Η Ελισάβετ, αυτοκράτειρα της Αυστρίας και βασίλισσα της Ουγγαρίας, γεννήθηκε το 1837, σύζυγος του Φραγκίσκου Ιωσήφ Α΄ της Αυστρίας έμεινε περισσότερο γνωστή με το υποκοριστικό Σίσι. Μόλις στα 16 της χρόνια παντρεύτηκε τον Φραγκίσκο Ιωσήφ, της δυναστείας των Αψβούργων, και αναγκάστηκε να θυσιάσει την παιδικότητα και τον αυθορμητισμό της ηλικίας της προκειμένου να ανταποκριθεί στο αυστηρό αυτοκρατορικό πρωτόκολλο. Η ζωή της σημαδεύτηκε από μια σειρά προσωπικές τραγωδίες γεγονός που συνέβαλε στην εύθραυστη προσωπικότητά της αλλά και σε μια αντισυμβατική -για εστεμμένη- στάση ζωής. Όλα αυτά δημιούργησαν έναν μύθο γύρω από το πρόσωπό της κάτι που ώθησε και τον αυστριακό σκηνοθέτη Ερνστ Μάρισκα να γυρίσει μια τριλογία στην οποία τον ρόλο της Ελισάβετ (ή Σίσι) ερμήνευσε ο Ρόμι Σνάιντερ. Πρόκειται για τις ταινίες «Πριγκίπισσα Σίσι» (1955), «Σίσι, η νεαρή αυτοκράτειρα» (1956) και «Σίσι, η πονεμένη αυτοκράτειρα» (1957). Πάντοτε με την Σνάιντερ ως πρωταγωνίστρια, το 1972 ο Λουκίνο Βισκόντι γύρισε το Λυκόφως των θεών, μια περισσότερο ρεαλιστική ματιά επάνω στη ζωή της, ταινία στην οποία ο Βισκόντι προσεγγίζει τη σχέση της με τον εξάδελφό της Λουδοβίκο Β΄ της Βαυαρίας.

Ο «Κορσές» είναι η ταινία της Μαρί Κρόιτσερ με την οποία έκλεισαν οι εκδηλώσεις του 63ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και η οποία πριν από λίγο καιρό είχε κερδίσει το βραβείο καλύτερης ταινίας στο Φεστιβάλ του Λονδίνου. Η Κρόιτσερ μας πηγαίνει στο 1877, χρονιά που η Ελισάβετ κλείνει τα 40 της χρόνια. Τα χρόνια της νιότης έχουν παρέλθει και η αυτοκράτειρα προσπαθεί να την παρατείνει σφίγγοντας συνεχώς τον κορσέ της, προσέχοντας τη διατροφή της, φροντίζοντας το χτένισμά της και αθλούμενη. Παράλληλα αναρωτιέται και ρωτά αν είναι ακόμη όμορφη. Στο μεταξύ τα καθήκοντά της έχουν περιοριστεί και έχει μετατραπεί σε ένα σχεδόν διακοσμητικό πρόσωπο κάτι που δεν φαίνεται να την ικανοποιεί. Αποφασισμένη να μην αφήσει τη ζωή να της φύγει, ταξιδεύει πολύ, συναντά φίλους και πρώην εραστές, προσπαθεί να αναζωπυρώσει τον έρωτα του αυτοκράτορα συζύγου της.

Η Μαρί Κρόιτσερ ακολουθεί τα αγωνιώδη βήματα της αυτοκράτειρας, καθώς δεν διστάζει να γίνει προσβλητική, αδιάφορη, ειρωνική σε μια προσπάθεια να κρατήσει τη θέση της. Θέση αρκετά δύσκολη, καθώς βρίσκεται πάντοτε στο στόχαστρο εκείνη όμως αντιμετωπίζει την κατάσταση με τρόπο ειρωνικό και σαρκαστικό. Αντισυμβατική φτάνει στο σημείο με τη συμπεριφορά της να γίνει προσβλητική, κάτι που ενοχλεί τον αυτοκράτορα παρά την τρυφερότητα που του δείχνει. Ποια είναι εντέλει η Ελισάβετ; Ποια είναι η γυναίκα πίσω από το αξίωμα; Η σκηνοθέτρια φαίνεται πως έχει βαλθεί να σκαλίσει την ίδια την ψυχή της, να θρυμματίσει το προσωπείο της εξουσίας και του μύθου και να κοιτάξει τη γυναίκα ως σώμα και ως ψυχή. Το αδιόρατο σχεδόν ειρωνικό και παιχνιδιάρικο, αλλά στην ουσία θλιμμένο και μελαγχολικό, πρόσωπό της αναδεικνύει έναν άνθρωπο, μια γυναίκα η οποία κινείται σε ένα λεπτό όριο. Θέλοντας, λοιπόν, να διαφυλάξει ό,τι μπορεί από τον εαυτό της, ξεκινά ένα ταξίδι αναμνήσεων και επαναπροσεγγίσεων, προσπαθώντας να ανακαλύψει τον αληθινό της εαυτό. Η Κρόιτσερ σκηνοθετεί με απαλότητα και μερικές φορές υποτονικά θέλοντας, ίσως, να αποδώσει έτσι την αδιαφορία και την αποστασιοποίηση της ηρωίδας της για όσα συμβαίνουν στον περίγυρό της. Δεν πιστεύω πάντως, πως αν έδινε λίγο περισσότερο «νεύρο» στη ματιά της θα έχανε τον στόχο της.

Η Βίκι Κριπς, στον ρόλο της Σίσι, σε μια συγκλονιστική ερμηνεία, γίνεται μια ανάλαφρη και συγκρατημένη προσωπικότητα πίσω από την οποία κρύβεται αυτό το κάτι το οποίο σιγοβράζει μέσα της και την βασανίζει. Η Κριπς πήρε το βραβείο καλύτερης γυναικείας ερμηνείας στο τμήμα Ένα Κάποιο Βλέμμα στο Φεστιβάλ των Κανών.

Βλέποντας την ταινία δεν μπορεί κανείς να μη θυμηθεί την Ευνοούμενη του Γιώργου Λάνθιμου. Όπως και η βασίλισσα Άννα, έτσι και η Ελισάβετ, χωρίς να το γνωρίζει επί της ουσίας, βρίσκεται υπό έναν ιδιότυπο περιορισμό, παραμένει έγκλειστή κάποιων αόρατων μηχανισμών οι οποίοι την καθορίζουν, καθορίζουν τη ζωή της. Είναι τα «πρέπει» και τα «μη» με τα οποία οφείλει να ζήσει. Μόνο που μια αντισυμβατική γυναίκα όσο και να συμβιβαστεί θα έρθει η ώρα που θα σχεδιάσει τη δραπέτευσή της!

Εν κατακλείδι: Ο «Κορσές» είναι ένα δράμα εποχής που προσπαθεί -και το επιτυγχάνει- να ξεπεράσει τα στερεότυπα!

 

Στράτος Κερσανίδης strakersan@gmail.com
kersanidis.wordpress.com
Περισσότερα Άρθρα
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet