Η πετρελαϊκή κρίση τη δεκαετία του ’70 σάλπισε τη λήξη του κεϊνσιανισμού στον δυτικό κόσμο και την είσοδο στον νεοφιλελευθερισμό των Ρίγκαν και Θάτσερ. Δυόμιση δεκαετίες μετά τον πόλεμο καθώς ο καπιταλισμός προσπάθησε να γίνει καλύτερος (για το κεφάλαιο) και υποτίθεται δικαιότερος (για την εργασία) και ουσιαστικά αποδοτικότερος (για το κεφάλαιο ξανά) παρέδωσε τη σκυτάλη στους πιο σκληρούς δεξιούς της δύσης. Τα ονόματα έχουν προαναφερθεί.

Για τη Μ. Βρετανία η δεκαετία του ’70 ήταν σημαντική αφού η έλευση της Θάτσερ σήμανε σάρωση όλων των κοινωνικών κατακτήσεων των προηγούμενων δεκαετιών. Έτσι το να είσαι πιτσιρικάς το 1976 στο Λονδίνο ή στο Μάντσεστερ σήμαινε ανεργία, κανένα μέλλον αλλά και κανένα νόημα να συνεισφέρεις κι εσύ στην κοινωνική και οικονομική διαδρομή της χώρας. Η κατάσταση γινόταν ακόμα καλύτερη αν ο πιτσιρικάς ήταν φαν της ροκ μουσικής και είχε απέναντι του όλο αυτό το γηπεδικό ροκ με τα δεκαπεντάλεπτα τραγούδια από βιρτουόζους μουσικούς που έκαναν επίδειξη των γνώσεων τους και της τεχνικής τους.

 

Και εγένετο η πανκ

 

Όλο αυτό ήταν μια πολύ καλή καύσιμη ύλη για να γεννηθεί η πανκ μουσική και να βάλει φωτιά κυρίως στη μεσοαστική Αγγλία, που έζησε στο πετσί της τούτη τη μουσική έκρηξη. Αυτοδίδακτοι μουσικοί, μικροί και βρώμικοι συναυλιακοί χώροι, δίσκοι χωρίς καμία διαφήμιση, απαγόρευση από το BBC των τραγουδιών τους.

Κάπως έτσι έφτασε η βασίλισσα να ακούει τον εθνικό ύμνο της Μ. Βρετανίας από τους Sex Pistols παραφρασμένο και γεμάτο μπινελίκια για το καθεστώς της χώρας και το φιλοθεάμον κοινό της αγγλικής tv να βλέπει εμβρόντητο τέσσερις πιτσιρικάδες μπυθουλαίους να βρίζουν σε ζωντανή μετάδοση.

Η πανκ μουσική ως ρεύμα παρέμεινε μέσα στο πλαίσιο ενός μουσικού κινήματος χωρίς να επηρεάσει τις κοινωνικές εξελίξεις παρά μόνο περιστασιακά και σε παράπλευρες δράσεις που οργάνωναν πολιτικές κινήσεις στην Αγγλία. Όμως οι νέοι και οι νέες στην Αγγλία βρήκαν κάτι που τους περιέγραφε, ένιωσαν μέρος αυτής της κίνησης και σε πολλές περιπτώσεις πρωταγωνίστησαν σε αυτήν, πίστεψαν στην προσπάθεια και δημιούργησαν μια καλλιτεχνική κουλτούρα που ερχόταν σε σύγκρουση με όσα είχαν προηγηθεί στη ροκ μουσική. Από την άλλη, οι μεγαλύτεροι άκουγαν έντρομοι την εξαιρετικά θορυβώδη μουσική, έβλεπαν με ανησυχία τις συγκρουσιακές συμπεριφορές και ως κατεστημένο μουσικό και κοινωνικό αποφάσισαν πάραυτα την απόρριψη του. Το κεφάλαιο, από την άλλη, είδε την ευκαιρία του κέρδους και προσπάθησε να καρπωθεί όσο το δυνατόν περισσότερα. Η πορεία της πανκ μουσικής τελείωσε τόσο γρήγορα όσο γρήγορη ήταν και η εκτίναξη της. Μέσα σε λίγα χρόνια τα περισσότερα γκρουπ είτε διαλύθηκαν είτε προχώρησαν τη μουσική τους σε άλλα επίπεδα. Έμειναν τα τραγούδια, οι φωτογραφίες που προκαλούν τρόμο ακόμα και σήμερα στους νοικοκυραίους, οι επεισοδιακές συναυλίες και η πρόκληση.

 

Ιστορικό άλμα

 

Στην Ελλάδα μετά την επίπλαστη ευημερία του εκσυγχρονισμού και τη χαλαρότητα της δεξιάς διακυβέρνησης, η οικονομία και κυρίως η κοινωνία πέρασε μια σκληρή δεκαετία που την αντιμετώπισε με όρους καθαρά επιβίωσης. Μέσα σε αυτή την κοινωνική συνθήκη κινείται και η ραπ μουσική στην Ελλάδα. Προφανώς προϋπήρχε ήδη από τη δεκαετία του ’90 αλλά τώρα ελέω ΛΕΞ γίνεται γνωστή σε πολύ περισσότερους/ες στη χώρα. Κι αν εξαιρέσουμε ελάχιστες φωτεινές περιπτώσεις ελλήνων καλλιτεχνών που δρουν στην Ελλάδα, τα τελευταία χρόνια η ραπ έρχεται ως αντίδραση σε ένα μουσικό τέλμα που κινείται ανάμεσα σε λαϊκοπόπ σκυλάδικα και άτεχνα έντεχνα. Η ανεξάρτητη ροκ σκηνή ούτως ή άλλως δεν παίζει πλέον κανένα σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση μουσικού ρεύματος. Το χιπ χοπ, από την άλλη, έχει όλα τα χαρακτηριστικά που χρειάζονται για να δημιουργηθεί ένα ζωντανό μουσικό ρεύμα με χιλιάδες ανθρώπους που το ακούν, πηγαίνουν στις συναυλίες, γνωρίζουν τους στίχους και τους καλλιτέχνες. Και μπορεί ο ΛΕΞ να αγγίζει ή να ξεπερνά τα όρια του φαινόμενου, αλλά υπάρχουν άλλοι και άλλες που συγκροτούν μια ζωντανή, νευρώδη, φασαριόζικη και πληθωρική σκηνή.

Βέβαια η μουσική βιομηχανία είναι αρκετά εφευρετική στο να βγάζει χρήματα ακόμα κι από μουσικά ρεύματα που καταγγέλλουν τις μεθοδεύσεις της και την εμπορική της δραστηριότητα. Κάτι που ακουμπά ήδη και τη χιπ χοπ σκηνή. Κάτι τέτοιο μοιάζει να είναι αναπότρεπτο τις περισσότερες φορές. Προς το παρόν αυτό το underground χιπ χοπ ρεύμα φαίνεται να αντέχει στον οικονομικό και διαφημιστικό εκμαυλισμό.

Η αλήθεια είναι πως η στιχουργική της χιπ χοπ δεν είναι και η πιο εύκολη να παίξει σε τηλεοπτικούς σταθμούς και ραδιόφωνα πανελλαδικής εμβέλειας, αφού η κριτική είναι ιδιαίτερα έντονη και με κουβέντες της καθημερινότητας κάτι που δεν μπορεί να γίνει ανεκτό στο υποκριτικό πρωτόκολλο που έχουν τα ηλεκτρονικά ΜΜΕ.

Και τότε με την πανκ και τώρα με το χιπ χοπ όμως, δεν φαίνεται αυτός ο μουσικός ριζοσπαστισμός να γεννά κάτι παραπάνω. Και σήμερα όπως και στη δεκαετία του ’70 οι νέοι και οι νέες βλέπουν ότι δεν είναι μέρος της κοινωνίας όπως αυτοί θα ήθελαν. Όσο μεγαλώνουν τόσο τα όνειρα τους μικραίνουν, όσο προσπαθούν τόσο μακρύτερα βρίσκονται από τον τόπο που θα ήθελαν να είναι. Ο ΛΕΞ και ένα μέρος της χιπ χοπ σκηνής περιγράφει με εξαιρετική ενάργεια αυτή τη δυστοπία. Φαντάζομαι ότι δεν ζητάμε από τους καλλιτέχνες της ραπ να ηγηθούν κάποιας ριζοσπαστικής κίνησης που θα αλλάξει την κοινωνία. Θα έπρεπε όμως να αφουγκραστούμε τις λεπτομερείς περιγραφές τους για το τι είναι η κοινωνία σήμερα.

 

Χρήστος Καραγιαννίδης Μέλος ΚΕ ΣΥΡΙΖΑ – π. βουλευτής Δράμας Περισσότερα Άρθρα
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet