Κέρδη και ζημίες από την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών



Τι έγινε ακριβώς με την τελευταία διαδικασία ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών;
Ποιες απώλειες είχαμε, ποιοι κίνδυνοι αποτράπηκαν και ποιοι είναι το τελικό ισοζύγιο
στο λογαριασμό που θα επωμιστεί το ελληνικό Δημόσιο;

Τη συνέντευξη πήρε
ο Παύλος Κλαυδιανός

Η διαδικασία της ανακεφαλαιοποίησης έχει, σχεδόν, τελειώσει. Ποιο θα ήταν ένα πρώτο συμπέρασμα;

Απομένει μόνο να ολοκληρωθεί η ανακεφαλαιοποίηση της Εθνικής. Το γενικό συμπέρασμα είναι το εξής: η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών έγινε με επιτυχία, με λιγότερα από τα αρχικώς προβλεπόμενα κεφάλαια, αλλά με μεγάλο κόστος για το ελληνικό δημόσιο. Δηλαδή, χρειάστηκαν να καταβληθούν από το δημόσιο Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) πολύ λιγότερα από 10 δισ. ευρώ, αλλά έγινε μεγάλη προεξόφληση στην εξαγορά από τους ομολογιούχους, που έφτασε στο 90% και 95% ακόμη. Αυτό σημαίνει ότι αν η μετοχή είχε αξία στο ταμπλό 100 αγοράστηκε, μέσω της διαδικασίας προσφορών (book building), 5. Οι προσφορές, κατά τη δημοπρασία, μειώθηκαν σημαντικά, δηλαδή προεξοφλήθηκαν στο 95% της αξίας τους.

Εκτίμησαν, δηλαδή, ότι, λόγω των οικονομικών συνθηκών και των καταναγκασμών της συμφωνίας του Ιουλίου, μπορούσαν να προσφέρουν τόσο χαμηλές τιμές;
Ναι, εκτίμησαν ότι λόγω των συνθηκών μπορούσαν να αγοράσουν τόσο χαμηλά, και γι’ αυτό είχε και επιτυχία η ανακεφαλαιοποίηση. Η πρόβλεψή τους ήταν ότι ήταν δύσκολο να χαθούν, στο μέλλον, χρήματα εφόσον οι τιμές είναι τόσο χαμηλές – οικονομίας, τραπεζών και νέου αυστηρότερου θεσμικού πλαισίου. Οι ανάγκες, επί της ουσίας μιλώντας, έκαναν το ελληνικό δημόσιο και τις τράπεζες, προκειμένου να μπουν ιδιώτες, να αποδεχθούν αυτές τις τιμές.

H κυβέρνηση λέει ότι ήταν υπό πίεση χρόνου, διότι έπρεπε να τελειώσει ως το τέλος Δεκεμβρίου, επομένως γι’ αυτό δεν επέλεξε και τη μέθοδο ανακεφαλαιοποίησης μέσω της αύξησης μετοχικού κεφαλαίου (ΑΜΚ), ως χρονοβόρα κτλ.
Είναι αληθές αυτό. Αφενός, λόγω της κατάστασης του ελληνικού τραπεζικού συστήματος αυτό έπρεπε να ανακεφαλαιοποιηθεί και αφετέρου είχαμε πίεση χρόνου, διότι έπρεπε να γίνει έως 31/12/2015, για να μη μπούμε στο θέμα του bail – in, δηλαδή της ανακεφαλαιοποίησης που θα καλούνταν να την υλοποιήσουν, με τη σειρά, οι ομολογιούχοι, οι μέτοχοι και οι καταθέτες άνω των 100.000 ευρώ με κούρεμα.

Η βύθιση της τιμής των μετοχών

Αυτό θα ήταν κάτι υποχρεωτικό;

 Ναι, εφόσον δεν θα πετύχαινε η διαδικασία ανακεφαλαιοποίησης μέσω ιδιωτών. Άρα υπήρχε ένα έμμεσο αλλά σαφές δίλημμα, που ίσως άγγιξε σε ορισμένες περιπτώσεις και τον εκβιασμό. Για παράδειγμα , εκβιάστηκαν να συνεισφέρουν, τώρα, μετατρέποντας τα τραπεζικά τους ομόλογα σε μετοχές, ομολογιούχοι των τραπεζών, διότι αν δεν το δέχονταν, και μεταφερόταν η διαδικασία μετά την 1η Ιανουαρίου, θα ήταν οι πρώτοι ίσως και οι μοναδικοί, που θα κουρεύονταν. Να φέρουμε ένα παράδειγμα. Εάν ένας είχε αγοράσει ένα ομόλογο της Χ τράπεζας, του έκαναν μια πρόταση και του έλεγαν «μπορώ να σου το μετατρέψω και να σου δώσω τη σημερινή του αξία σε μετοχές ή, εναλλακτικά, να σου δώσω το 9% της ονομαστικής του αξίας σε ρευστό. Άρα, ήσουν υποχρεωμένος ή να δεχθείς 91% χασούρα ή να πάρεις τις μετοχές, μήπως και περισώσεις κάτι στο μέλλον. Ένας μεγάλος όγκος από τα ομόλογα αυτά, ωθήθηκε στη μετατροπή σε μετοχές. Αυτοί, δε, ήταν απλοί πελάτες των τραπεζών. Η πηγή αυτή, των ομολογιούχων, μπορεί να τροφοδότησε ίσως και πάνω από 30% της ανακεφαλαιοποίησης, παρά τις πολύ ελκυστικές για ιδιώτες, δηλαδή εξαιρετικά χαμηλές, τιμές.

Ανέφερες προηγουμένως ότι η ανακεφαλαιοποίηση ήταν μεν επιτυχής, αλλά με μεγάλο κόστος του δημοσίου. Να το δούμε πιο συγκεκριμένα;
Ο πρώτος λόγος είναι ότι διαμορφώθηκαν τιμές στο book building εξαιρετικά χαμηλές, discount περίπου στο 95% ,και ο δεύτερος ότι έχουμε μια μεγάλη μείωση του ποσοστού συμμετοχής του ΤΧΣ. Διότι το ΤΧΣ δεν συμμετείχε αναλογικά ώστε να διατηρήσει τις θέσεις του. Αν, πχ, η αύξηση του κεφαλαίου ήταν 100 και το ΤΧΣ είχε 60%, για να κρατήσει την αναλογία του έπρεπε να καταβάλει 60. Λόγω του ότι όμως τώρα η συμμετοχή του σε ρευστό ήταν πολύ μικρότερη, διότι μόνο το 25% ήταν με κοινές μετοχές και το 75% σε μετατρέψιμα ομόλογα, τα γνωστά CoCos, η συμμετοχή του ήταν πάρα πολύ χαμηλή, δεν ήταν 60 ήταν 15. Έτσι τα ποσοστά του Δημοσίου στις τέσσερις τράπεζες μειώνονται σημαντικά. Στην Alpha από 66,2% σε 11,1%, στην Eurobank από 35,4% σε 2,4%, στην Πειραιώς από 66,9% σε 26,3% και στην Εθνική, αν και δεν έχει διαμορφωθεί το τελικό από 57% στο 45,7%. Το ΤΧΣ δεν μπήκε στη διαδικασία του book building. Θα κάλυπτε, για λογαριασμό του Δημοσίου, ό,τι δεν θα κάλυπταν οι ιδιώτες για να ολοκληρωθεί η ανακεφαλαιοποίηση. Η κάλυψη, δε, αυτή δεν θα γίνει μέσω ρευστών με τα οποία θα πάρει κοινές μετοχές 100%. Θα πάρει μόνο 25% κοινές μετοχές και 75% θα τα δώσει μέσω ομολόγων, για τα οποία θα εισπράττει ένα 8%, θα πάρει τα λεγόμενα CoCos. Άρα, και απ’ αυτή την πλευρά μειώνεται το βάρος της συμμετοχής του στο μετοχικό κεφάλαιο, κατά συνέπεια και στη διοίκηση των τραπεζών. Ακόμη και οι προνομιούχες μετοχές (από την εποχή Αλογοσκούφη), που θα μετατραπούν σε  κανονικές – Εθνικής και Πειραιώς, διότι Alpha και Eurobank τις είχαν ήδη αποπληρώσει – δεν ξέρουμε σε τι τιμές θα γίνουν κοινές. Το πιο πιθανό είναι η μετατροπή να μη γίνει με την τιμή που αγοράστηκαν από το ελληνικό Δημόσιο το 2008, άρα και από εδώ θα υπάρξουν, πιθανόν, απώλειες.

Ο βαθμός ελέγχου του Δημοσίου

 Μπορούσε να μπει όριο και το ΤΧΣ να πει ότι θέλει ένα ποσοστό συμμετοχής ας πούμε 25% - 30%;

Θα μπορούσε να βάλει όριο συμμετοχής, αλλά θα δημιουργούσε δύο θέματα: δυσκόλευε, αφενός, την εμπιστοσύνη των ιδιωτών να βάλουν χρήματα, και αυτό το επιθυμούσαν οι δανειστές αλλά και η κυβέρνηση, και, αφετέρου, θα εξαναγκαζόταν τα χρήματα που είχε το ΤΧΣ, τα 15 δισ., να τα διαθέσει, σχεδόν όλα, άρα θα αύξανε το δημόσιο χρέος. Τελικά, αν εξαιρέσει κανείς την Eurobank, η οποία όμως προ πολλού έχει αφεθεί στους ιδιώτες, στις άλλες τρεις συστημικές τράπεζες δεν είναι μικρό το ποσοστό επιρροής του Δημοσίου. Πχ, δεν είναι μικρό ένα 26,3% στην Πειραιώς. Το θέμα είναι ο νόμος που ψηφίστηκε από τη Βουλή για τη λειτουργία του ΤΧΣ, που το αναγορεύει ως ελεγκτή και επόπτη, με συμμετοχή στα ΔΣ των τραπεζών, με βασικές και συγκεκριμένες αρμοδιότητες και ρόλο, να γίνει πράξη. Είναι και ένα από τα προαπαιτούμενα, αυτό. Πρόκειται για το νόμο που θεμελιώνει τον ενεργητικό ρόλο της πολιτείας και των εποπτικών αρχών, ούτως ώστε να υλοποιείται ο ρόλος των τραπεζών προς όφελοςτης εθνικής οικονομίας κ.τ.λ.
 
Υπάρχουν, βέβαια, και τα χρήματα που έχουν δοθεί από το ΤΧΣ, δηλαδή το Δημόσιο, με την προηγούμενη ανακεφαλαιοποίηση, τα 25 δισ. Απ’ αυτά πόσα, τελικά, θα ανακτηθούν;
Αυτά είναι πολύ δύσκολο να ανακτηθούν από το ελληνικό Δημόσιο. Η τιμή των μετοχών που διαθέτει τώρα το ΤΧΣ, πρέπει να φθάσει πάρα πολύ υψηλά για να συμβεί αυτό.




 
Πρόσφατα άρθρα ( Οικονομία )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet