Το Σάββατο 14 Ιανουάριου, με κυβερνο-δημοσιογραφική έπαρση, ξεκίνησε η υλοποίηση μιας νέας μονάδας ηλεκτροπαραγωγής ισχύος 0,8 GW, τύπου CCGT μικτού κύκλου (αέριο + θερμότητα). Θα τροφοδοτείται από φυσικό αέριο εισαγωγής και υγροποιημένο αέριο LNG, κατά 51% ιδιοκτησίας ΔΕΗ, κατά 29% ΔΕΠΑ Εμπορίας και κατά 20% DAMCO (Κοπελούζος). Το 2024 αναμένεται να λειτουργήσει στην Κομοτηνή μια αντίστοιχη μονάδα ισχύος 0,9GW (ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – Motor Oil). Μόνο αυτές οι δυο μονάδες θα αυξήσουν κατά 35% την υπάρχουσα εγκατεστημένη ισχύ των 6,6 GW. Σύμφωνα με το υπό αναθεώρηση νέο ΕΣΕΚ, το 2040 η συνολική εγκατεστημένη ισχύς θα πρέπει να περιοριστεί στα 5,1GW, δηλαδή ο χρόνος λειτουργίας κάποιων μονάδων δεν θα είναι αρκετος για την απόσβεση. Με αυτόν τον «κομψό» τρόπο η πράσινη μετάβαση τίθεται σε ομηρεία.

 

Επιπλέον, βρίσκονται σε φάση κατασκευής δυο νέες μονάδες FSRU (Πλωτός Σταθμός Αποθήκευσης και Αεριοποίησης LNG), στην Αλεξανδρούπολη (153 χιλ.m3) και στο Θρακικό πέλαγος (170 χιλ.m3).

Αρκετά «project» δίνουν την ευκαιρία, στον διψασμένο επικοινωνιακά πρωθυπουργό, να τονίσει τη σημασία του φυσικού αερίου (ΦΑ) ως μεταβατικού καυσίμου: «Πρόκειται για μια επένδυση που υπηρετεί πλήρως τους στόχους της πράσινης μετάβασης. Η Αλεξανδρούπολη μετατρέπεται σε ενεργειακό κόμβο (hub) με ευρωπαϊκή και διεθνή διάσταση, με εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας και ΦΑ προς τα Βαλκάνια (αγωγοί IGB και TAP και FSRU Αλεξανδρούπολης)». Με την ευκαιρία κατηγόρησε για «αφέλεια» την Ευρώπη που είχε «εγκλωβιστεί» ενεργειακά με την Ρωσία (!).

Ενώ ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας δηλώνει ότι η περιοχή μπορεί να καταστεί χρηματιστηριακό hub στα πρότυπα του ολλανδικού TTF και ότι η μονάδα θα είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει και υδρογόνο σε ποσοστό 50%, σημαντικό για την πράσινη μετάβαση… Ο υπουργός δεν διευκρίνισε αν αναφερόταν σε πράσινο υδρογόνο, για το οποίο οι καλύτερές εκτιμήσεις το προβλέπουν διαθέσιμο μόνο από το 2030, λόγω κόστους, όταν μάλιστα για τη χώρα δεν έχει ακόμη σχεδιαστεί η παραγωγή, η διακίνηση και οι χρήσεις του.

 

Η «χρυσή εποχή» του φυσικού αερίου τελειώνει

 

Η διεθνής οργάνωση ΕΜΒΕR (ember-climate.org) στην τελευταία έκθεση της (Global Electricity Review 2022) δεν συμμερίζεται την πολιτική της ελληνικής κυβέρνησης για την πρωταγωνιστική χρήση ΦΑ στην ηλεκτροπαραγωγή: «Το ορυκτό φυσικό αέριο δεν είναι γέφυρα για ένα ασφαλές κλίμα καθώς ευθύνεται για το 25% των εκπομπών του τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας». Το ΦΑ έχει πάψει να θεωρείται ως αξιόπιστο καύσιμο γέφυρα, αναδεικνύοντας την ενεργειακή και γεωπολιτική επισφάλεια (κόστος, πηγές προμήθειας, ποσότητες) που το συνοδεύει.

Η παγκόσμια κρίση τιμών φυσικού αερίου το 2021 ώθησε τους λογαριασμούς ενέργειας σε νέα ύψη και στη συνέχεια το 2022, με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, οι τιμές εκτοξεύθηκαν σε πρωτοφανή επίπεδα.

Την τελευταία εικοσαετία, το ποσοστό ΦΑ στην ηλεκτροπαραγωγή αυξήθηκε παγκόσμια κατά 25%, στην ΕΕ κατά 52%, ενώ στην Ελλάδα κατά 270% (από 11% στο 41%). Στην ηλεκτροπαραγωγή με φυσικό αέριο η χώρα πρωταγωνιστεί: το 2021 στην Ελλάδα ο ηλεκτρισμός παρήχθη κατά 42% από ΦΑ, ενώ παγκοσμίως το ποσοστό δεν υπερέβη το 22% και στη «φρονιμότερη» Ευρώπη μόνο κατά 19%.

Η EMBER εκτιμά ότι η χρήση του ΦΑ τείνει να σταθεροποιηθεί τα επόμενα χρόνια, με τάση μείωσης, εχοντας καταστεί το πιο ακριβό καύσιμο στις περισσότερες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της ΕΕ, ενώ ακόμη και το βραχυπρόθεσμο μέλλον του είναι αμφίβολο.

Σε ό,τι αφορά την προστασία του περιβάλλοντος, η καύση ΦΑ παράγει εκπομπές CO2, ενώ οι διαρροές αερίων κατά την παραγωγή και τη μεταφορά παράγουν ένα άλλο αέριο του θερμοκηπίου ακόμη πιο ισχυρό, το μεθάνιο (CH4).

Για κάθε παραγομένη KWh στην Ελλάδα εκλύονται 353 gCO2e , ενώ στην ΕΕ 262 gCO2e (+35%).

 

Τρέχοντας πίσω από τις εξελίξεις

 

Η αντιφατική και ρευστή ενεργειακή πολιτική της ελληνικής κυβέρνησης (ταχεία και βίαιη απολιγνητοποίηση, αντιφατικές θέσεις για τις εξορύξεις, σύγχυση για τον αγωγό ESTMED κ.λπ.) φτάνει σε ένα στρατηγικό σταυροδρόμι για τη λήψη δεσμευτικών αποφάσεων: Ορυκτά καύσιμα (ΦΑ) ή συνεπής και σταθερή πορεία πράσινης μετάβασης (ΑΠΕ), ενεργειακή ασφάλεια από εγχώριες ενεργειακές πηγές (ΑΠΕ, βιομάζα κ.λπ.) ή συνέχιση της εξάρτησης από τις εισαγωγές ορυκτών (αντικατάσταση της Ρωσίας με τις ΗΠΑ, Κατάρ, Νιγηρία, Αζερμπαϊτζάν κ.λπ.).

Σε αυτό το απαιτητικό διαχειριστικό πλαίσιο η κυβέρνηση έχει απωλέσει την ικανότητα αυτόνομης ενεργειακής στρατηγικής.

Ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός έχει, στην πραγματικότητα, εκχωρηθεί σε ετερόκλητα επιχειρησιακά ιδιωτικά και ξένα κρατικά συμφέροντα, που βρίσκονται σε μόνιμη αναδιάταξη των μεταξύ τους σχέσεων (συνέχεις ανταλλαγές μετοχικών μεριδίων, πωλήσεων και εξαγορών), επηρεαζόμενα και οδηγούμενα από ανεξέλεγκτες γεωπολιτικές αναπροσαρμογές στην περιοχή μας. Η γεωγραφική θέση και το πλαίσιο των γεωπολιτικών και οικονομικών συμμαχιών και αντιπαλοτήτων, είναι τα μοναδικά διαπραγματεύσιμα «περιουσιακά στοιχεία» της κυβέρνησης.

Χαρακτηριστική η περίπτωση του φυσικού αερίου οπου, σχεδόν αποκλειστικά, ιταλικές εταιρείες (ισχυρές ΔΕΚΟ, όπως η Italgas, ENI, SNAM) ελέγχουν τόσο τις υποδομές (ΔΕΠΑ) οσο και τη διανομή (ΔΕΣΦΑ).

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θύμα και ταυτόχρονα υπεύθυνη για την έλλειψη συγκροτημένης ενεργειακής στρατηγικής πολιτικής ανήκει στους «συρόμενους» παρά στους «σέρνοντες» τις εξελίξεις, με την Ελλάδα διπλά συρόμενη λόγω αδυναμίας να συγκροτεί στρατηγική (strategic making).

Μετα το φιλόδοξο GreenDeal και το ακόλουθο προβληματικό REPowerEU μπαίνει στη σοφίτα, προσωρινά (;) η απαγόρευση χρηματοδοτήσεων έργων που μπορούν να «προξενήσουν βλάβη στο περιβάλλον» (significantly harm) και οι επενδύσεις στα ορυκτά καύσιμα μπορούν να χρηματοδοτηθούν εκ νέου, έστω με προνομιακό επιτόκιο από τα εθνικά Ταμεία Ανάκαμψης!

Ο Οlivier Vardakoulias του CAN Europe δηλώνει: «Καταστροφικές αποφάσεις, τόσο για το κλίμα, οσο για την ενεργειακή ασφάλεια. Τα Ταμεία Ανάκαμψης χρηματοδοτούν και πάλι τα ορυκτά που μας έφεραν σε αυτή την κατάσταση…».

Σύμφωνα με την Ομάδα Global Energy Monitor (GEM) από το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία, η ΕΕ χρηματοδοτεί 41 έργα φυσικού αερίου LNG και 7 νέους αγωγούς (από αυτά τα 5 αφορούν την Ελλάδα).

 

Η ΕΕ προωθεί το LNG και τους αγωγούς φυσικού αερίου.

 

Σε αυτό το περιβάλλον τo φυσικό αέριο χρησιμοποιείται από την κυβέρνηση σαν ευκαιριακό «ενεργειακο ζαχαρούχο αναψυκτικό», οπου τη θέση της επικίνδυνης ζάχαρης παίρνει το ποιο επικίνδυνο διοξείδιο του άνθρακα και το μεθάνιο.

 

Οι ΑΠΕ παραμένουν η οικονομικότερη λύση

 

Σύμφωνα με την τελευταία μελέτη του Bloomberg NEF (Bnef) το κόστος παραγωγής της KWh μειώθηκε την τελευταία δεκαετία κατά 60% για τις αιολικές και Φ/Β μονάδες.

Για πρώτη φορά, το 2022, το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από αιολικά είναι μικρότερο από εκείνο λιγνιτικής παραγωγής και φυσικού αερίου.

Σήμερα η ηλεκτροπαραγωγή από ΦΑ είναι η πιο ακριβή λύση (δυο φορές μεγαλύτερη από την αντίστοιχη των Φ/Β και των Αιολικών!)

 

Σύγκριση τιμών παραγωγής KWh ανά πηγή καυσίμου (LAZARD: τιμές LCOE).

 

Η συνέχιση της πολιτικής ηλεκτροπαραγωγής με καύσιμο ορυκτό αέριο είναι οικονομικά μη ανταγωνιστική και περιβαλλοντικά ισχυρά επιβλαβής. Επιπλέον συντηρεί την εξάρτηση της χώρας από συνεχώς ακριβότερες εισαγωγές και μακροχρόνιες δεσμεύσεις.


 

 

Ιωσήφ Σινιγάλιας Ο Ιωσήφ Σινιγάλιας είναι μηχανολόγος μηχανικός. Περισσότερα Άρθρα
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2023 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet