Ήταν σαν αναμνηστική δόση, όμως υπερβολικά μεγάλη αυτή τη φορά. Μέσα σε μία ημέρα, στις 27 Απριλίου, εκτός από 168 παραβιάσεις του εναέριου χώρου των (αμφιλεγόμενων) 10 ναυτικών μιλίων, υπήρξαν και 42 υπερπτήσεις τουρκικών μαχητικών F-16 πάνω από ελληνικό έδαφος και κατοικημένες περιοχές σε νησιά του ανατολικού Αιγαίου –Ρόδος, Σύμη, Σάμος, Λέρος, Κάλυμνος, Κως, Νίσυρος, Χάλκη, Οινούσσες, Λειψοί, Αγαθονήσι κ.λπ. Για ρεκόρ υπερπτήσεων έκανε λόγο ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών την Τετάρτη. Σχεδόν διπλάσιες από τις 23 υπερπτήσεις της προηγούμενης κλιμάκωσης στο Αιγαίο το 2020.

Ρεκόρ ή υπερβολικά μεγάλη αναμνηστική δόση, η κίνηση αυτή δεν πρέπει να υποτιμηθεί. Για έναν επί πλέον λόγο: Αν και, σύμφωνα με μελέτη του πανεπιστημίου Kadir Has (Ιούνιος 2021), η τουρκική κοινή γνώμη κατατάσσει την Ελλάδα τέταρτη στη σειρά των απειλών κατά της χώρας τους, πίσω από τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και την Αρμενία, ωστόσο η αιτιολογία που προβάλλει επαναλαμβανόμενα το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών –ότι δηλ. οι παραβιάσεις δεν είναι παρά η απάντηση στις ελληνικές προκλήσεις– τυγχάνει ευρείας αποδοχής: στην κοινή γνώμη η άποψη που κυριαρχεί είναι ότι η Αθήνα προκαλεί και η Άγκυρα απλώς αμύνεται.

Σημαίνει αυτό ότι η κυβέρνηση Ερντογάν «προθερμαίνει» την κοινή γνώμη για μια αντιπαράθεση στα όρια ακόμη και της σύγκρουσης στο Αιγαίο; Κατά τη γνώμη μας, όχι. Το «μέτωπο» που κρατά ανοιχτό η Τουρκία είναι τελείως άλλης τάξεως από εκείνο, π.χ., στη ΒΑ Συρία και το Ιράκ, όπου τις τελευταίες μέρες έχει εξαπολυθεί μεγάλη στρατιωτική επιχείρηση κατά των Κούρδων με την κωδική ονομασία «Δαγκάνα».

Από την άλλη, θα ήταν εξίσου λάθος το μπαράζ της Τετάρτης 27 Απριλίου να θεωρηθεί άσχετο με ό,τι είχε προηγηθεί μεταξύ Δευτέρας 11 και Πέμπτης 21 Απριλίου. Ο λόγος για την άσκηση «Γαλάζια Πατρίδα-2022» που η Τουρκία διεξήγαγε σε όλο το εύρος των παραλίων της, από τον Εύξεινο και το Αιγαίο μέχρι τις ακτές της Συρίας, με τη συμμετοχή 122 πλοίων, 41 αεροσκαφών και 12 χιλιάδων στρατιωτικού προσωπικού. Μια προβολή των διεκδικήσεων σε υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, από τις οποίες η Άγκυρα δηλώνει έμπρακτα ότι δεν πρόκειται να αποστεί. Έμπρακτα και μεθοδικά, στην κατεύθυνση του στάτους κβο που επιθυμεί. Το τουρκολιβυκό μνημόνιο, η κατάθεση στον ΟΗΕ του χάρτη των εξωτερικών ορίων της –κατά την άποψή της– τουρκικής υφαλοκρηπίδας, η επιχείρηση επιβολής «γκρίζων ζωνών» στο Αιγαίο, κ.λπ., αφήνουν ένα αποτύπωμα, που περιμένει την κατάλληλη ευκαιρία.

Την πολιτική στόχευση –και τον βασικό παραλήπτη του μηνύματος «Γαλάζια Πατρίδα»– διευκρίνισε ο ίδιος ο πρόεδρος Ερντογάν, ο οποίος στο τέλος της άσκησης τόνισε, μεταξύ άλλων: «Θα συνεχίσουμε έως ότου η χώρα μας γίνει η πιο ισχυρή χώρα στην περιοχή της … Οι ένοπλες δυνάμεις μας, εκτός από την άμυνα της πατρίδας, πραγματοποιούν τις πιο ολοκληρωμένες ανθρωπιστικές επιχειρήσεις στον κόσμο. Ενώ οι χώρες που θεωρούν τους εαυτούς τους σύγχρονα κράτη άφησαν πρόσφυγες να πεθάνουν στη θάλασσα, εμείς σώσαμε εκατοντάδες χιλιάδες ζωές...».

Η εξειδίκευση του μηνύματος ανατέθηκε στον υπουργό Άμυνας, ο οποίος ανέβασε ψηλά τους τόνους στο ζήτημα των νησιών. «Η Συνθήκη της Λωζάνης», είπε ο Χουλουσί Ακάρ, «ορίζει πως τα συγκεκριμένα νησιά πρέπει να είναι αποστρατιωτικοποιημένα. Όταν αυτά στρατιωτικοποιούνται, τότε κανένας δεν έχει δικαίωμα να πει κουβέντα απέναντι στις προσπάθειες της Τουρκίας που έχουν αμυντικό στόχο. Αν μιλάμε για διεθνές δίκαιο, από αυτό το θέμα θα ξεκινήσουμε…».

Αλλά, «αν μιλάμε για διεθνές δίκαιο», όντως η Συνθήκη της Λωζάνης (Ιούλιος 1923) ορίζει ότι η Ελλάδα δεν θα μπορεί να έχει ναυτική βάση και άλλη οχύρωση σε νησιά της Ανατολικής Μεσογείου. Ούτε η Τουρκία, αντιστοίχως, θα μπορεί να διατηρεί ένοπλες δυνάμεις στα Στενά. Δέσμευση την οποία η Τουρκία όντως τήρησε – αλλά όμως μόνο μέχρι τη Σύμβαση του Μοντρέ (Ιούλιος 1936), οπότε, με τη στήριξη της Βρετανίας και με στόχο την παρακώλυση των κινήσεων του σοβιετικού στόλου στη Μεσόγειο, η Άγκυρα αφέθηκε να εξοπλίσει τα Δαρδανέλια. Τυπικά η Ελλάδα είχε το δικαίωμα να πράξει το ίδιο για τα νησιά της, στο μέτρο που η Συνθήκη του 1923 είχε, ως προς τα νησιά αυτά, ουσιαστικά αναιρεθεί από τη Σύμβαση του 1936 ως προς το άλλο σκέλος της, αυτό των Στενών.

Η Συνθήκη της Λωζάνης εξέπνευσε εκ των πραγμάτων μετά το τέλος του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου, σαν αποτέλεσμα των ΝΑΤΟϊκών αναγκών στρατιωτικής θωράκισης και των νησιών, όπως προγενέστερα των Στενών, απέναντι στη «σοβιετική απειλή».

Ζήτημα αποστρατιωτικοποίησης με επίκληση της Συμφωνίας της Λωζάνης η Τουρκία δεν έθεσε παρά μόνο μετά την εισβολή στην Κύπρο και την ίδρυση του «ψευδοκράτους» -- και, βέβαια, μετά την ίδρυση της Στρατιάς του Αιγαίου (Ιούλιος 1974), με έδρα τη Σμύρνη και προσανατολισμό το Αιγαίο.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισκέπτεται την Ουάσινγκτον την επαύριο της Κυριακής του Παραλύτου, κατά το καθ’ ημάς εορτολόγιο, δηλ. τη Δευτέρα 16 Μαΐου. Θα θέσει εκεί και το ζήτημα των τουρκικών παραβιάσεων με «ανά χείρας», ψηφισμένο και από τη Βουλή των Ελλήνων, το κείμενο της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας. Μιας συμφωνίας «υψηλής ανταλλακτικής αξίας», για τη χρήση λιμανιών και στρατιωτικών εγκαταστάσεων στην Ελλάδα από τις αμερικανικές και ΝΑΤΟϊκές ένοπλες δυνάμεις που «βλέπουν» προς την Ανατολική Ευρώπη.

Ο Αλέξης Τσίπρας, στη συνέντευξή του στον Alpha την Τετάρτη, διατύπωσε μια πρόκληση. Θα κάνει ο πρωθυπουργός την υπέρβαση, θα υπερβεί εαυτόν ζητώντας να μην δοθούν στην Άγκυρα τα F- 16 που υποσχέθηκε η Ουάσινγκτον; Θα κάνει την υπέρβαση να ζητήσει να λάβουν εγγυήσεις ασφαλείας έναντι της Τουρκίας η Ελλάδα και η Κύπρος, όπως θα λάβουν, έναντι άλλων, η Φινλανδία και η Σουηδία; Οι οποίες, θυμίζουμε, καταθέτουν το αίτημα ένταξής τους στο ΝΑΤΟ (πάλι ο δαίμων των συμπτώσεων…) την ημέρα της επίσκεψης του πρωθυπουργού στον Λευκό Οίκο.

 

ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet