Με την αιτιολογία ότι δεν είχε την ευρεία συναίνεση της αμερικανικής Γερουσίας αφαιρέθηκε από το νομοσχέδιο του προϋπολογισμού του Πενταγώνου τροπολογία του γερουσιαστή Ρόμπερτ Μενέντεζ, σύμφωνα με την οποία, ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεν μπορεί να εγκρίνει την πώληση ή την αναβάθμιση μαχητικών αεροσκαφών F-16 παρά μόνον εάν δοθούν στις Επιτροπές Διεθνών Σχέσεων της Γερουσίας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων, καθώς και στις Επιτροπές Άμυνας του Κογκρέσου διαβεβαιώσεις, ότι δεν θα χρησιμοποιηθούν από την Τουρκία για υπερπτήσεις πάνω από την Ελλάδα.

Ο αμυντικός προϋπολογισμός θα κριθεί στο Κογκρέσο, όπου αναμένεται να αποσαφηνιστούν και οι προθέσεις του Λευκού Οίκου. Ο γερουσιαστής Μενέντεζ έχει το δικαίωμα, ως πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνών Σχέσεων της Γερουσίας, να προβάλει βέτο στην έγκριση οποιασδήποτε μελλοντικής σύμβασης για την απροϋπόθετη αναβάθμιση του στόλου των τουρκικών F-16, και έχει δηλώσει εμφατικά ότι σκοπεύει να το ασκήσει ακόμη και αν τελικά δεν υιοθετηθεί καμία τροπολογία στον προϋπολογισμό.

Όμως δικαίωμα βέτο έχει επίσης ο πρόεδρος Μπάιντεν, και μπορεί να το ασκήσει επικαλούμενος τον κίνδυνο εμπλοκής στην ψήφιση του αμυντικού προϋπολογισμού σε μια περίοδο ιδιαίτερα κρίσιμη για την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ. Οι πιέσεις της κυβέρνησης Μπάιντεν προς το Κογκρέσο δεν σχετίζονται μόνο με τους όρους που θέτουν οι τροπολογίες για τις πωλήσεις όπλων στην Τουρκία, αλλά και για τις πωλήσεις στη Σαουδική Αραβία και το Αζερμπαϊτζάν. Με την απάλειψη της τροπολογίας επιδιώκεται να μην δημιουργηθεί προηγούμενο τέτοιο που να δυσχεραίνει τις εξαγωγές της πολεμικής βιομηχανίας των ΗΠΑ. Ο Λευκός Οίκος δεν θέλει οι επιλογές του να περιορίζονται από δεσμευτικές τροπολογίες, ούτε θέλει, στη συγκεκριμένη περίπτωση, τριβές με την Άγκυρα μεσούντος του πολέμου στην Ουκρανία. Ο Τζο Μπάιντεν έχει δηλώσει ότι δεν θα κινηθεί χωρίς τη συναίνεση του Κογκρέσου, όμως μπορεί πάντα να παρακάμψει τη διαδικασία επικαλούμενος, όπως ο Τραμπ, λόγους υπέρτερου εθνικού συμφέροντος,

Η Τουρκία, η οποία έχει διαμηνύσει ότι δεν θα δεχθεί όρους για την αγορά 40 νέων F-16 και την αναβάθμιση των παλαιών 80, εξέφρασε συγκρατημένη ικανοποίηση εν αναμονή της «ολοκλήρωσης της διαδικασίας», σύμφωνα με τον σύμβουλο του προέδρου Ερντογάν, Ιμπραήμ Καλίν. Η Άγκυρα αισιοδοξεί βάσιμα ότι, αν στις ενδιάμεσες εκλογές, στις 8 Νοεμβρίου, οι Δημοκρατικοί χάσουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων, η πλάστιγγα θα γείρει υπέρ της.

Σε κάθε περίπτωση, το τελικό κείμενο του προϋπολογισμού θα προκύψει μετά από διαβουλεύσεις ανάμεσα στα δύο νομοθετικά σώματα, οπωσδήποτε μετά τις εκλογές του Νοεμβρίου και μάλλον πριν τα Χριστούγεννα.

«Δεν μπορεί κανείς να προεξοφλήσει το πώς θα καταλήξει η διαδικασία διαβούλευσης του νομοσχεδίου της Γερουσίας για τον αμυντικό προϋπολογισμό των ΗΠΑ». Αυτή ήταν η απάντηση του κυβερνητικού εκπροσώπου Γιάννη Οικονόμου στην ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, ότι η τροπή αυτή «αποτελεί άλλη μια εξαιρετικά σοβαρή ήττα του δόγματος Μητσοτάκη, του ‘‘πιστού και προβλέψιμου συμμάχου’’ που τα δίνει όλα χωρίς να διεκδικεί τίποτα».

Απάντηση συγκρατημένη, θορυβημένη. Που απέχει έτη φωτός από τις θριαμβολογίες του Μαξίμου, τον περασμένο Μάιο, ότι το Κογκρέσο, μετά την ομιλία που εκφώνησε στην Ολομέλεια χειροκροτούμενος ο Κυριάκος Μητσοτάκης, θα μπλοκάρει την πρόταση της κυβέρνησης Μπάιντεν για αναβάθμιση του στόλου των F-16 της Τουρκίας. Φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ έφτασαν, μέσα στον παχυλά αμειβόμενο ενθουσιασμό τους, να κάνουν λόγο για σενάρια εκλογών τον Οκτώβριο, καλή ώρα.

Είκοσι τέσσερις ώρες αργότερα, ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου, μετά από συνάντηση που είχε με τον αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Άντονι Μπλίνκεν, μετέφερε στους δημοσιογράφους τη διαβεβαίωση του ομολόγου του, ότι «η ισορροπία που πάντα τηρούσαν οι ΗΠΑ στα ζητήματα της Κύπρου, της Τουρκίας και της Ελλάδας δεν θα διαταραχθεί». Η διαπραγμάτευση σε επίπεδο στρατιωτικών αντιπροσωπειών ειδικά για τα F-16 εξελίσσεται θετικά, όπως πολύ θετικά είναι επίσης τα μηνύματα από το Κογκρέσο, υπογράμμισε εμφατικά ο τούρκος υπουργός.

Σε αντίθεση με τον έλληνα πρωθυπουργό, ο οποίος το ζήτημα των F-16 και την άμεση σχέση του με την τουρκική παραβατικότητα στο Αιγαίο, δεν το έθιξε ούτε στη συνάντησή του με τον πρόεδρο Μπάιντεν μπροστά στις κάμερες, ούτε στον μεταξύ τους σύντομο διάλογο πριν αποσυρθούν για να συζητήσουν κατά μόνας, ούτε στη δεξίωση που ακολούθησε.

Τι συζητήθηκε «κεκλεισμένων των θυρών» παραμένει αίνιγμα μέχρι σήμερα. Μια βάσιμη υπόθεση μπορούσε, ωστόσο, να εξαχθεί την ίδια εκείνη ημέρα, από ένα συμβάν στη δεξίωση στον Λευκό Οίκο. Από την «αποκάλυψη» που έκανε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, παρουσία του Τζο Μπάιντεν, ότι η Ελλάδα προτίθεται να αγοράσει από τις ΗΠΑ ένα σμήνος προηγμένων μαχητικών αεροσκαφών F-35.

Υποχώρησε ηθελημένα ο Μητσοτάκης στο ζήτημα των τουρκικών F-16, με «αντίδωρο» τα F-35 σε βάθος δεκαετίας; Δεν αντιλήφθηκε ότι καταθέτοντας αίτημα για F-35 διευκόλυνε την Άγκυρα --αλλά και την Ουάσινγκτον— στην αναβάθμιση του στόλου των τουρκικών F-16, σε αντιστάθμιση του αποκλεισμού της Τουρκίας από τα F-35 εξαιτίας των ρωσικών πυραύλων S-400; Μάλλον όχι.

Τέλος, αντλώντας από πού αυτό το δικαίωμα, παραβίασε τα πάγια, που θέλουν «η όποια προμήθεια οπλικών συστημάτων να προκύπτει από εμπεριστατωμένη μελέτη και από εισηγήσεις του ανάλογου επιτελείου, ώστε να διασφαλίζεται η ορθότητα της απόφασης»;*

Αδιαφορεί για το ότι παίρνοντας προσωπικά τέτοιες κρίσιμες αποφάσεις, υποθηκεύει το διπλωματικό μέλλον της χώρας – και όχι μόνον αυτό. «Ο ζήλος του να είναι αρεστός στους εγγυητές του πολιτικού του μέλλοντος έχει κόστος. Θα το πληρώσει η χώρα. Και δεν θα είναι μόνο τα 80 εκατ. δολάρια που κοστίζει η αγορά κάθε F-35, επί είκοσι».**

 

Σημειώσεις:

* «Υπέροχα αεροπλάνα…», Η ΕΠΟΧΗ, Σάββατο 21 Μαΐου 2022.

** Ό.π.

 

ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2023 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet