί, λοιπόν, να προσεγγίσουν δημιουργικά το πρόβλημα, οι Συντηρητικοί δημιούργησαν τη λύση του «Νομοσχεδίου για τους φίλους του ποδοσφαίρου».

«Ο Τέιλορ, εκτός από τα θέματα ασφαλείας, ενδιαφερόταν για πολλά περισσότερα ζητήματα», λέει ο Τζον Γουίλιαμς της ομάδας μελετών του ποδοσφαίρου, του Πανεπιστημίου του Λέστερ. «Η δική του έκθεση ήταν φιλελεύθερη, με πλατιά αντίληψη του αντικειμένου, εξέταζε την κουλτούρα του παιχνιδιού, το γιατί αυτό το πράγμα που ονομαζόταν ποδόσφαιρο ήταν τόσο σημαντικό για εμάς. Καμία από τις έρευνες σχετικά με το παιχνίδι δεν το είχε κάνει αυτό πριν. Επίσης, έδωσε στους φιλάθλους μια ευκαιρία να συνεισφέρουν μέσα από την Ένωση των φίλων του Ποδοσφαίρου. Η συμβολική σπουδαιότητα αυτής της κίνησης ήταν τεράστια. Το Χίλσμπορο δεν είχε να κάνει με τον χουλιγκανισμό, αλλά εγκλωβίστηκε μέσα σε αυτόν εξαιτίας της εμμονής μας. Εκείνο που μας έδωσε ο λόρδος Τέιλορ ήταν ένα πρόγραμμα δράσης για την αλλαγή».
Και συνεχίζει ο Κόουλεϊ: «Η Έκθεση Τέιλορ, με τη υπόδειξη της για γήπεδα όπου όλοι οι θεατές θα είχαν την θέση τους και δεν θα υπήρχαν όρθιοι, αλλά και με το φωτισμένο της φιλελευθερισμό, άλλαξε το αγγλικό ποδόσφαιρο για πάντα. Και το άλλαξε σε τέτοιο σημείο που, είκοσι χρόνια μετά, αν κάποιος μιλήσει για το αγγλικό ποδόσφαιρο του σήμερα και την εικόνα του συγκρίνοντάς την με εκείνη που είχε πριν το Χίλσμπορο, θα είναι σαν να το συγκρίνει με τον κινηματογράφο, πριν και μετά την έλευση του ήχου. Είναι το ίδιο πράγμα που συμβαίνει με την μετάβαση από μία εποχή σε μία άλλη. Το Χίλσμπορο ήταν η στιγμή μίας αμετάκλητης και βαθιάς πολιτιστικής αλλαγής. Ωστόσο, χρειαζόμασταν ένα περιστατικό με τη βαρύτητα του Χίλσμπορο –μια αγγλική τραγωδία που θα ξεδιπλωνόταν μπροστά σε ένα παγκόσμιο τηλεοπτικό κοινό– για να δεχτεί η κυβέρνηση και εκείνοι που διοικούσαν το παιχνίδι ότι, κατά τη χρονιά που γιόρταζε τα 100 του χρόνια, το αγγλικό ποδόσφαιρο είχε φτάσει στο σημείο χωρίς επιστροφή. Η κουλτούρα του παιχνιδιού έπρεπε να αλλάξει οριστικά, αν επρόκειτο ποτέ το ποδόσφαιρο να διασωθεί και να θεωρηθεί κάτι περισσότερο από μονοπώλιο του λευκού άνδρα της εργατικής τάξης, ένα θέατρο μίσους και βίαιων, συχνά ρατσιστικών και με μισογυνικό χαρακτήρα υπερβολών».
Οι κανόνες άλλαξαν, εξορίζοντας τους «προβληματικούς», αλλά αναγνωρίζοντας πως υπάρχουν πολλοί οπαδοί που θέλουν απλώς να απολαύσουν το ποδόσφαιρο. Ένα σύνολο ριζοσπαστικών μέτρων οδήγησε στη βελτίωση του θεάματος και στην εμπορική εκτόξευση του προϊόντος του αγγλικού ποδοσφαίρου, αλλά απλά εξοβέλισε το πρόβλημα της βίας λίγο μακρύτερα από το γήπεδο.

ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet