Με τις δημοσκοπήσεις να δείχνουν ότι ο Βίκτορ Όρμπαν έχει ένα ελαφρύ προβάδισμα και με τους πολιτικούς αναλυτές να σημειώνουν ότι για πρώτη φορά από το 2010 απειλείται σοβαρά η κυριαρχία του, θα γίνουν στις 3 Απριλίου οι εκλογές στην Ουγγαρία. Σε μια εκλογική αναμέτρηση που ο λαϊκιστής ούγγρος πρωθυπουργός προσπαθεί να δυναμιτίσει το κλίμα εντείνοντας τη ρητορική μίσους, αντίπαλός του είναι η εκλογική συμμαχία διαφόρων κομμάτων της αντιπολίτευσης με τον τίτλο «Ενωμένοι για την Ουγγαρία», που έχει ένα αρκετά ασαφές ιδεολογικό στίγμα και που συνεκτικός δεσμός της είναι κυρίως ο αντιορμπανισμός.   

 

Τι διακυβεύεται στις επερχόμενες εκλογές;    

Οι εκλογές αυτές έχουν υψηλά διακυβεύματα για την Ουγγαρία και για την Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά. Επειδή ο Όρμπαν έχει δημιουργήσει ένα καθεστώς, αυτό δεν μπορεί να ανατραπεί με μια απλή αλλαγή κυβέρνησης. Το βασικό ερώτημα για την ενωμένη αντιπολίτευση είναι αν θα συνεχίσει το καθεστώς Όρμπαν με κάποια μορφή αν υπάρξει αλλαγή κυβέρνησης, ή αν θα υιοθετήσει μια ριζικά νέα πολιτική με την αλλαγή του καθεστώτος. Επομένως, για την ουγγρική κοινωνία, το διακύβευμα είναι κατά πόσο θα συνεχιστεί το σημερινό αυταρχικό καθεστώς ή αν θα αντικατασταθεί. Και για την Ευρωπαϊκή Ένωση, αυτό που διακυβεύεται είναι αν ο Όρμπαν θα μπορέσει να συνεχίσει μια ευρωπαϊκή αφήγηση που δεν σκέφτεται με όρους βαθύτερης ολοκλήρωσης, και χρησιμοποιεί το πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για να εμπλουτίσει τη δική του πολιτική τάξη.

 

Πώς διαμορφώνεται το πολιτικό σκηνικό τρεις εβδομάδες πριν τις εκλογές; Πώς αντιμετωπίζει ο Όρμπαν το γεγονός ότι κινδυνεύει η παντοδυναμία του;

Πράγματι, για πρώτη φορά εδώ και πολλά χρόνια υπάρχει μια ευκαιρία να ηττηθεί το καθεστώς Όρμπαν. Το γεγονός όμως είναι ότι αυτή η κατάσταση που βλέπουμε δεν είναι άσχημη μόνο για τον Όρμπαν, αλλά και για την αντιπολίτευση. Αυτό που θέλω να πω είναι ότι σε μεγάλο βαθμό εκείνο που κρατά ενωμένη την αντιπολίτευση είναι μόνο ο αντιορμπανισμός, και ότι σε πολλές περιπτώσεις φαίνεται ότι δεν έχει όραμα για την κυβέρνηση. Και από την άλλη, ο ούγγρος πρωθυπουργός έχει σαφώς επηρεαστεί σοβαρά από το γεγονός ότι μπορεί να χάσει την εξουσία, και γι’ αυτό χρησιμοποιεί όλες τις δυνάμεις του για να διχάσει την κοινωνία και να φτάσει στα άκρα την πολιτική μίσους. Δυστυχώς, ο Όρμπαν κατάφερε να κάνει την Ουγγαρία μετά το καθεστώς του υπαρκτού σοσιαλισμού την πιο διχασμένη χώρα, τη στιγμή ακριβώς που θα έπρεπε να είναι πολύ πιο ενωμένη.

 

Ποια είναι τα ιδεολογικά και πολιτικά χαρακτηριστικά της αντιπολίτευσης; Κατά πόσο μπορεί ο αντιορμπανισμός να την οδηγήσει στη νίκη; Φτάνει μόνο αυτό;

Ο αντιορμπανισμός της αντιπολίτευσης δεν αρκεί για την αλλαγή καθεστώτος. Μια πολύ ανησυχητική τάση είναι ότι η αριστερά της αντιπολίτευσης έχει πλέον ουσιαστικά καταρρεύσει και ότι η νεοσυντηρητική/νεοφιλελεύθερη τάση έχει ενισχυθεί. Αυτό είναι επίσης προβληματικό, γιατί σε περίπτωση πιθανής αλλαγής καθεστώτος θα πρέπει να αντιμετωπιστούν όχι μόνο οι πολιτικές τραγωδίες του καθεστώτος Όρμπαν, αλλά και εκείνες πριν από το 2010 (σημ: αναφέρεται στο Σοσιαλιστικό Κόμμα που κυβέρνησε από το 2002 μέχρι το 2010, και το οποίο έφερε την Ουγγαρία στο χείλος της χρεοκοπίας και στην αγκαλιά του ΔΝΤ). Πιστεύω ότι χωρίς μια πολιτική ευαίσθητη στην κοινωνική δικαιοσύνη και στα καθημερινά προβλήματα των ανθρώπων, η καταστροφική αντικοινωνική στροφή του 2010 δεν μπορεί να ξεπεραστεί.

 

Αν η αντιπολίτευση καταφέρει να κερδίσει τις εκλογές, πόσο εύκολο θα είναι να αποκατασταθούν οι ζημιές που έχει προκαλέσει όλα αυτά τα χρόνια ο εθνικιστικός και αυταρχικός λαϊκισμός του Όρμπαν

Αυτή είναι η σημαντικότερη πρόκληση που αντιμετωπίζει η ουγγρική κοινωνία για την επόμενη ημέρα. Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί εκ των προτέρων ότι η πραγματικά απίστευτη ζημιά που έχει προκαλέσει το καθεστώς Όρμπαν δεν μπορεί να αποκατασταθεί μόνο με μια αλλαγή κυβέρνησης. Η πανδημία και η τρέχουσα πολεμική σύγκρουση έχουν δείξει πως η πολιτική μίσους έχει αποδιοργανώσει την ουγγρική κοινωνία. Μία από τις βασικές προκλήσεις είναι πώς θα ξεπεράσουμε τα περισσότερα από δέκα χρόνια των πολιτικών μίσους. Η άλλη σημαντική πρόκληση είναι πώς θα αντικατασταθεί η πολιτική του καθεστώτος Όρμπαν, που έχει επίκεντρο την ανώτερη τάξη, με μια κοινωνική πολιτική που θα στοχεύει στην άνοδο της μεσαίας τάξης και όσων βρίσκονται κάτω από αυτήν, καθώς αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να αποτραπεί η μοιραία διάλυση της ουγγρικής κοινωνίας.

 

Πώς επηρεάζουν την προεκλογική περίοδο οι εξελίξεις στην Ουκρανία; Ποιες είναι οι θέσεις των πολιτικών κομμάτων;

Η ρωσική επιθετικότητα απέδειξε ότι ο Όρμπαν απέτυχε ηθικά. Όχι μόνο επειδή η ουγγρική κυβέρνηση είχε ήδη μπλοκάρει τους Ουκρανούς όπου μπορούσε (συνεργασία του ΝΑΤΟ, στο πλαίσιο του ΟΗΕ), ούτε επειδή ο Όρμπαν είχε διαταράξει την Ευρωπαϊκή Ένωση προς το συμφέρον του Πούτιν, αλλά κυρίως επειδή από την συνεργασία με την Ρωσία είχαν επωφεληθεί τόσο ο ίδιος ο Όρμπαν καθώς και ο οικονομικός κύκλος των υποστηρικτών του [μακροπρόθεσμη παροχή φυσικού αερίου, Paks 2 (σημ: αναφέρεται στις δύο νέες μονάδες του μοναδικού πυρηνικού σταθμού της Ουγγαρίας που παράγει περισσότερο από το 50% της ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα)]. Στην παρούσα συγκυρία η αντιπολίτευση παίρνει μια φιλοατλαντική θέση χωρίς καμία κριτική, κάτι που επίσης θεωρώ ότι δεν είναι καλή ιδέα, γιατί ο πόλεμος έχει γεωπολιτική και ενεργειακή πολιτική αιτία και πλαίσιο. Ταυτόχρονα ο Όρμπαν έχει αποδείξει ότι μπορεί να κάνει τα πάντα για να διατηρήσει την εξουσία, έτσι τώρα, ο άνθρωπος που κάνει έναν πόλεμο εδώ και 12 χρόνια στο εσωτερικό και στο εξωτερικό, κατηγορεί την αντιπολίτευση ότι αυτή θέλει τον πόλεμο.

 

Ο Αττίλα Άνταλ είναι συντονιστής της Ομάδας Ερευνών Κοινωνικής Θεωρίας στο Ινστιτούτο Πολιτικής Ιστορίας.

Δημήτρης Γκιβίσης Περισσότερα Άρθρα
Πρόσφατα άρθρα ( Ευρώπη )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet