Το ΕΣΤΙΑ, το πρόγραμμα για τη φιλοξενία σε διαμερίσματα όσων αιτούνται άσυλο στη χώρα, θα σταματήσει τη λειτουργία του στο τέλος του χρόνου. Ο αρμόδιος υπουργός είχε εξαγγείλει την πρόθεση της πολιτείας για τη σταδιακή συρρίκνωση και την οριστική του παύση τον ερχόμενο Δεκέμβρη, ήδη από τις αρχές του χρόνου και είχαν υπάρξει αντιδράσεις από ανθρώπους που δραστηριοποιούνται στο πεδίο και γνωρίζουν τα οφέλη που προσέφερε το πρόγραμμα αυτό όχι μόνο στους φιλοξενούμενους, αλλά και στις τοπικές κοινωνίες.

Το τέλος δεν ήρθε έτσι ξαφνικά. Ήδη εδώ και καιρό είχαν πεταχτεί εκτός οι φορείς υλοποίησης που διέθεταν γνώση και εμπειρία, αλλά και οι ΟΤΑ που μέσα από τις αναπτυξιακές τους υλοποιούσαν το πρόγραμμα. Οι περικοπές που έκανε η κυβέρνηση στη χρηματοδότηση το είχαν καταστήσει μη βιώσιμο, για όσους φορείς ήθελαν να το εφαρμόσουν με αξιοπρέπεια και ανθρωπιά. Οι καθυστερήσεις στις πληρωμές άφησαν για μήνες απλήρωτους υπαλλήλους, λογαριασμούς και ενοίκια και ήρθε, ως επιστέγασμα, η ακρίβεια στην ενέργεια να ολοκληρώσει το αδιέξοδο.

Όχι για όλους όμως. Υπήρξαν οι «καλές ΜΚΟ» (όχι από τις «κακές» που δεν θέλει να βλέπει το υπουργείο επειδή ασκούν κριτική) που μπήκαν μπροστά και παρά την παντελή έλλειψη οποιασδήποτε εμπειρίας ή τεχνογνωσίας, πήραν σε μια νύχτα έγκριση λειτουργίας και ανέλαβαν, μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, μεγάλο μέρος του έργου.

Ο κύριος Μηταράκης πριν από περίπου έναν χρόνο είχε πει πως «πέφτει η αυλαία του προσφυγικού», το οποίο βέβαια διαψεύστηκε από την πραγματικότητα, αλλά είχε αναφέρει και κάτι ακόμα πιο δεικτικό, ότι θα κοπούν όλες οι παροχές που μπορεί να αποτελέσουν «pull factor». Εννοώντας, όπως φάνηκε, το επίδομα cash, που δινόταν από ευρωπαϊκούς πόρους, τις ανοικτές δομές, που σταδιακά μετατρέπονται σε κλειστές, τη φιλοξενία σε διαμερίσματα και, φυσικά, τα προγράμματα ένταξης.

Ισχυρίζεται, λοιπόν, ο υπουργός, ότι όλοι αυτοί οι «μη πραγματικοί» πρόσφυγες, έρχονται όχι γιατί κινδυνεύουν, αλλά γιατί εδώ η πολιτεία τους ζει με επιδόματα και γενικά περνάνε καλά. Το να το λέει αυτό ένας τυχαίος άνθρωπος σε μια παρεΐστικη συζήτηση ίσως να είναι και άγνοια, όταν το αναφέρει όμως κυβερνητικό στέλεχος, και μάλιστα αρμόδιο για το θέμα, δημιουργεί προϋποθέσεις κοινωνικού αυτοματισμού.

Γεννιούνται, οπότε, εύλογα ερωτήματα ως προς το τι τελικά εξυπηρετεί αυτή η απόφαση. Εκτός βέβαια από το να εντάσσεται στο γενικότερο σχέδιο που ξεκίνησε το 2019 και εντατικοποιήθηκε από το 2020 και έχει ως άξονα το δόγμα αποτροπής, ενεργητικής και παθητικής. Η, μεν, ενεργητική αποτροπή υπηρετείται κυρίως μέσω των επαναπροωθήσεων, τις οποίες πλέον η κυβέρνηση δεν αρνείται, απλώς τις βαφτίζει «προστασία συνόρων». Η, δε, παθητική είναι ένα πλέγμα περιορισμού εγγυήσεων που στοχεύουν στην επιδείνωση των συνθηκών υποδοχής και δυσχεραίνουν την πρόσβαση στη διαδικασία ασύλου, ενώ σε ένα επόμενο βήμα καθιστούν σχεδόν αδύνατη την ουσιαστική ένταξη, δηλαδή την πρόσβαση στη νόμιμη εργασία, στην υγεία, στην εκπαίδευση στην κοινωνική ζωή.

Άρα, το τέλος της φιλοξενίας σε διαμερίσματα δεν είναι μόνο μια επιδείνωση στις συνθήκες διαβίωσης αυτών των ανθρώπων. Στοχεύει, συνδυαστικά με τα τείχη περιμετρικά των δομών, τη μετατροπή τους σε κλειστές ελεγχόμενες και την απομάκρυνση ή το κλείσιμο όσων χώρων φιλοξενίας βρίσκονται κοντά στον αστικό ιστό, σε ένα σχέδιο να καταστούν αόρατοι, κυριολεκτικά και μεταφορικά.

Αν κάποιος θέλει να ισχυριστεί το αντίθετο, θα πρέπει βέβαια να το τεκμηριώσει. Να παρουσιάσει μια οικονομοτεχνική μελέτη, που να δείχνει ότι η φιλοξενία σε διαμερίσματα είναι ακριβότερη απ’ αυτή σε δομές και μάλιστα τόσο ώστε δεν ελήφθησαν υπόψη οι κοινωνικές προεκτάσεις. Κάτι τέτοιο θα δικαιολογούσε, έστω ψυχρά, τεχνοκρατικά, να σταματήσει τη λειτουργία του ένα πρόγραμμα που αποτέλεσε παράδειγμα καλής πρακτικής, με διεθνή αναγνώριση.

Δυστυχώς τα κυβερνητικά στελέχη αρκούνται να ρίχνουν νερό στον μύλο της ακροδεξιάς ρητορικής, προωθώντας το αφήγημα πως ο εχθρός είναι οι πρόσφυγες και μετανάστες. Δημιουργούν εντέχνως ένα ψευτοδίλημμα «ή εσείς ή αυτοί», χωρίς να εξηγούν για ποιο λόγο είναι αντιπαραθετικές δύο δράσεις στέγασης που αφορούν αμφότερες ευάλωτες ομάδες πληθυσμού και μάλιστα έχουν άλλες πηγές χρηματοδότησης.

Υπό το πρίσμα αυτό, ο σχεδιασμός που εξαγγέλθηκε ότι το πρόγραμμα «Κάλυψη» θα αξιοποιήσει, στην πρώτη φάση, τουλάχιστον 1.000 διαμερίσματα του προγράμματος ΕΣΤΙΑ, μόνο τυχαίος δεν είναι. Με τον ίδιο τρόπο που, σε ένα άλλο επίπεδο, ταυτίζουν τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων με ανοικτά προσκλητήρια, ξέφραγα αμπέλια και ανοικτά σύνορα, χρεώνουν, εμμέσως πλην σαφώς, τη στεγαστική κρίση στο πρόγραμμα στέγασης προσφύγων, σε μια προσπάθεια να καλύψουν τις αδυναμίες τους και τις συνέπειες των πολιτικών τους επιλογών.

 

Μανώλης Καλογερόπουλος Ο Μανώλης Καλογερόπουλος είναι διεθνολόγος Περισσότερα Άρθρα
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2023 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet