Σε ένα γράμμα του προς τον Πάστερνακ, παραμονή Χριστουγέννων του 1952, ο Β. Σαλάμωφ, συγγραφέας των «Ιστοριών από την Κολυμά», έγκλειστος στο γκουλάγκ, δίνει έναν από τους ουσιαστικότερους ορισμούς της ποίησης, ως ανάχωμα αντίστασης, έστω και υπόγεια, στη χυδαιότητα της ζωής: «Γνωρίζω ότι ένας αληθινός δημιουργός αναπτύσσεται απαρνούμενος και καταστρέφοντας τον εαυτό του, αλλά ξέρω επίσης και κάτι άλλο. Γνωρίζω άτομα που έζησαν, που επέζησαν, που παρέμειναν άνθρωποι, χάρη στους στίχους σας, χάρη στην πρόσληψη του κόσμου που εκφέρουν. Το σκεφτήκατε ποτέ αυτό;» Όμως, όπως η λέξη ποίηση βγαίνει από το «ποιώ», ίσως να μην πραγματώνεται πουθενά όσο στο αγωνιζόμενο πλάσμα που στέκεται όρθιο μπροστά στην μοίρα του. Και ήταν στο ίδιο καθεστώς που η απόλυτη βαρβαρότητα συγκρούστηκε με το λαμπρό ανθρώπινο πνεύμα. Και βγήκε χαμένη. Στις 27 Ιανουαρίου 1944 ο γενικός στρατηγός του Ρωσικού στρατού Govorov ανακοίνωνε την άρση της πολιορκίας του Λένινγκραντ. Στην διάρκεια της πολιορκίας των 900 ημερών περισσότεροι από ένα εκατομμύριο ρώσοι πολίτες πέθαναν από πείνα, ασθένειες, και τους ανελέητους γερμανικούς βομβαρδισμούς.

«Η πολιορκία του Λένινγκραντ –80 ακριβώς χρόνια πριν 1941-2021– ήταν ένα καλά μελετημένο σχέδιο για την εξόντωση των κατοίκων του απ’ την πείνα, που καθώς έπεφτε ο χειμώνας φούντωνε μαζί με τον πανικό. Όταν τέλειωσε η πολιορκία, το 1944, η πόλη θρηνούσε πάνω από ένα εκατομμύριο νεκρούς, κι οι ζωντανοί θά ’μεναν σημαδεμένοι για πάντα απ’ αυτή την τρομαχτική εμπειρία» έγραψε ο ιστορικός M. Jones. Οι ναζί από την αρχή της πολιορκίας βομβάρδισαν τις αποθήκες τροφίμων. Νερό δεν υπήρχε γι’ αυτό και ο κόσμος άνοιγε τρύπες στον Νέβα για να μαζέψει νερό… Πολλοί πέθαναν στα κρεβάτια τους από την αδυναμία και το κρύο, ενώ στους δρόμους έβλεπες ή νεκρούς ή σκελετωμένους ανθρώπους. «Εβγαζα από τα βιβλία τις κόλλες και τις έτρωγα», σύμφωνα με την μαρτυρία της Γκαλίνα Γκερότσκαγια σε συνέντευξη στον Α. Πατσούκα.

Με τους άνδρες στην μάχη, ήταν οι γυναίκες που οργάνωναν εκπληκτικά τη ζωή στη μαρτυρική πόλη. Και τα παιδιά. «Οσα μπορούσαν, βοηθούσαν στα νοσοκομεία, ενώ τα μικρότερα τραγουδούσαν και χόρευαν για να εμψυχώνουν τους αρρώστους.» Και παρά τα αναμενόμενα σε κάθε πολιορκία φαινόμενα κανιβαλισμού, ήταν οι παρτιτούρες της Ηρωικής Συμφωνίας του Σοστακόβιτς, ατόφια ποίηση, ρηγμένες από ηρωικούς πιλότους που έσπασαν τον αεροπορικό αποκλεισμό των ναζί, που κρατούσαν το πνεύμα ψηλά.

Με τις βόμβες να πέφτουν, οι μουσικοί φορώντας ό,τι μάλλινο διέθεταν, την παρουσίαζαν στον κόσμο ο οποίος γέμιζε την ασφυκτικά γεμάτη «Αίθουσα της Φιλαρμονικής». Επί 900 μέρες.

Ελένη Καρασαββίδου Περισσότερα Άρθρα
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet