Στις επικείμενες πρόωρες πολιτικές εκλογές στην γείτονα, στις 25ης Σεπτεμβρίου, αναδεικνύονται νέες παράμετροι της πολιτικής που, προστιθέμενες στις συνεχείς και χρόνιες αναμορφώσεις του «ελαστικού» κομματικού συστήματος, συναντούν και επηρεάζονται από τις ευρωπαϊκές πολιτικές εξελίξεις.

Ο κάποτε κραταιός γερμανο-κεντρικός άξονας υποχωρεί και αμφισβητείται, αφήνοντας ένα κενό που σπεύδουν να υπερκαλύψουν οι χώρες της «νέας Ευρώπης» (Ουγγαρία, Πολωνία κλπ.). Με το κεφάλαιο αυταρχισμού, εθνικισμού και ξενοφοβίας που διαθέτουν, διαμορφώνουν μια νέα εξαγώγιμη αντίληψη «ανελεύθερης δημοκρατίας» (illiberal democracy). Ο πόλεμος στην Ουκρανία, παρα τις εθνικιστικές αντιφάσεις μεταξύ των εμπλεκομένων μερών, ενισχύει επεκτείνοντας την εμβέλεια της «πρότασης».

Παραλλαγές της «πρότασης» έχουν ήδη εξαχθεί και υιοθετηθεί από χώρες της κεντρικής Ευρώπης (π.χ. Γαλλία, Le Pen), ενώ βαίνουν κατηφορίζοντας προς τον Νότο (Ελλάδα), με στρατηγικό στόχο την Ιταλία (μέσω Salvini, Meloni), λόγω της ειδικής γεωπολιτικής διάστασης της χώρας: βιομηχανικοί δεσμοί με την κεντρική Ευρώπη (Γερμανία), πολιτικοί και οικονομικοί με τα Βαλκάνια (Κροατία κλπ.) και την ανατολική μεσόγειο (Τουρκία, Αίγυπτο), ενεργειακοί με την βόρεια Αφρική (Αλγερία, Τυνησία), προσφυγικό (Λιβύη).

 Το ιταλικό πολιτικό εργαστήρι υπήρξε ιστορικά σημείο αναφοράς, έχει όμως χάσει την ικανότητα παραγωγής νέων ελκυστικών προτάσεων, «πολιτικών συνταγών», αφού έχει δοκιμάσει και εξαντλήσει σειρά παραλλαγών και συνδυασμών.

 

Ο κομματικός χάρτης

 

Δείκτης η καταιγιστική πορεία ανόδου και καταβαράθρωσης των εκλογικών ποσοστών των παραδοσιακών κομμάτων και των νεοπαγών βραχείας εμβέλειας και διάρκειας, επακόλουθο της έλλειψης συγκροτημένης κοινωνικής και χωροταξικής εκπροσώπησης. Στην τελευταία κοινοβουλευτική θητεία το πρώτο κόμμα , 5 Αστέρια, είχε ποσοστό 33%, τώρα βρίσκεται στο 12%. Με ποσοστό 25% εκτιμάται, σήμερα, το κόμμα Fratelli d’Italia (Meloni), όταν στην αρχή της θητείας κατείχε μόλις το 4%.

Η έλλειψη στέρεας ιδεολογικής–εκλογικής βάσης των κομμάτων, οδήγησε στη δημιουργία ενός μηχανισμού «φούσκας», βασισμένου στη συναλλαγή πολιτικής ισχύος, συνδεδεμένης με την διεκδίκηση της αναλογούσας εξουσίας, ακυρώνοντας και θυσιάζοντάς κάθε ιδεολογικές αναφορές και αναγνωρίσεις.

Η «απο-ταυτοποίηση» των ιδεολογικών αναφορών των κομμάτων επιταχύνθηκε από τον τεχνοκρατικό κυβερνητισμό του Draghi, που κατέρρευσε από το βάρος των κομματικών αντιπαραθέσεων στα πλαίσια της καθολικής, πλην Meloni, κοινοβουλευτικής στήριξης, όσο και από τα πενιχρά αποτελέσματα (πληθωρισμός στο 8,8%, εκτόξευση του χρέους στα 2,8 τρισ. ευρώ κλπ.), αφήνοντας όμως, ως υποθήκη τη δυνατότητα για «μια δεύτερη φορά», σε ένα περιβάλλον ενδεχόμενης αστάθειας.

 

Η πολιτική υγεία της Αριστεράς είναι ένα καλό διαγνωστικό εργαλείο για την πορεία της δημοκρατίας, και αυτή τη φορά η διάγνωση δεν είναι καλή! Όχι μόνο για την Ιταλία…

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις προβλέπουν συντριπτική επικράτηση της Δεξιάς, που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ιστορική στροφή.

Το νεοφασιστικό κόμμα της G. Meloni κοντά στο 25% με αυξητικές τάσεις, η ξενοφοβική Λέγκα του Μ. Salvini ασθμαίνει στο 13% και ο «ανοξείδωτος έφηβος» Berlusconi κοντά στο 7%. Η ιερή τριπολική (με ανεστραμμένη ιεράρχηση) δεξιά παράταξη μπορεί να κατακτήσει μέχρι και το 45%.

To PD, δεν καταφέρνει να ξεπεράσει, στις προβλέψεις, το 22,5%, ενώ τα 5 Αστέρια, με την αριστερόστροφη αναδιάταξη, που επιχειρεί ο G. Conte, κερδίζει ποσοστά και πλησιάζει την Λέγκα. Ο τρίτος πόλος του ακραία φιλελεύθερου κέντρου (Renzi-Calenda) δεν ξεπερνά το 7%. Τα κόμματα της ριζοσπαστικής Αριστεράς και της Οικολογίας κινούνται γύρω στο 4%, με τους αναποφάσιστους, τρεις εβδομάδες πριν τις εκλογές, στο υψηλό 38%.

Με βάση το ισχύον εκλογικό σύστημα rοsatelum (2/3 αναλογικό, 1/3 πλειοψηφικό), ο συνασπισμός της Δεξιάς ενδεχομένως μπορέσει να ελέγξει τα 2/3 του κοινοβουλίου, καθιστώντας εφικτές συνταγματικές αναθεωρήσεις, χωρίς λαϊκή εντολή και έγκριση.

Στο στόχαστρο της Δεξιάς η συνταγματική μετατροπή της πολιτειακής αρχιτεκτονικής, στην κατεύθυνση ενισχυμένης προεδρικής δημοκρατίας, ικανοποιώντας την επιθυμία για ισχυρούς ηγέτες, που ένα από τα δημοκρατικότερα συντάγματα, βγαλμένο από την νικηφόρα αντίσταση στον φασισμό, δεν κατάφερε να αποδυναμώσει.

 

Το Δημοκρατικό Κόμμα (PD) μεταξύ Draghi και Macron

 

Όπως έχει επισημανθεί εύστοχα από τον R. Prodi, το PD τα τελευταία χρόνια έχει περιέλθει σε κατάσταση παρατεταμένης στάσης εν λειτουργία, που προσομοιάζει με την αναποφασιστικότητα ενός οδηγού μπροστά σε ένα φανάρι, που δεν ξέρει προς τα που να πάει, ενώ οι άλλοι γύρω του κινούνται. Ένα κόμμα που έχει καταστεί κυβερνητικός διαχειριστής χωρίς σαφή ιδεολογική ταυτότητα.

Σε αυτό τον άτυπο ρόλο του «τροχονόμου των θεσμών», αντιφατικών συναλλαγών και συμμαχιών, εντάσσεται η αποτυχημένη και κωμικοτραγική (κράτησε μια μέρα…) συνεργασία με το Κέντρο (Calenda), παραμορφώνοντας περαιτέρω την ιδεολογική ταυτότητα και τη διαχειριστική ικανότητα του κόμματος.

Η πολιτική μετεώριση του PD αφήνει χωρίς εκπροσώπηση ένα μεγάλο παραδοσιακό κομμάτι της ιταλικής κοινωνίας, που σε ένα συνολικά δυσμενές εσωτερικό και ευρωπαϊκό περιβάλλον θα μπορούσε να καταστεί ευπρόσδεκτο «δώρο» στη Δεξιά.

Η δημιουργία ασταθούς διακομματικής κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας στήριξης στον Draghi, συρρίκνωσε και μετέτρεψε τις πολιτικές θέσεις αποκλειστικά σε υποστηρικτικές η όχι, της μόνης «χρήσιμης» πολιτικής

Το PD έχει αυτο-εγκλωβιστεί σε μια μονοδιάστατη αναφορά και έλξη από την «αγιοποιημένη» Agenda Draghi (ευρω-αντλαντισμός σε περιβάλλον πάσχοντος νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού).

Αποτυχημένη πορεία είχε, επίσης, η προσπάθεια του Letta για την οργάνωση κοινού πολιτικού χώρου (campo largo) με τα 5 Αστέρια του G. Conte. Έφτασε η δειλή αποστασιοποίηση του Conte από την πολιτική Draghi, για να κατακριθεί σαν προδοσία από τον Letta και να τιναχτεί στον αέρα η μοναδική, τα τελευταία χρόνια, πολιτική πρωτοβουλία του PD.

 

Η ευρωπαϊκή Αριστερά μεταξύ αμηχανίας και ακινησίας

 

Γράφτηκε από πολλούς ότι μια εξέλιξη των γαλλικών εκλογών ήταν η μετατόπιση του στόχου της δαιμονοποίησης των αντιπάλων που επιχείρησε ο Macron. Μετά από χρόνια συμπαγούς και συνεπούς στάσης του ρεπουμπλικανικού τόξου, απέναντι στην απειλή Le Pen, ο Macron στοχοποίησε, προνομιακά, σαν τον πραγματικό κίνδυνο για την δημοκρατία, την Αριστερά του Melancon, προσφέροντας θεσμικές νομιμοποιητικές ευκαιρίες στην ενδυναμωμένη φασιστική λεπενική δεξιά, εντατικοποιώντας παράλληλα την δαιμονοποίησης της Αριστεράς.

Τη «μέθοδο Macron» εφαρμόζει ante litteram, στην χώρα μας η ΝΔ (συγκυβέρνηση με την άκρα δεξιά-αντισυριζικο σύνδρομο), όπου η δημοκρατία των ίσων έχει αντικατασταθεί από την δημοκρατία των άνισων, με τις ανισότητες να συνιστούν κανονιστικά «δομικά στοιχεία».

Η ευρωπαϊκή ριζοσπαστική Δεξιά διεκδικεί τη νομιμοποίηση και την αποδοχή της μέσα στο ευρωπαϊκό πολιτικό οικοδόμημα, προσφέροντας, προς τούτο, αυξημένες εγγυήσεις για την ενδυνάμωση του καπιταλιστικού μοντέλου, μετριάζοντας, κατά περίπτωση, στην εθνικιστική ρητορική και ανεβάζοντας, παράλληλα, τους τόνους της θελκτικής, σε πολλά ακροατήρια, οξείας ξενοφοβίας.

Το PD του Letta οφείλει να απορρίψει με αποφασιστικότητα και σαφήνεια την άποψη ότι η ανελεύθερη δημοκρατία μπορεί, έστω και με όρους, να γίνει ποιο ανεκτή, από μια κοινωνικά δίκαιη δημοκρατία. Μέχρι τότε, το PD παραμένει διστακτικό και ακινητοποιημένο μεταξύ των δύο στρατηγικών επιλογών, παρασύροντας μαζί του τις προσπάθειες ανασυγκρότησης της ευρύτερης ευρωπαϊκής Αριστεράς, μοναδικού αναχώματος στην επέλαση της ακραίας Δεξιάς.

 

Ιωσήφ Σινιγάλιας Ο Ιωσήφ Σινιγάλιας είναι μηχανολόγος μηχανικός. Περισσότερα Άρθρα
Πρόσφατα άρθρα ( Ευρώπη )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet