Κύματα διαμαρτυρίας στα αστικά κέντρα –γυναίκες και νέοι, συνδικάτα και επιστημονικές ενώσεις, δημόσιοι λειτουργοί στον δρόμο. Ειρηνικές διαδηλώσεις αντιμέτωπες με δακρυγόνα, χημικά και στρατιωτικά πυρά, χίλιοι περίπου νεκροί το 2022 και απροσδιόριστος αριθμός τραυματιών. Την ώρα που ο πόλεμος στην Ουκρανία κυριαρχεί στη διεθνή ειδησεογραφία, το Σουδάν βρίσκεται για μία ακόμη φορά στο μάτι του κυκλώνα κι μαζί στο χείλος της οικονομικής, κοινωνικής και οικολογικής καταστροφής, βιώνοντας μια από τις μεγαλύτερες ανθρωπιστικές κρίσεις που γνώρισε ποτέ ο κόσμος.

Η τρίτη μεγαλύτερη σε έκταση χώρα της Αφρικής (πρώτη πριν την ανεξαρτητοποίηση του Νότιου Σουδάν το 2011) των 48 εκατομμυρίων κατοίκων, με μέσο όρο ηλικίας τα 18,5 χρόνια –στην πλειοψηφία τους μουσουλμάνοι Σουνίτες, με μικρό ποσοστό Χριστιανών– ζει εδώ και χρόνια υπό το κράτος πραξικοπηματιών. Μετά την πτώση του καθεστώτος του Ομάρ- Αλ-Μπασίρ, που διήρκησε 30 χρόνια, ο αέρας αισιοδοξίας των μεταβατικών κινήσεων προς τη δημοκρατία κόπασε από το επόμενο πραξικόπημα τον Οκτώβριο του 2021 –ο στρατιωτικός και παραστρατιωτικός ετερόκλιτος εσμός της χώρας δεν είχε ποτέ διάθεση να αφήσει τα προνόμια του και τις ποικιλόμορφες πηγές πλουτισμού. Ο στρατός ελέγχει την Εθνική Τράπεζα Omdurman και πλήθος κατασκευαστικών και αγροτικών επιχειρήσεων. Οι παραστρατιωτικοί των διαβόητων Δυνάμεων Ταχείας Στήριξης (RSF) ελέγχουν τα χρυσορυχεία, το εκτεταμένο πλιάτσικο, αλλά και το δουλεμπόριο των μετακινούμενων σουδανών προσφύγων και μεταναστών, ενώ εξαργυρώνουν τη μισθοφορική στήριξη των συμφερόντων της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων στον πόλεμο της Υεμένης.

 

Συμφωνία ανάπηρη, ελπίδες μετρημένες

 

Ύστερα από έναν χρόνο συνεχών συγκρούσεων, 260 χιλιάδων εκτοπισμένων από τη μόνιμη κατοικία τους, με πληθωρισμό άνω του 200%, νόμισμα σε ελεύθερη πτώση, ανεργία άνω του 20%, δεκαπλασιασμό της τιμής του ψωμιού και των βασικών τροφίμων, πλήρη παράλυση της κρατικής μηχανής και εκατοντάδες νεκρούς διακοινοτικών συγκρούσεων, ο Αλ Μπουρχάν ηγείται ενός ακυβέρνητου κράτους.

Στις αρχές Δεκεμβρίου σύρθηκε ουσιαστικά σε υπογραφή ενός πλαισίου συμφωνίας μεταξύ 50 διαφορετικών πολιτικών κομμάτων και ομάδων, κοινωνικών ενώσεων, στρατιωτικών και παραστρατιωτικών δυνάμεων το οποίο προβλέπει 2ετή μετάβαση προς την πολιτική διακυβέρνηση και προκήρυξη δημοκρατικών εκλογών, επιχειρησιακό σχέδιο για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης (υπολογίζεται ότι 15,8 εκατομμύρια άνθρωποι, το 1/3 του συνολικού πληθυσμού, θα χρειαστούν ανθρωπιστική βοήθεια το 2023, αυξάνοντας κατά 1,5 εκατομμύριο τον περσινό αριθμό), συνένωση όλων των αντιμαχόμενων ένοπλων ομάδων και στρατιωτικών δυνάμεων σε ενιαίο σύνολο, κράτος δικαίου, ασφάλεια για τον πληθυσμό, μεταβατική δικαστική λειτουργία με διαφάνεια και ισονομία. Οι εκπρόσωποι της χούντας αποδέχτηκαν τη διερεύνηση των εγκλημάτων του καθεστώτος Αλ-Μπασίρ, ζήτησαν όμως τη μη τιμωρία των στρατιωτικών κατά τη μεταβατική περίοδο. Έτσι, τόσο τα θέματα απόδοσης δικαιοσύνης, όσο και του νέου τρόπου διάρθρωσης της ασφάλειας της χώρας παραμένουν ανοιχτά.

Παράλληλα, η Ένωση Σουδανών Νομικών εκπόνησε προσχέδιο μεταβατικής Συνταγματικής Χάρτας, το οποίο προβλέπει αμιγή πολιτική διακυβέρνηση με στρατιωτική συμμετοχή μόνο στο Συμβούλιο Ασφάλειας και Άμυνας. Προτείνει κυβέρνηση τεχνοκρατών από πρόσωπα επιλογής των ενωμένων αντιδικτατορικών Δυνάμεων της Ελευθερίας και της Αλλαγής και αναφέρει μεταξύ άλλων τη θέσπιση της ισότητας των φύλων (πρακτικές όπως η κλειτοριδεκτομή μόλις πρόσφατα καταργήθηκαν επισήμως και φυσικά συνεχίζονται ακόμα).

Ενώ οι αρμόδιες επιτροπές του ΟΗΕ χαιρετίζουν την εξέλιξη και προετοιμάζουν τον συντονισμό βοήθειας για τη νέα μεταβατική περίοδο, επισημαίνοντας, καθ΄ υπόδειξη της Ομάδας για τα Δικαιώματα των Γυναικών, πως τουλάχιστον το 40% των αντιπροσώπων στις νέες πολιτικές διαδικασίες πρέπει να είναι γυναίκες, η κατάσταση ελάχιστα έχει αλλάξει: πορείες διαμαρτυρίας πολιτών που δεν αποδέχονται διάλογο με τους πραξικοπηματίες και δεν εμπιστεύονται τις υποσχέσεις των στρατιωτικών διοργανώνονται καθημερινά προς το προεδρικό μέγαρο στην πρωτεύουσα Χαρτούμ και σε άλλα κομβικά σημεία της χώρας, με αίτημα δημοκρατική κυβέρνηση τώρα, συναντώντας σκληρή αντίδραση και καταστολή. Αντίθετοι σε όποια συμφωνία είναι και οι ακραίοι ισλαμιστές, πιστοί του προηγούμενου δικτάτορα Αλ-Μπασίρ, όπως και όσοι παίζουν ποικιλώνυμους ρόλους εκμετάλλευσης ή διαμεσολάβησης έναντι των πολυεθνικών εταιρειών στη νομή και τον πλουτισμό από τα ιδιωτικοποιημένα έσοδα της εξόρυξης των κοιτασμάτων πετρελαίου. Είναι εξάλλου κοινό μυστικό πως πίσω από τις χρηματοδοτήσεις και τον εξοπλισμό τοπικών αρχηγών, αντίπαλων φατριών και παραστρατιωτικών εγκληματικών συμμοριών, κρύβονται συχνά τα λευκά κολλάρα στελεχών οικονομικών –και όχι μόνον– κολοσσών του δυτικού κόσμου.

 

Η κλιματική καταστροφή ως καθημερινότητα

 

Μπορεί οι δικτατορικές κυβερνήσεις του Σουδάν να απέφευγαν ποικιλοτρόπως τη συμμετοχή τους στις Διασκέψεις για το Κλίμα, οι Σουδανοί όμως ζουν στο πετσί τους την κλιματική καταστροφή, αντιμετωπίζοντας ήδη από το 2021 το δίπολο ακραίας ξηρασίας και χειρότερου κατακλυσμού των τελευταίων 60 χρόνων, με 349 χιλιάδες θύματα (συν 850 χιλιάδες στο Νότιο Σουδάν). Κόσμος απροστάτευτος στο έλεος του νερού και την ατμοσφαιρική υπερθέρμανση. Ο ακραίος ανταγωνισμός για την πρόσβαση στους λιγοστούς απομείναντες φυσικούς πόρους και την ελάχιστη καλλιεργήσιμη γη τροφοδοτεί νέες αιματοχυσίες στους λιμοκτονούντες και συνεχώς μετακινούμενους πληθυσμούς.

Κι ενώ για την παγκόσμια σκακιέρα το Σουδάν παραμένει νευραλγικό σημείο, κλειδί για τη ρωσική πρόσβαση στην Ερυθρά Θάλασσα, μέσο σύνδεσης της Μεσογείου με τη Θάλασσα των Ινδιών, της Αφρικής με τη Μέση Ανατολή και σταθμό διαμετακομισμού του 12% του παγκόσμιου εμπορίου, η τραγωδία των ανθρώπων του έγινε ορατή στην κοινή γνώμη μόλις το 2017, επειδή ο κινηματογραφικός ηθοποιός, σκηνοθέτης και παραγωγός Τζορτζ Κλούνεϊ έγραψε άρθρο στην «Ουάσιγκτον Ποστ», καταλήγοντας ορθά-κοφτά: «Ο λιμός (στη Νταρφούρ) κατασκευάζεται από την κυβέρνηση, ώστε να καρπούται τα κέρδη από το πετρέλαιο».

 

Πρόσφατα άρθρα ( Διεθνή )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2023 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet