«Μια ιστορία που βίωσα εξ ολοκλήρου σε όνειρο μου», λέει ο Θανάσης Νεοφώτιστος στο σημείωμα για τη μικρού μήκους ταινία του «Airhostess», με την Λένα Παπαληγούρα, που απέσπασε 22 διεθνή βραβεία και συμμετείχε σε 80 κινηματογραφικά φεστιβάλ στον κόσμο. Ο κινηματογραφικός δημιουργός ετοιμάζει την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, «Το αγόρι με τα γαλάζια μάτια» και είναι υπεύθυνος προγράμματος στο Διεθνές Σπουδαστικό τμήμα του Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους της Δράμας, ανοίγοντας δρόμους για νέους κινηματογραφιστές. Γενναιόδωρος με τις ιστορίες που αφηγείται, άμεσος, τρυφερός, καθηλωτικός, με την ευρηματικότητα που χρειάζεται η ίδια η ζωή, «καταγράφει» το πιο δύσκολο, το δικό του βίωμα και όχι μόνο.

Απαντώντας στις ερωτήσεις μου γι’ αυτά και άλλα πολλά, ο σκηνοθέτης, σεναριογράφος και αρχιτέκτονας, μας εισάγει στο σύμπαν του, εκεί που τα όνειρα γίνονται αγαπημένες ταινίες. Δηλαδή, ο καταλληλότερος χώρος για να βρεθείς!

 

«Στη δημιουργία, η τύχη και η μοίρα παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο. Εάν έχεις δουλέψει με τον εαυτό σου, έχεις δουλέψει με το έργο σου, το υπόλοιπο είναι ένα φαινόμενο της τύχης, το οποίο κάποιοι το λένε μοίρα και δεν μπορείς να το ελέγξεις. Είναι αυτό το απρόσμενο και απροσδιόριστο σε όλα τα πράγματα, το οποίο βέβαια είναι πολύ ευχάριστο και κάνει τη ζωή λίγο πιο πικάντικη και ενδιαφέρουσα. Είναι ωραίο που δεν μπορείς να τα ελέγξεις όλα. Αυτό είναι τέχνη για μένα.

 

Ο χρόνος παίζει τον δικό του ρόλο

 

»Οι μικρού μήκους ταινίες δεν είναι πιο προσωπικές από τις μεγάλου μήκους. Είναι μια άλλη μορφή, μιας μικρότερης διάρκειας έργο. Έτσι κι αλλιώς και στη μικρού μήκους, μέχρι τώρα, ως καλλιτέχνης, ολοκληρωνόμουν και εκφραζόμουν και το μέγεθος δεν μέτραγε. Και τώρα, στη μεγάλου μήκους που ετοιμάζω, νομίζω είμαι στα ίδια. Είναι μια πολύ προσωπική ιστορία. Απλά έχει μια πιο μεγάλη και βαθιά αφήγηση.

»Ο χρόνος είναι για μένα μια βοήθεια, μπορεί να είναι και κάτι ζόρικο. Κάθε αφήγηση χρειάζεται τον δικό της χρόνο. Οπότε, αν ξέρεις ποια είναι η δικιά σου αφήγηση, έχεις και τον χρόνο που χρειάζεται... Μπορεί να δεις μια τετράωρη ταινία και να πεις, “Ω, πώς πέρασα έτσι” γιατί, όντως, η αφήγηση που έχει ο δημιουργός ταίριαζε σε μια τετράωρη ταινία. Μπορείς να δεις ένα πεντάλεπτο βίντεο ή μικρού μήκους ταινία που να σε ολοκληρώσει ως θεατή, γιατί αυτή η αφήγηση ταιριάζει σε τέτοιο μικρό μέγεθος. Είναι ένας ανεξάρτητος παράγοντας ο χρόνος. Μπορεί να δράσει από μόνος του. Ο δημιουργός ξεκινάει βέβαια, αλλά ο χρόνος παίζει τον δικό του ρόλο. Σε ένα έργο γενικότερα, υπάρχουν διάφοροι παράγοντες, οι οποίοι επιδρούν με τον δικό τους τρόπο και δεν μπορείς να ελέγξεις την επίδραση αυτή.

 

Τα όρια με κάνουν λίγο πιο δημιουργικό

 

»Εκείνο που μπορείς να ελέγξεις, είναι το πλαίσιο στο οποίο δημιουργείς. Δηλαδή, όταν μου ζητάνε να κάνω ένα τρέιλερ, δεν θα κάνω μισή ώρα τρέιλερ. Το μπάτζετ επίσης είναι ένας άλλος παράγοντας, αυτά τα δύο πράγματα μπορούν να σε περιορίσουν. Οπότε νομίζω πρώτα ξεκινάς από εκεί και μετά πηγαίνεις στο τι θα δημιουργήσεις. Μπορεί επίσης να θέλεις να πεις μια ιστορία, να την δημιουργήσεις, να την γράψεις και να αφήσεις τον χρόνο, να δεις πώς θα εξελιχτεί και πού θα καταλήξει.

»Τα όρια και ο περιορισμός με κάνουν λίγο πιο δημιουργικό. Είναι σαν μια πρόκληση, την οποία αποδέχομαι και μέσα σε αυτό τον χρόνο θα πρέπει να φτιάξω κάτι τέλειο για μένα. Ίσως να το έχω μάθει αυτό από την αρχιτεκτονική, που έχω σπουδάσει, εννοώντας ότι πάντα στην αρχιτεκτονική, υπάρχει ένα πλαίσιο αυστηρό, φτιάχνεις κτίρια για κάποιον πελάτη, φτιάχνεις κτίρια με κάποιες προδιαγραφές, τις οποίες δεν μπορείς να τις παραβλέψεις. Οπότε, συνέχεια, πρέπει να βρίσκεσαι μέσα σε αυτό το πλαίσιο. Και πρέπει να δημιουργήσεις ό,τι καλύτερο μπορείς. Νομίζω ότι κάπως έτσι, από αυτή την εμπειρία έχω βοηθηθεί πολύ και μπορώ να είμαι πιο δημιουργικός.

 

Η μνήμη των αισθήσεων

 

»Το σινεμά το “χρησιμοποιώ” γιατί θέλω να λέω ιστορίες . Είμαι ένας storyteller και αυτό είναι ένας στόχος ζωής, να λέω ιστορίες.

»Το σινεμά είναι ταξίδι σε διαφορετικά σύμπαντα, τα οποία δεν μπορώ να ζήσω, οπότε τα δημιουργώ για να μπω μέσα και να τα ζήσω.

»Η μνήμη είναι πολύ σημαντική, με τρομάζει πολλές φορές γιατί είχα δύο γιαγιάδες οι οποίες έχασαν τη μνήμη τους στο τέλος, οπότε, η μνήμη είναι μια ευχή και μια κατάρα μαζί. Θέλω πολύ να θυμάμαι το παρελθόν, αλλά ταυτόχρονα και δεν το θέλω καθόλου. Ποτέ ωστόσο δεν με απασχόλησε με την στενή έννοια της, να θυμηθώ δηλαδή ένα γεγονός. Όταν εγώ λέω μνήμη, πιο πολύ εννοώ τα συναισθήματα, τις αισθήσεις, αυτή είναι η μνήμη που με αφορά, και αυτή νομίζω μπορούμε να την εμπιστευτούμε φουλ, γιατί όταν ας πούμε μυρίζει ένα φαγητό, το οποίο σου θύμισε μια παιδική στιγμή, αυτό είναι και το πιο αληθινό που μπορείς να νιώσεις.

 

Δύο τέχνες με κοινό στοιχείο την επικοινωνία

 

»Η αρχιτεκτονική και η σκηνοθεσία είναι δύο μορφές τέχνης που έχω σπουδάσει και έχω δημιουργήσει. Το κοινό τους σημείο είναι ότι και οι δύο αφορούν τον άνθρωπο. Η μία για μένα δημιουργεί κάτι για να μείνει ο άνθρωπος μέσα, η άλλη κάτι για να δει ο άνθρωπος και να το βιώσει. Οπότε πάντα ο άξονας στο μυαλό μου είναι ο άνθρωπος και ότι αυτό που θα φτιάξω, θα έρθει σε επαφή με κάποιον άλλον άνθρωπο. Είναι μια μορφή επικοινωνίας για μένα. Αυτό τις κάνει πολύ κοινές μορφές τέχνης.

»Το μεγαλύτερο δώρο που εισπράττω σε σχέση με το σινεμά, είναι η επικοινωνία με το κοινό. Ο μόνος λόγος που συνεχίζω και κάνω σινεμά, είναι να επικοινωνώ με το κοινό, να εκφράζω τα συναισθήματά μου και μετά να τα επικοινωνώ μαζί τους. Αυτό με κάνει πολύ χαρούμενο.

 

Η φύση και η απομόνωση

 

»Ο χώρος που δημιουργώ, βρίσκεται στο Λεβίδι Αρκαδίας. Μου αρέσει να δημιουργώ κοντά στη φύση. Έχω κι ένα υπόγειο στην Κάντζα, στο οποίο

μπαίνω μέσα και χάνομαι. Χρειάζομαι, δηλαδή, χώρους στους οποίους θα μπορώ να αποκλείσω κάποια συναισθήματα και την υπερβολική πληροφορία. Προσπαθώ να απομονώνομαι. Αυτούς τους δύο χώρους, τους αγαπάω πολύ.

»Τη μεγαλύτερη ασφάλεια την αισθάνομαι με τον σύζυγο μου, τον Γρηγόρη. Όπου βρίσκεται αυτός, εκεί μπορώ να είμαι κι εγώ πολύ ασφαλής.

»Την Αθήνα την αγαπώ γιατί την βλέπω λίγο σαν επισκέπτης. Μένοντας εκτός κέντρου μόνιμα, κατεβαίνω στο κέντρο της Αθήνας σαν επισκέπτης. Η πόλη δεν με έχει προδώσει ποτέ! Η ποικιλία και η διαφορετικότητα της με εξιτάρει κιόλας.

 

Ο Θ. Νεοφώτιστος με την πρωταγωνίστρια, Λένα Παπαληγούρα, της μικρού μήκους ταινίας του «Airhostess»,
που απέσπασε 22 διεθνή βραβεία και συμμετείχε σε 80 κινηματογραφικά φεστιβάλ.

 

Οι ταινίες

 

»“Το αγόρι με τα γαλάζια μάτια” είναι η μεγάλου μήκους ταινία που ετοιμάζω τώρα, είμαι στην προετοιμασία, λογικά από αρχές του 2024 θα έχω γύρισμα. Την ετοιμάζω 8 χρόνια. Είναι ένα έργο ζωής. Αφορά ένα αγόρι, το οποίο γεννιέται με γαλάζια μάτια σε ένα κόσμο που έχω δημιουργήσει, που απαγορεύονται τα γαλάζια μάτια. Αφορά τη διαφορετικότητα και την αποδοχή. Και φυσικά, είναι μια πολύ προσωπική εμπειρία που έχω ως ομοφυλόφιλος άντρας σε μια οικογένεια που δεν αποδεχόταν την ομοφυλοφιλία μου.

»Διαφορετικό δυστυχώς υπάρχει ακόμα. Θα ήθελα να μην υπάρχει. Νομίζω ότι όλες οι διαφορετικότητες είναι τόσες πολλές, που καταλήγουν όλα να είναι μια νόρμα. Τελικά, νομίζω ότι η διαφορετικότητα είναι αυτό που θα εξελίξει την κοινωνία μας.

»Είμαι πάρα πολύ χαρούμενος όταν οι ταινίες επικοινωνούν με το κοινό.

Δεν θέλω να περιμένω κάτι, γιατί αν το περιμένεις μπορεί να απογοητευτείς, να στεναχωρηθείς. Οπότε το αφήνω. Εγώ κάνω το καλύτερο δυνατό για να εκφραστώ και να προσφέρω μια ιστορία, την οποία την αγαπώ εγώ προσωπικά και αν αυτή επικοινωνήσει με το κοινό, είμαι πάρα πολύ χαρούμενος. Νομίζω ότι, στην περίπτωση της “Airhostess”, έχει ξεπεράσει τα όρια που φανταζόμουν.

Με γεμίζει μόνο χαρές. Χαίρομαι που συνεχίζει το ταξίδι της και την επικοινωνία με τον κόσμο.

»Θέλω να γίνω ένας καλλιτέχνης που το έργο του να είναι διαχρονικό. Και αυτό, νομίζω, είναι μεγαλύτερος στόχος από μια επιφανειακή, μεγάλη, τεράστια επιτυχία που μπορεί να συμβεί κάποτε ή κάποια στιγμή.

 

Το Φεστιβάλ Δράμας

 

»Η “Προσευχή” ήταν η σπουδαστική μου ταινία. Βραβεύτηκε στο σπουδαστικό αλλά προβλήθηκε στο εθνικό διαγωνιστικό. Δεν υπήρχε το σπουδαστικό τμήμα τότε. Για αυτό με κάλεσε αργότερα, προφανώς, ο Γιάννης Σακαρίδης, ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Δράμας και δέχτηκα με χαρά. Μπήκα κατευθείαν στα βαθιά. Το να διαχωριστεί το σπουδαστικό τμήμα από το εθνικό τμήμα, για μένα ήταν πολύ σημαντικό. Όπως και το ότι ηγήθηκα αυτού του τμήματος, αφού, λόγω της εμπειρίας μου από τη σπουδαστική ταινία μου την Προσευχή, αλλά και λόγω των μικρών μήκους ταινιών που έχω δημιουργήσει και έχουν πάει σε πολλά φεστιβάλ, γνωρίζω τον φεστιβαλικό κόσμο. Για μένα είναι κάτι επίσης που αγαπώ και κάνω με πολλή χαρά. Χαίρομαι που δημιουργούνται κάθε χρόνο, νέες κινηματογραφικές οικογένειες, νέων σκηνοθετών. Και κάπως αυτό μου δίνει ακόμα περισσότερη χαρά για να κάνω σινεμά.

»Αν υπήρχε προσβασιμότητα για τις μικρού μήκους ταινίες και τις μάθαινε το κοινό, αυτή θα ήταν μια σημαντική αλλαγή που θα μπορούσε, ας πούμε, να κάνει τη μικρού μήκους να αποκτήσει μια άλλη δύναμη. Θα μπορούσε να γίνει κάλλιστα με πολλούς τρόπους, αλλά, δυστυχώς, νομίζω το σύστημα, ενδεχομένως το καπιταλιστικό, δεν ευνοεί αυτή τη δημιουργία. Ας πούμε, θα μπορούσαν οι μικρού μήκους να παίζονται μπροστά από άλλες μεγάλες μήκους ταινίες, στην τηλεόραση, στις πλατφόρμες. Η “Αεροσυνοδός” το έκανε κάποια στιγμή. Υπάρχουν τρόποι. Μόνο με το να υπάρχει προσφορά μπορεί να υπάρξει κάποια στιγμή και ζήτηση στο ευρύ κοινό. Από τη στιγμή που δεν υπάρχει ένα πλαίσιο για να μπορούν αυτές οι ταινίες να προβληθούν, είναι και πιο δύσκολη η επικοινωνία με το κοινό.

 

Τηλεόραση και θέατρο

 

»Όσον αφορά τις τηλεοπτικές σειρές, ενδεχομένως, υπήρχε το περιβάλλον για να αναπτυχθούν. Μετά την πανδημία, που οι άνθρωποι έπρεπε να είναι στα σπίτια τους, οι πλατφόρμες εξελίχθηκαν. Το σινεμά και η κλειστή αίθουσα δεν θα πεθάνει, γιατί είναι άλλη μορφή ψυχαγωγίας. Εγώ ακόμα είμαι οπαδός της σκοτεινής αίθουσας, θεωρώ ότι οι σειρές αυτό που δεν μπορούν ενδεχομένως να αποκτήσουν, οι περισσότερες, είναι αυτή η διαχρονικότητα. Δεν ξέρω κατά πόσο μπορεί να δεις μια σειρά μετά από κάποια χρόνια. Εκτός εξαιρέσεων, δηλαδή, όπως, τα “Φιλαράκια”, το “Game of thrones”.

Ο Γρηγόρης είναι πιο θεατρόφιλος από εμένα, οπότε με παρασύρει να βλέπω θέατρο. Μου αρέσει όταν πηγαίνω. Μία από τις αγαπημένες μου παραστάσεις

είναι το “Ρωμαίος και Ιουλιέτα για δύο” της ομάδας Άλφα Ιδέα. Είχε κάτι το φρέσκο, ανατρεπτικό και συγκινητικό. Δηλαδή γέλαγα και έκλαιγα σε αυτήν την παράσταση, μου άρεσε πολύ.

»Το μυαλό μου λειτουργεί με διλήμματα για κάποιο λόγο, δεν ξέρω τι μπορεί να σημαίνει αυτό. Ας πούμε το δίλημμα τι θα φάω σήμερα, μπορεί να γίνει τεράστιο στο μυαλό μου και να καταλήξει να με ταλαιπωρεί πάρα πολύ.

»Το φως και σκοτάδι είναι το ίδιο πράγμα απ’ την ανάποδη πλευρά και το διαπραγματεύομαι τώρα στη μεγάλου μήκους που ετοιμάζω, επειδή παίζω με την όραση και με το φως. Δημιουργώ έναν κόσμο που το φως στον ήρωα είναι τρομακτικό και το σκοτάδι είναι φυσιολογικό.

 

Τραύματα και θεραπευτήρια

 

»Νομίζω ότι ζούμε την περίοδο των συλλογικών τραυμάτων. Δεν μπορούμε να αποφύγουμε τα κακά νέα. Έρχονται από παντού συνέχεια. Ένα καλοκαίρι

με φωτιές, με πλημμύρες, με πολέμους που συνεχίζουν. Νομίζω ότι αυτό το συλλογικό τραύμα δεν έχει εκφραστεί ακόμα από τον κόσμο. Δεν ξέρω πώς θα εκφραστεί, με φοβίζει πώς θα γίνει. Δεν έχει πάψει να αφορά τον καθένα μας ξεχωριστά από τη στιγμή που δεχόμαστε την πληροφορία, καθημερινά, ανεξέλεγκτα και χωρίς φίλτρο. Προσπαθώ να το αντιμετωπίσω συνεχίζοντας να κάνω την τέχνη που κάνω και αν μπορώ να βοηθήσω κάποιον άνθρωπο, μέσα σε όλο αυτό που συμβαίνει, που είναι μια κοινωνική κρίση. Αυτό μεγαλώνει λίγο τον στόχο να δημιουργώ. Δεν γνωρίζω πώς θα μπορούσε να εξελιχτεί αυτό το συλλογικό τραύμα. Μοιάζει σαν να αλλάζει το σύστημα της κοινωνίας μας, έτσι νιώθω. Ωστόσο οι αλλαγές είναι πάντα θετικές.

»Τα δικά μου “θεραπευτήρια”, σε αυτές τις σκοτεινές εποχές, πέρα από την τέχνη βέβαια, που είναι ίσως το μεγαλύτερο θεραπευτήριο, την τέχνη που δημιουργώ ή βλέπω ή παρακολουθώ, είναι ο σύζυγός μου, όπως είπα, ο σύντροφος μου, ο Γρηγόρης. Επίσης έχω ένα πλαίσιο φίλων που είναι σαν οικογένεια και κάνω ψυχοθεραπεία πολλά χρόνια. Η ψυχοθεραπεία με έχει βοηθήσει και με έχει αλλάξει.»

ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2024 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet