Μετά από έξι βδομάδες εντατικής εκστρατείας, ανακοινώθηκε την Τρίτη η νέα πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Λιζ Τρας. Δικαίωμα ψήφου στο τελικό στάδιο για την ανάδειξη του αρχηγού των Συντηρητικών (και κατ’ επέκταση πρωθυπουργού) είχαν τα 160.000 μέλη του κόμματος, το 57% των οποίων προτίμησαν την Τρας από τον αντίπαλο της και πρώην καγκελάριο, Ρίσι Σουνάκ, ο οποίος συγκέντρωσε το 43% των ψήφων. Η διαφορά μεταξύ των δυο υποψήφιων δεν είναι αρκετά μεγάλη ώστε να επιτρέψει στη νέα πρωθυπουργό να επαναπαυθεί, ειδικά όταν ο προκάτοχος της Μπόρις Τζόνσον είχε κερδίσει την αρχηγία του κόμματος με 66% το 2019, πράγμα που καταδεικνύει τη διαίρεση του κόμματος.

Εκτός από τα μέλη, οι ίδιοι οι βουλευτές των Συντηρητικών δεν φαίνεται να έχουν σε μεγάλη εκτίμηση την νέα πρωθυπουργό που ενστερνίστηκε τον ρόλο του πολιτικού διαδόχου του Μπόρις Τζόνσον, παρόλο που η Τρας (πάλαι πότε και μέλος των Φιλελεύθερων – Δημοκρατικών) είχε ψηφίσει υπέρ της παραμονής στο ΕΕ. Σήμερα είναι ταγμένη υπέρ της «ολοκλήρωσης» του Μπρέξιτ, γεγονός που θα την φέρει αναγκαστικά σε ρήξη με την ΕΕ στο ζήτημα του πρωτοκόλλου της Βορείου Ιρλανδίας. Το σχέδιο μερίδας των Συντηρητικών για τη μονομερή κατάργηση μέρους της συμφωνίας, δεν προκαλεί πια έκπληξη και οι αξιωματούχοι της ΕΕ γνωρίζουν καλά τις αξιώσεις της Τρας, που η προηγούμενη θέση της στην κυβέρνηση Τζόνσον ήταν η υπουργός Εξωτερικών.

Αυτός δεν είναι, όμως, ο μεγαλύτερος πονοκέφαλος της νέας πρωθυπουργού, της τρίτης γυναίκας που καταλαμβάνει το αξίωμα από το κόμμα των Συντηρητικών. Μέσα σε ελάχιστο χρόνο, ειδικά επειδή έχουν ανακοινωθεί νέες υπέρογκες αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας από τον Οκτώβρη, έπρεπε να παρουσιάσει το σχέδιο της κυβέρνησης για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης και του κόστους ζωής, σχέδιο που για όλη τη διάρκεια της καμπάνιας για την ηγεσία, η Τρας είχε αντιμετωπίσει με αοριστίες.

 

Πρώτα δείγματα γραφής στην ενέργεια

 

Ήδη η Γαλλία και η Γερμάνια έχουν ταχθεί υπέρ της επιβολής ανώτατου όριού τιμής σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση στο φυσικό αέριο που εισάγεται από την Ρωσία και υπέρ ενός ειδικού φόρου στα υπερπλεονάζοντα ενεργειακά κέρδη. Η Τρας, απ’ την άλλη, έχει απορρίψει την πρόταση των Εργατικών για τη φορολόγηση των ενεργειακών κολοσσών, δηλώνοντας για μια ακόμη φορά την αντίθεση της στην φορολόγηση, ειδικά των μεγάλων επιχειρήσεων, φορολόγηση που κατά την ίδια θα είναι εμπόδιο στην οικονομική ανάπτυξη που υπόσχεται. Υπέρμαχος της συρρίκνωσης του κράτους και της φορολογίας, η Τρας ήρθε σε σύγκρουση με τον πρώην καγκελάριο και αντίπαλο της για την αρχηγία του κόμματος Ρίσι Σουνάκ, ο οποίος απ’ την μια υποστήριξε ότι χωρίς την επέμβαση του κράτους ο πληθωρισμός θα αυξηθεί (έχει ήδη ξεπεράσει το 10%) και από την άλλη δήλωσε ότι προτεραιότητα του, κατά την κρίση του κόστους ζωής, θα είναι τα πιο ευάλωτα στρώματα. Το πρόγραμμα του Σουνάκ, ο οποίος ήταν υπεύθυνος και για τα πακέτα υποστήριξης εργαζομένων και επιχειρήσεων κατά τη διάρκεια της πανδημίας, του επέφερε το παρωνύμιο «σοσιαλιστής» από τους δεξιούς ομοϊδεάτες του, που σίγουρα δεν το λένε επαινετικά.

Η Τρας από την άλλη, προσπαθεί να δημιουργήσει ένα ιδεολογικό προφίλ κοντά σε αυτό της Μάργκαρετ Θάτσερ. Κοινώς παρονομαστής η αδιαφορία για την οικονομική και κοινωνική ανισότητα, η οποία θα διευθετηθεί, σύμφωνα με τις δυο Συντηρητικές πρωθυπουργούς, με την επερχόμενη ανάπτυξη, επακόλουθο της πολιτικής τους. Παρ’ όλα αυτά, η Τρας έχει ήδη υποπέσει σε αντιφάσεις, μιας και το «συρρικνωμένο» κράτος που ονειρεύεται στη συγκεκριμένη συγκυρία θα αναγκαστεί να επέμβει για να σώσει τα 2/3 των νοικοκυριών που ήδη βρίσκονται σε ενεργειακή φτώχια. Την Πέμπτη η πρωθυπουργός ανακοίνωσε μείωση του ανώτατου όριού κόστους ενέργειας από 3,549 λίρες τον χρόνο ανά νοικοκυριό σε 2,500 λίρες, για τα επόμενα δύο χρόνια. Βέβαια, ακόμα και το καινούργιο πλαφόν δεν μπορεί να συγκαλύψει το γεγονός ότι η αύξηση της τιμής της ενέργειας είναι υπερδιπλάσια σε σχέση με την προηγουμένη χρόνια. Επίσης ανακοινώθηκε και μια περεταίρω έκπτωση 400 λιρών ανά νοικοκυριό στους λογαριασμούς της ενέργειας, καθώς και πρόγραμμα για την μείωση του κόστους ενεργείας των επιχειρήσεων.

 

Από την αρχή προβληματικοί σχεδιασμοί

 

Το σχέδιο είναι προβληματικό για μια σειρά λόγων. Κατ’ αρχήν η κυβέρνηση προκειμένου να ρυθμίσει την αγορά, θα πρέπει να προχωρήσει σε περαιτέρω δανεισμό (φημολογείται της τάξεως των 115 δισ. δολαρίων) που έρχεται σε αντίθεση με τον ιδεολογικό προσανατολισμό της ρητορικής της πρωθυπουργού. Κατά δεύτερον, τα μέτρα θα βοηθήσουν και τα ανώτερα οικονομικά στρωματά, ενώ μελλοντική φορολογία των πολιτών για να εξυπηρετηθεί αυτός ο δανεισμός θα επιβαρύνει περισσότερο τους χαμηλόμισθους (μια και η πρόταση των Εργατικών για τη φορολογία των ενεργειακών κερδών έχει απορριφθεί).

Εξίσου άσχημα είναι και τα νέα για το περιβάλλον. Ο πρώην πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον είχε ήδη σηματοδοτήσει την επαναφορά της πυρηνικής ενέργειας και των ορυκτών καυσίμων (τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα) πριν μερικούς μήνες, με σκοπό τη μεγαλύτερη ενεργειακή επάρκεια της χώρας. Με αυτό το σκεπτικό προβλέπεται η αναστολή των απαγορεύσεων των εξορύξεων που θέτουν σε κίνδυνο τόσο το περιβάλλον, όσο και την ανθρώπινη ζωή. Όμως η Τρας δεν χρειάζεται να βλέπει πέρα από τις επόμενες εκλογές, που είναι σε δύο χρόνια. Αρκεί να αναστρέψει τη δημοσκοπική υπεροχή των Εργατικών, υπεροχή που βασίζεται στην κρίση του κόστους ζωής και τη φτωχοποίηση των ψηφοφόρων. Αν και η Τρας θα πασχίσει να εδραιώσει την παρουσία της ως μια νέα αρχή για το κόμμα που διαχειρίστηκε επιτυχώς «εξωγενείς» κρίσεις, η πικρή αλήθεια παραμένει, ότι η διακυβέρνηση της δεξιάς τα τελευταία 12 χρόνια έχει αμβλύνει τις οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες ανεξάρτητα από την πανδημία και τον πόλεμο στην Ουκρανία, ενώ οι δημόσιες παροχές σε μια από τις πλουσιότερες χώρες του κόσμους είναι υποτυπώδεις.

 

Μαρίνα Πρεντουλή Η Μαρίνα Πρεντουλή είναι αναπληρώτρια καθηγήτρια Πολιτικών Επιστημών και Επικοινωνίας, Πανεπιστήμιο Ανατολικής Αγγλίας, UK. Περισσότερα Άρθρα
Πρόσφατα άρθρα ( Ευρώπη )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet