Την προηγούμενη Τετάρτη ανάμεσα στα διάφορα μπλοκ της μαζικής πορείας, εμφανίστηκε ένα πανό με στίχους της Τζένης Μαστοράκη: «Τώρα και πάντα ο ποιητής/ στις σκαλωσιές και στα γιαπιά/ στεριώνει με καρφιά και δόντια/ την ελπίδα.» Το πανό είχε την λιτή υπογραφή «Μπλοκ ποιητών» (για την ακρίβεια το συμπεριληπτικό Μπλοκ ποιητ@ν). Η κίνηση αυτή δεν είχε από πίσω της κάποιον φορέα ή κάποια συγκροτημένη κίνηση. Ήταν ένα αυθόρμητο κάλεσμα, μια αυθόρμητη χειρονομία συμμετοχής ανθρώπων της ποίησης στην μεγάλη απεργία. Μια μικρή κίνηση που στην πραγματικότητα κρύβει από πίσω της ένα μεγάλο αίτημα και μια διαδικασία που απ όσο φαίνεται μόλις αρχίζει.

Η κατάσταση συνολικά για τους ανθρώπους του σύγχρονου πολιτισμού είναι δύσκολη. Από τον ερχομό της κρίσης και μετά ο πολιτισμός περιγράφηκε ως μια πολυτέλεια που μπορεί να συρρικνωθεί σε βαθμό εκμηδένισης από την κρατική αδιαφορία. Ο χώρος του βιβλίου χτυπήθηκε ίσως πιο βάναυσα από οποιονδήποτε άλλο μέσα από μια σειρά από πολιτικές επιλογές. Ουσιαστικά από το 2011 και την κατάργηση του ΕΚΕΒΙ η χώρα έχει μείνει χωρίς φορέα και χωρίς πολιτική για το βιβλίο αποτελώντας έτσι τη μόνη χώρα της Ευρώπης στην οποία συμβαίνει κάτι τέτοιο. Ο φορέας δεν δημιουργήθηκε ούτε από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Λίγο πολύ η λογοτεχνία στην Ελλάδα την τελευταία δεκαετία πλέει στο άγνωστο, χωρίς κουπιά και με κατεβασμένα τα πανιά της.

Η ποίηση στο τοπίο αυτό βρίσκεται στο περιθώριο του περιθωρίου. Ούτε για πλάκα δεν μπορεί να περιγραφεί ως επάγγελμα, ούτε καν ως εργασία. Καταγράφεται ως μια διαδικασία κάπου ανάμεσα στο χόμπι και την πόζα. Οι δημοσιεύσεις δε πληρώνονται πουθενά, τα περισσότερα βιβλία κρύβονται στα βάθη των πίσω ραφιών των βιβλιοπωλείων, ένας μεγάλος αριθμός ποιητικών συλλογών έχει εκδοθεί με τους ίδιους τους ποιητές να πληρώνουν την έκδοση (συχνά πολύ πιο ακριβά απ όσο κοστίζει η έκδοση αυτή). Ξανά: Η ποίηση βρίσκεται στο περιθώριο του περιθωρίου. Υποτιμημένη, παραγκωνισμένη, μεταμορφωμένη σε κάτι που μοιάζει με κωδικοποιημένη καταγραφή ημερολογίου.

Και όμως μέσα σε αυτή την υποτίμηση γράφονται ποιήματα, βγαίνουν νέες φωνές που διεκδικούν τον χώρο τους, ξεσπούν συζητήσεις και αντιπαραθέσεις. Κάτι διαρκώς κοχλάζει. Η κατάσταση, όπως παραδόθηκε στις νεότερες γενιές είναι βαλτωμένη σε αυτό το ασάλευτο και γερασμένο τοπίο. Και όμως κάτι μοιάζει να αλλάζει και κάτι μοιάζει να κινείται. Όλο και περισσότερο εντείνονται οι σχέσεις με φορείς του εξωτερικού, με περιοδικά, εκδοτικούς και φεστιβάλ. Όλο και συχνότερα συνάπτονται δεσμοί με ξένους ποιητές παρόμοιων γενεών. Και όλο και περισσότερο γίνονται γνωστοί οι τρόποι με τους οποίους η ποίηση υπάρχει σε χώρες της Ευρώπης και του κόσμου. Αυτή η ελληνική ξεφτίλα δεν είναι θέσφατο, δεν είναι μια κοινή πρακτική. Αυτό είναι το πρώτο που καταλαβαίνεις πηγαίνοντας σε ανεπτυγμένες χώρες με ποιητική παράδοση ή ακόμα περισσότερο σε χώρες μικρότερες με περιορισμένους πόρους (π.χ. Κροατία, Σερβία, Σλοβενία, Λιθουανία). Το ελληνικό παράδειγμα της στάσης αυτή της πολιτείας, των Δήμων, των βιβλιοθηκών, των εκδοτικών, των κριτικών απέναντι στην ποίηση δεν είναι ο κανόνας. Είναι η εξαίρεση. Είναι η κληρονομιά που μας δόθηκε από γενιές που υποτίμησαν την ποίηση, την έφεραν στα μικρά και μίζερά τους μέτρα, την πέταξαν ως άχρηστο βάρος από τα νεόπλουτα έπιπλά τους ώστε να στοιβάξουν μπιμπλό και εγκυκλοπαίδειες αγορασμένες με κουπόνια. 

Λοιπόν, για να τελειώνουμε. Η ποίηση είναι εργασία. Ή ακόμα πια σωστά για να είναι ποίηση πρέπει να είναι εργασία. Πρέπει να κρύβει από πίσω της εργατοώρες και κατάθεση δημιουργικού κεφαλαίου. Να συμπεριλαμβάνει ώρες σπουδής και ώρες δοκιμών. Να κουβαλά αξία και να διεκδικεί δικαιώματα, να απαιτεί συνθήκες και να προτείνει τρόπους. Για τον λόγο αυτό το γεγονός πως υπήρξε κάλεσμα για την απεργιακή πορεία, το γεγονός πως οι ποιητές διατύπωσαν το αίτημα να συνδεθούν με τον κόσμο της εργασίας, το γεγονός πως ένα μπλοκ περιέγραψε τον εαυτό του ως μπλοκ ποιητών -άσχετα με την μαζικότητα του ή τις διαφωνίες που έφερε η κίνηση αυτή ή οι όροι με τους οποίους έγινε- είναι κίνηση σημαντική και κίνηση που επιταχύνει διαδικασίες. Διαδικασίες που έχουν ήδη ξεκινήσει.

Ας σηκώσουμε τα ποτήρια μας σε αυτά που έρχονται. Σε αυτά που έρχονται κατά πάνω μας με φόρα.

 

Θωμάς Τσαλαπάτης tsalapatis.blogspot.com Περισσότερα Άρθρα
Πρόσφατα άρθρα ( Θέματα )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet