Ο άγνωστος παράγοντας «Χ»



Η κυβέρνηση ανοίγει το «φάκελο» του ασφαλιστικού επιχειρώντας, υπό το βάρος των πιέσεων του «κουαρτέτου», μέσα από μια εθνική συνεννόηση και συναίνεση, να προχωρήσει στη συνολική μεταρρύθμιση του δημόσιου συνταξιοδοτικού συστήματος εντός των επόμενων εβδομάδων. Το ρόλο του πιο κρίσιμου παράγοντα «Χ», τόσο σε σχέση με τις πολιτικές εξελίξεις όσο και με τις κοινωνικές αντιδράσεις, αναμένεται να διαδραματίσει το ποσοστό αναπλήρωσης του μισθού (συντάξιμες αποδοχές) από τη σύνταξη. Αυτό θα προτείνει η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας με το επικείμενο νομοσχέδιο.
Από το συγκεκριμένο παράγοντα θα κριθεί το ύψος των –αναπόφευκτων με βάση τις παρούσες εκτιμήσεις- μειώσεων τις οποίες θα υποστούν, για μια ακόμη φορά μέσα στην τελευταία εξαετία, οι περισσότεροι από τους νυν συνταξιούχους. Θα κριθούν, επίσης, τα ποσά τα οποία θα δικαιούνται, από την ψήφιση του σχεδίου νόμου και μετά, όσοι από τους ασφαλισμένους  ολοκληρώνουν τον εργασιακό τους βίο, καλύπτοντας τους όρους και προϋποθέσεις συνταξιοδότησης.
Με στόχο την περαιτέρω συρρίκνωση των παρεχόμενων κρατικών δαπανών για τις ανάγκες των ασφαλιστικών ταμείων (μόνο για την τρέχουσα διετία πρέπει να μειωθούν περίπου κατά 1,8 δισ. ευρώ), άρχισε, την περασμένη Πέμπτη, η διαδικασία μεταρρύθμισης του Συστήματος Κοινωνικής Ασφάλισης (ΣΚΑ). Ομόφωνη ήταν η έγκριση του σχεδίου το οποίο παρουσίασε ο αρμόδιος υπουργός Εργασίας Γιώργος Κατρούγκαλος από τα μέλη του Κυβερνητικού Συμβουλίου Κοινωνικής Πολιτικής (ΚΥΣΚΟΙΠ). Μια ημέρα πριν, είχε προηγηθεί η ενημέρωση του κ. Κατρούγκαλου προς τα μέλη της Πολιτικής Γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ, από την οποία είχε διαφανεί ότι η πρόταση της Επιτροπής «Σοφών» για τη μετάβαση σε ένα υπέρ – κεφαλαιοποιητικό σύστημα, με νοητούς ατομικούς «κουμπαράδες» για τους ασφαλισμένους, πλέον είχε φύγει από το τραπέζι των συζητήσεων, μετά και τις ισχυρές αντιδράσεις που υπήρξαν τον τελευταίο καιρό εντός της Κουμουνδούρου.

Το τελικό σχέδιο

Σύμφωνα με τις υφιστάμενες πληροφορίες, με βάση το τελικό «σχέδιο Κατρούγκαλου», το ΣΚΑ θα πρέπει να παραμείνει αναδιανεμητικό. Θα εγγυάται την παροχή «εθνικής» σύνταξης, της τάξης των 382 ευρώ το μήνα, για όσους καλύπτουν τα πλήρη ηλικιακά όρια συνταξιοδότησης (67ο έτος) και θα παρέχει επιπλέον «αναλογική» σύνταξη, η οποία θα διαμορφώνεται είτε βάσει των αμοιβών, για τους μισθωτούς, είτε ανάλογα με το εισόδημα, για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αγρότες. Όλοι οι υπάρχοντες φορείς θα ενταχθούν σε ένα υπέρ – ταμείο κύριας ασφάλισης και ένα επικουρικής.
Οι άξονες του «σχεδίου Κατρούγκαλου» περιλαμβάνουν:
«1. Μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού συστήματος, την οποία εισηγείται η κυβέρνηση και εντάσσεται σε μία συνολική στρατηγική. Στόχο έχει να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη της κοινωνίας και ιδιαίτερα της νέας γενιάς προς το ασφαλιστικό σύστημα και τη δυνατότητά του να εγγυάται τις συντάξεις των πολιτών. Η μεταρρύθμιση θα πρέπει να διασφαλίζει τους όρους βιωσιμότητας του συστήματος σε βάθος χρόνου.
2. Αλλαγές οι οποίες θα πρέπει να διασφαλίζουν τον αναδιανεμητικό χαρακτήρα του συστήματος στη βάση των αρχών της κοινωνικής αλληλεγγύης και της αλληλεγγύης των γενεών, και όχι στη λογική των εξατομικευμένων λογαριασμών.
3. Να παραμείνει το ασφαλιστικό σύστημα ένα σύστημα εγγυημένων παροχών, στο πλ��ίσιο του οποίου η συνολική σύνταξη θα αποτελείται από την εθνική σύνταξη, η οποία θα χρηματοδοτείται από τη φορολογία, την αναλογική σύνταξη, η οποία θα προκύπτει από την προσμέτρηση του μισθού (για μισθωτούς) ή του εισοδήματος (για ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες κ.λπ.), το ενιαίο ποσοστό αναπλήρωσης και τα έτη ασφάλισης.
4. Το νέο ασφαλιστικό σύστημα, με απλούς, ενιαίους και διαφανείς κανόνες για όλους, πρέπει να υπερβαίνει δραστικά την οργανωτική και λειτουργική διάσπασή του, καθώς και τα αποσπασματικά και πελατειακά χαρακτηριστικά που το διέκριναν έως σήμερα εμπεδώνοντας την κοινωνική δικαιοσύνη και ενισχύοντας την προστασία των πλέον αδύναμων. Σημαντικός πυλώνας της ασφαλιστικής μεταρρύθμισης είναι η ανακεφαλαιοποίηση του συστήματος, μέσω ενός ενιαίου συστήματος κοινωνικών πόρων, και της αξιοποίησης μέρους της κινητής και ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου, η οποία θα πρέπει να θεωρείται ως περιουσία των νέων γενεών.
Τέλος, προτεραιότητα για την κυβέρνηση αποτελεί η σημαντική βελτίωση της εισπραξιμότητας των ασφαλιστικών εισφορών και η δραστική αντιμετώπιση των ποικίλων εκδηλώσεων του φαινομένου της “μαύρης” εργασίας».

Ποια τύχη θα έχουν 4,5 εκατ. συντάξεις;

Με βάση τους άξονες του σχεδίου, καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις σε πολιτικό επίπεδο, καθώς και σε σχέση με τις αναμενόμενες κοινωνικές αντιδράσεις, θα διαδραματίσει το ποσοστό αναπλήρωσης των μισθών και εισοδημάτων από τις συντάξεις, το οποίο θα αποφασίσει η κυβέρνηση, ενδεχομένως και με τη στήριξη άλλων κομμάτων, μετά τις πρωτοβουλίες του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα για εθνική συνεννόηση σε επίπεδο πολιτικών αρχηγών. Με δεδομένο ότι θα επανυπολογιστούν στη βάση των νέων ποσοστών αναπλήρωσης όλες οι συντάξεις (2,99 εκατ. κύριες και 1,64 εκατ. επικουρικές) από το συγκεκριμένο παράγοντα θα καθοριστεί το ύψος των νέων περικοπών, καθώς και οι ομάδες των συνταξιούχων και των ασφαλισμένων οι οποίες θα πληγούν περισσότερο.
Σημειώνεται ότι, ήδη, η μέση μηνιαία κύρια σύνταξη κυμαίνεται στα 666,07 ευρώ, οι επικουρικές στα 186,2 ευρώ, οι χηρείας στα 111 ευρώ και οι αναπηρικές στα 149 ευρώ. Συνολικά, ο αριθμός των συνταξιούχων ανέρχεται στα 2,66 εκατ. άτομα. Από αυτούς, το 25% είναι άνω των 81 ετών, 32% είναι από 71 έως 80 ετών και 40% είναι από 51 έως 70 ετών.
Εάν η κυβέρνηση αποφασίσει να ταχθεί υπέρ της συνέχισης της επικείμενης μεταρρύθμισης πάνω στα δεδομένα που διαμορφώνει ο «νόμος Λοβέρδου» (ν.3863 του 2010), τότε το ποσοστό αναπλήρωσης της αναλογικής σύνταξης, πέραν της «εθνικής» των 382 ευρώ το μήνα, με 35 έτη ασφάλισης θα φθάνει στο 54%. Μέχρι σήμερα ήταν τουλάχιστον στο 80% για τους «παλιούς» ασφαλισμένους, με ορισμένες περιπτώσεις «ρετιρέ» να ξεπερνούν το 100%, και στο 70% για τους «νέους». Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, σύμφωνα και με πρόσφατες δηλώσεις του πρώην επιστημονικού διευθυντή του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ, Σάββα Ρομπόλη, κατά μέσο όρο οι μειώσεις στις συντάξεις των «παλιών» ασφαλισμένων (προ του 1992) θα κυμανθούν στο 30% και στο 10% για τους «νέους» (όσους ασφαλίστηκαν για πρώτη φορά από το 1993 και μετά).
Οι αποφάσεις της κυβέρνησης, μετά και τη συνεννόηση σε πολιτικό επίπεδο ανάμεσα στους αρχηγούς των κομμάτων, αναμένεται να γίνουν γνωστές σε σχέση με το ποσοστό αναπλήρωσης, το οποίο θα καθιερωθεί με το επικείμενο νομοσχέδιο μέχρι τα μέσα Δεκεμβρίου. Το «κουαρτέτο» φαίνεται να ασκεί ελαστική πίεση θεωρώντας ότι για τις αλλαγές στο ΣΚΑ απαιτείται «πολιτική συναίνεση», ούτως ώστε να νομοθετηθούν το αργότερο μέσα στον Ιανουάριο. Από τον –άγνωστο μέχρι στιγμής- παράγοντα «Χ» θα εξαρτηθούν και οι κοινωνικές αντιδράσεις, με τους τριτοβάθμιους φορείς, ΓΣΕΕ και ΑΔΕΔΥ, να έχουν ήδη αποφασίσει την πραγματοποίηση μιας νέας πανελλαδικής εικοσιτετράωρης απεργίας στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα, την επόμενη Πέμπτη, 3 Δεκεμβρίου.


Νάσος Χατζητσάκος
Πρόσφατα άρθρα ( Οικονομία )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet