Για το αρχαιότερο ζώο που ο άνθρωπος εμφανίζεται να έχει στη δούλεψή του, περίπου 7.000 χρόνια μετρά η σχέση τους, το οποίο τον ξελάσπωσε, σίγουρα στην Ελλάδα αλλά και αλλού, σε πολλές δύσκολες περιόδους για την επιβίωσή του, ως σύμμαχος στην εξασφάλιση τού προς το ζην, ποτέ μέσα στη διάρκεια των χρόνων, που σφυρηλάτησε τη σχέση τους μέχρι και σήμερα, δεν έχει υπάρξει στη χώρα μας νομοθεσία, που να ορίζει το κανονιστικό πλαίσιο της διαβίωσής του και της εργασίας που παρέχει στον άνθρωπο. Αλλά και για ολόκληρη την οικογένειά του, των ιπποειδών, σήμερα με εγκυκλίους, που χαρακτηρίζονται από αποσπασματικό τρόπο, που δυστυχώς επιδέχονται διαφορετικών ερμηνειών και που εν τέλει ακυρώνουν την αξία τους, μένει έκθετη η διασφάλιση στοιχειωδών δικαιωμάτων τους, ακόμα και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Αυτό έρχεται, με τραγικό και ντροπιαστικό για το είδος μας τρόπο, στην επιφάνεια από το γεγονός της βάναυσης κακοποίησης γαϊδουριού από αιρετό της τοπικής αυτοδιοίκησης στη Ζίτσα Ιωαννίνων. Την περασμένη Κυριακή, χάρη σε βίντεο που τράβηξε αυτόπτης μάρτυρας, ήρθε στο φως της δημοσιότητας ότι αντιδήμαρχος της Ζίτσας έσερνε με το φορτηγό του γάιδαρο, με αποτέλεσμα το βαρύ τραυματισμό του ζώου, που σε συνδυασμό με τη μη έγκαιρη και ενδεδειγμένη διάγνωση και αντιμετώπιση των τραυμάτων –σε ποιο βαθμό μένει να το αποσαφηνίσει η Δικαιοσύνη– είχε ως συνέπεια τον θάνατο του ζώου με ευθανασία, λόγω του μη αναστρέψιμου χαρακτήρα των τραυμάτων, καθώς και του πόνου και της δυσφορίας που προκαλούσαν στο ζωντανό.

 

Σχέση αφεντικού και εργάτη

 

«Για να είμαστε ακριβείς δεν υπάρχει νομοθεσία για τα ιπποειδή, παρά μόνο κάποιες εγκύκλιοι και κάποια άρθρα του νόμου περί προστασίας ζώων συντροφιάς που αφορούν σε όλα τα ζώα. Επίσης δεν υπάρχει Κώδικας Ορθής Πρακτικής που να εξηγεί τη φύση τους και να περιγράφει πώς πρέπει να διαβιούν και ποιές είναι οι υποχρεώσεις των ιδιοκτητών τους. Παρόλο που έχει ψηφιστεί, δεν λειτουργεί η πλατφόρμα ψηφιακής καταγραφής τους, ούτε τα επίσημα έγγραφα ιδιοκτησίας που επιβάλλει η Κοινοτική Νομοθεσία» διευκρινίζει στην Εποχή ο συνιδρυτής του Ελληνικού Κέντρου για το Γαϊδούρι, Δημήτρης Στουπάκης. Μάλιστα, οι υποχρεώσεις μας απέναντί τους δεν έχουν υπόσταση σαφούς κανονιστικού πλαισίου σε βαθμό μεγαλύτερο από ό,τι συμβαίνει με τα λεγόμενα ζώα συντροφιάς, για τα οποία τα τελευταία χρόνια γίνονται κάποια δειλά ή ατελή βήματα. Αυτό ίσως εξηγείται –εκδοχή που είναι ακόμα πιο απογοητευτική ίσως από μια πλευρά– από το γεγονός ακριβώς ότι η σχέση μας με τα γαϊδούρια και εν γένει τα ιπποειδή είναι σχέση αφεντικού και εργάτη και όχι «συντροφική». Όπως διαπιστώνεται από την εμπειρία, όσων ασχολούνται με την παρατήρηση και περίθαλψη αυτών των ζώων, και μας επισημαίνει ο Δ. Στουπάκης, «παλιότερα που οι άνθρωποι τα είχαν ανάγκη και η αξία τους ήταν μεγαλύτερη, τα φρόντιζαν». Όλο και απογοητευτικότερες για το είδος μας οι διαπιστώσεις.

Όσον αφορά το στοιχειώδες για ένα εργαζόμενο ζώο, την καταγραφή του, είναι ιδιαίτερα προβληματική αφού δεν υπάρχει επαρκής έλεγχος και ταυτοποίηση, με αποτέλεσμα να δηλώνεται για παράδειγμα από κάποιον άνθρωπο ότι διατηρεί δύο ιπποειδή, ώστε να πάρει άδεια για να τα έχει στη δούλεψή του, αλλά να διατηρεί στην πραγματικότητα τρία, ώστε αν κάποιο πεθάνει ή τραυματιστεί, τότε το άλλο να πάρει τη θέση του χωρίς να χρειαστεί να υπάρξει λογοδοσία για την κατάσταση που περιήλθε το ζωντανό. Σε καμία περίπτωση πάντως δεν είναι υποχρεωτική η περίθαλψη ενός τραυματισμένου ιπποειδούς… Επίσης όσον αφορά τις ώρες και τις συνθήκες εργασίας, υπάρχει μεν εγκύκλιος με συστάσεις [www.minagric.gr/index.php/el/for-farmer-2/animal-production/horses/6820-prostasia-ippoi2018], που σε ορισμένα σημεία επιδέχεται διαφορετικών ερμηνειών δε. «Για παράδειγμα, ορίζεται ότι δεν επιτρέπεται να φορτώνονται με περισσότερο από το 20% του βάρους τους ή 100 κιλά. Εάν το 20% του βάρους του ζώου είναι μικρότερο από 100 κιλά, τότε θα πρέπει αυτό να ισχύει ως όριο και όχι τα 100 κιλά. Πράγμα που συχνά δεν συμβαίνει, ούτε ελέγχεται ούτε ο παραβάτης υπόκειται σε συνέπειες». Άλλο παράδειγμα μη τήρησης των συστάσεων αποτελεί η «σύγκρουση» προτεραιοτήτων, όπως σε περιοχές όπου έχει αρμοδιότητα η κατά τόπους Αρχαιολογική Υπηρεσία και όπου εργάζονται και χρειάζεται να ξαποσταίνουν άλογα που σέρνουν άμαξες για «αναψυχή» – των ανθρώπων βεβαίως. Εκεί, παρότι προβλέπεται να υπάρχει σκιερό σημείο για την ανάπαυση των εργαζόμενων αλόγων, η αρμόδια υπηρεσία δεν επιτρέπει την κατασκευή κάποιου είδους τέντας, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει επαρκής και κατάλληλος χώρος για τα άλογα. (Επιτρέψτε μου μια παρατήρηση με όλο τον σεβασμό στα μνημεία και με γνώμονα κυρίως αυτόν: συχνά παράπλευρα σε αυτές τις απαγορεύσεις έχουν στηθεί λογής λογής τέντες καταστημάτων που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις που οφείλουν.)

 

Γαϊδούρι, αυτός ο «παλιόφιλος»

 

Μια και η αφορμή για τούτο το κείμενο υπήρξε η κακοποίηση ενός γαϊδουριού από έναν άνθρωπο, ας πούμε δυο λόγια και για τα χαρακτηριστικά του είδους που κακοποιήθηκε. Για αυτού που κακοποίησε είπαμε ως τώρα. Στην Ελλάδα σήμερα υπολογίζεται ότι ζουν περίπου 15.000 γαϊδούρια, η τελευταία απογραφή το 2013 μιλούσε για 12.000 περίπου. Τα γαϊδούρια ζουν, ανάλογα και με τις συνθήκες διαβίωσης, περίπου 50 χρόνια. Η εγκυμοσύνη του θηλυκού διαρκεί 12 μήνες και κάνει ένα μικρό, σπάνια μπορεί να κάνει δίδυμα. Κατάλληλη ηλικία για να αναπαραχθεί ή να εργαστεί το ζώο είναι τα 4 περίπου χρόνια. Ωστόσο, λόγω της αυξημένης ζήτησης για το γαϊδουρόγαλα, που είναι ιδιαίτερα ευεργετικό και χρησιμοποιείται στην κατασκευή καλλυντικών σκευασμάτων, έχει ενταθεί η ασύστολη αναπαραγωγή και εκμετάλλευσή τους, χωρίς βέβαια τον απαιτούμενο έλεγχο και χωρίς σαφές πλαίσιο διασφάλισης των δικαιωμάτων τους. Επειδή η γαϊδάρα παράγει γάλα όταν έχει γεννήσει και θηλάζει, συχνά τα θηλυκά του είδους πιέζονται για αναπαραγωγή νωρίτερα από την ενδεδειγμένη ηλικία και συχνότερα. Τα αφεντικά «ξεφορτώνονται» τα αρσενικά μικρά και τα θηλυκά τα βάζουν στον βάναυσο κύκλο εκμετάλλευσης.

Τα γαϊδούρια έχουν έντονα κοινωνικό και συναισθηματικό χαρακτήρα ζώντας σε ομάδες των τεσσάρων με πέντε ατόμων και διατηρώντας σχέσεις ζωής. Αυτό απορρέει από την καταγωγή τους, όταν ζούσαν σε μικρές ομάδες στην έρημο και είχαν απόλυτη ανάγκη το ένα το άλλο. Είναι πολύ προστατευτικά απέναντι στα μέλη της ομάδας με ιδιαιτερότητες, γι’ αυτό και αναγνωρίζουν παιδιά με ειδικές ανάγκες και τα προσεγγίζουν κατά προτίμηση, όπως μας επισημαίνει και ο Δ. Στουπάκης, από την παρατήρησή του στο πλαίσιο της Γαϊδουροχώρας, του επισκέψιμου πάρκου του Ελληνικού Κέντρου για το Γαϊδούρι. Επίσης, για να μην εκτεθεί σε κίνδυνο η ομάδα, όταν ένα αδύναμο μέλος της υποφέρει, υπομένει αγόγγυστα.

Λόγω των στενών δεσμών που βιώνουν, τα γαϊδούρια πενθούν την απώλεια ενός συντρόφου, κάπως έτσι: m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid02M19Qafu45fHFwTwPtkNnViFmVhxpxCadL3nczVbXm9nYvnDHXN93EV6mFz5FECBrl&id=100004441069187. Για να σταθούμε στο ύψος τους, οι άνθρωποι να φροντίσουμε για να αποδοθεί Δικαιοσύνη στον άδικο και βάρβαρο χαμό του γαϊδουριού στη Ζίτσα, αλλά και να υπάρξει επιτέλους σαφές, επαρκές και δίκαιο νομοθετικό πλαίσιο για να διασφαλίζεται η ευζωία που δικαιούνται.

 

Η Γαϊδουροχώρα βρίσκεται στο Κορωπί, σας υποδέχεται καθόλη τη διάρκεια του χρόνου, κάθε Σάββατο και Κυριακή χωρίς κράτηση και σας γνωρίζει τα προστατευόμενα γαϊδουράκια της μέσα από οργανωμένα προγράμματα και για σχολεία, σύντομα και από απόσταση. Μπορείτε να μάθετε περισσότερα για τη δράση της στην διεύθυνση: gaidourohora.gr

ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet