«Η Ρωσία έχει συγκεντρώσει στην Ουκρανία μια στρατιωτική δύναμη χωρίς προηγούμενο μετά το τέλος του ψυχρού πολέμου», δήλωσε στον Τύπο ο γ.γ. του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ, την παραμονή της έναρξης της συνόδου των υπουργών Άμυνας της συμμαχίας την Πέμπτη.

Λάθος. Η χωρίς προηγούμενο συγκέντρωση στρατιωτικών δυνάμεων μετά το τέλος του ψυχρού πολέμου είναι άλλη. Είναι η «αμυντική» άσκηση Anakonda-16 τον Ιούνιο του 2016, η μεγαλύτερη στρατιωτική άσκηση του ΝΑΤΟ μεταψυχροπολεμικά, όπου, για πρώτη φορά από την εισβολή της ναζιστικής Γερμανίας στην Πολωνία τον Ιούνιο του 1941, γερμανικά άρματα μάχης διέσχισαν τη χώρα κατευθυνόμενα στα σύνορα με τη Ρωσία.

«Ο στόχος της άσκησης είναι σαφής», είχε δηλώσει ο πρόεδρος της Πολωνίας, Άντρζεϊ Ντούντα. «Προετοιμαζόμαστε για να δεχτούμε επίθεση». Αλλά η επίθεση δεν έγινε ποτέ.

Σε διαφορετικό μήκος κύματος, ο τότε υπουργός Εξωτερικών και νυν πρόεδρος της Γερμανίας, σοσιαλδημοκράτης Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάιερ, προειδοποιούσε για τον κίνδυνο ανάφλεξης στην ανατολική Ευρώπη και έκανε έκκληση για διάλογο και συνεργασία με τη Ρωσία. Συνυπολογίζοντας το γεγονός ότι στην Anakonda-16 η Γερμανία είχε διαθέσει 400 άρματα, αλλά καμιά στρατιωτική μονάδα, έχουμε εδώ ένα από τα πρώτα ίσως συμπτώματα της δυστοκίας των προσπαθειών της Ουάσιγκτον σήμερα να συμπαρασύρει τους εταίρους της στη δίνη μιας κρίσης που ξεκίνησε με αποκλειστικά δική της ευθύνη.

Η προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία ήταν αποτέλεσμα της απόσπασης της Ουκρανίας από τη σφαίρα επιρροής του Κρεμλίνου με την πραξικοπηματική ανατροπή του προέδρου Γιανουκόφσκι το 2014, απροκάλυπτα υποκινημένη και υποστηριζόμενη από τις ΗΠΑ. Η αντίδραση της Ρωσίας μπροστά στον κίνδυνο να αποκοπεί από τον Εύξεινο και, κατ’ επέκταση, από τη Μεσόγειο, ήταν στις προβλέψεις της Δύσης. Ίσως και στους σχεδιασμούς της, κρίνοντας από τη σπουδή της Ουάσιγκτον να δείξει τη Μόσχα ως τη νέα παγκόσμια απειλή κατά των δημοκρατικών αξιών και του διεθνούς δικαίου.

Η ευρωπαϊκή πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών υπαγορεύεται από ένα γεωστρατηγικό δόγμα που προέκυψε μετά τον Α΄ παγκόσμιο πόλεμο ως απάντηση στο δίλημμα αν οι νικητές θα επέτρεπαν στη Γερμανία είτε να ανασυγκροτηθεί σαν δύναμη ανάσχεσης της σοβιετικής Ρωσίας (αλλά με τον κίνδυνο να καταστεί μελλοντικά αντίπαλος των νικητών), είτε να αφεθεί να καταρρεύσει (αλλά με τον κίνδυνο της ανεμπόδιστης εξάπλωσης της ρωσικής επιρροής στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη), με πάντα υπαρκτό το ενδεχόμενο, έτσι ή αλλιώς, να συμπηχτεί ανάμεσα στους δύο μια συμμαχία αντίπαλη στα αγγλοσαξωνικά συμφέροντα στην ηπειρωτική Ευρώπη. Η απάντηση ήταν να ανεγερθεί ανάμεσα στη Ρωσία και τη Γερμανία ένα «ανάχωμα» εκτεινόμενο από τη Βόρεια Θάλασσα έως τον Εύξεινο και τη Μεσόγειο: Πολωνία, Βοημία (Τσεχία-Σλοβακία), Ουγγαρία, Νοτιοσλαβία (Σερβία, Κροατία, Σλοβενία), Ρουμανία, Βουλγαρία και Ελλάδα. Ακυρώθηκε ουσιαστικά με τη λήξη του Β΄ παγκόσμιου πολέμου και τυπικά με τη Συμφωνία της Γιάλτας.

Αν σε αυτό περίπου το «ανάχωμα» προστεθούν οι χώρες της Βαλτικής και η επιχειρούμενη ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, έχουμε τη σύγχρονη, αμερικανική εκδοχή των μεσοπολεμικών σχεδιασμών της καταρρέουσας βρετανικής αυτοκρατορίας. Αλλά και την απάντηση στο ερώτημα κατά πόσο οι ΗΠΑ ανακινούν ζήτημα ένταξης της Ουκρανίας ως πρόσχημα για να κηρύξουν ένα νέο ψυχρό πόλεμο. Η απάντηση είναι ότι ψυχρός πόλεμος δεν έπαψε ποτέ για τις ΗΠΑ, υπαγορευμένος από τον φόβο μιας ρωσο-γερμανικής προσέγγισης τέτοιας που θα τις εκτόπιζε πολιτικοστρατιωτικά από την Ευρώπη επειδή θα εξέλειπε η ρωσική απειλή.

Ο NordStream-2 δεν είναι κεντρικό επίδικο της ουκρανικής κρίσης, όπως υποστηρίζεται. Ο αγωγός που τροφοδοτεί με ρωσικό φυσικό αέριο τη Γερμανία και την ΕΕ, αν λειτουργήσει, όπως απεύχονται οι ΗΠΑ, θα είναι απλώς η αφετηρία άλλων, σημαντικότερων εξελίξεων, που πιθανότατα θα ακολουθήσουν σε βάθος χρόνων: της σταδιακής αποκόλλησης του Βερολίνου από την Ουάσιγκτον. Της αρχής του τέλους της βορειοατλαντικής συμμαχίας. Της αποδιάρθρωσης του «αναχώματος» που οι ΗΠΑ μεθοδεύουν από την επομένη της διάλυσης του Συμφώνου της Βαρσοβίας, αθετώντας την υπόσχεσή τους ότι το ΝΑΤΟ δεν θα επεκταθεί «ούτε μια ίντσα» ανατολικά. Της συμπερίληψης, τέλος, της Ρωσίας σε μια πανευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας και αμοιβαία επωφελούς συνεργασίας, σύγχρονη προβολή του ζητούμενου της «Νόιε Οστπολιτίκ» του σοσιαλδημοκράτη γερμανού καγκελάριου Βίλλυ Μπραντ τη δεκαετία του 1960.

Οι ΗΠΑ έχουν κάθε λόγο να προβληματίζονται από τη σιβυλλική απάντηση του σοσιαλδημοκράτη γερμανού καγκελάριου Όλαφ Σολτς μετά την πολύωρη συνάντησή του με τον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στη Μόσχα πρόσφατα, όταν ρωτήθηκε για την προοπτική ένταξης της Ουκρανίας. «Η επέκταση του ΝΑΤΟ στα ανατολικά δεν είναι ένα θέμα που θα συναντήσουμε κατά τη διάρκεια της θητείας μας εμείς οι δύο», είπε, παραπέμποντας, ουσιαστικά, την «ουκρανική» ολοκλήρωση του νατοϊκού «αναχώματος» στο άδηλο μέλλον.

Η θέση της Ελλάδας είναι ιδιαίτερα λεπτή. Νευραλγικό κομμάτι του νατοϊκού «αναχώματος», η χώρα καλείται να επιλέξει στάση απέναντι στη Ρωσία, με την οποία έχει παραδοσιακούς δεσμούς, μέσα στον πολυπαραγοντικό γρίφο που λέγεται ουκρανική κρίση. Δυσανάλογα με το μέγεθος και την επιρροή της, η χώρα εμπλέκεται σε επικίνδυνο βαθμό, εξαιτίας, επιπλέον, της απερίσκεπτης παραχώρησης της Αλεξανδρούπολης και της Σούδας από την κυβέρνηση της ΝΔ στις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις επ’ αόριστο. Οι αμερικανικές βάσεις δεν πρέπει για κανένα λόγο να χρησιμοποιηθούν επιθετικά, ιδίως δε εναντίον της Ρωσίας. Αυτό πρέπει να γίνει σαφές σε κάθε εμπλεκόμενο: ΗΠΑ, ΕΕ, Ρωσία. Άμεσα.

Στη συνάντησή του την Πέμπτη με τον πρέσβη των ΗΠΑ στην Ελλάδα, ο Αλέξης Τσίπρας κατέθεσε στον Τζέφρι Πάιατ τη διαφωνία της αξιωματικής αντιπολίτευσης με την αναθεώρηση της ελληνοαμερικανικής αμυντικής συμφωνίας. Η συμφωνία, είπε, δεν είναι αμοιβαία επωφελής και αποδυναμώνει τον ρόλο της Ελλάδας ως πυλώνα ειρήνης και σταθερότητας στην περιοχή. Ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία στηρίζει, πρόσθεσε, κάθε πρωτοβουλία ειρήνευσης στην Ουκρανία, εγγύησης της εδαφικής ακεραιότητας και κυριαρχίας της χώρας και εφαρμογής των Συμφωνιών του Μινσκ. Υπογράμμισε, τέλος, την ανάγκη καθιέρωσης μιας πανευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας που θα συμπεριλαμβάνει τη Ρωσία, στη βάση των αρχών του ΟΑΣΕ και της Ευρωπαϊκής Χάρτας Ασφαλείας.

Κωστής Γιούργος Περισσότερα Άρθρα
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet