«Αποκατάσταση της δημοκρατίας» ήταν το κεντρικό σύνθημα – υπόσχεση του Λούλα (Λουίς Ιγνάσιο Λούλα ντα Σίλβα) στις προεδρικές εκλογές του 2022 (Οκτώβρης) που εκλέχτηκε, για τρίτη ασυνεχή θητεία, πρόεδρος της μεγαλύτερης και πολυπληθέστερης χώρας της Λατινικής Αμερικής (203 εκατ. κάτοικοι). Μια πύρρειος νίκη (50,1% έναντι 49,1% του Ζ. Μπολσονάρου και με την Ακροδεξιά–Δεξιά να διαθέτει ισχυρή πλειοψηφία και στα δύο νομοθετικά σώματα (Βουλή, Γερουσία). Το ίδιο επανέλαβε όταν ανέλαβε και τυπικά τα καθήκοντά του, 1η Ιανουαρίου 2023, όπου και με συμβολικό τρόπο προσέθεσε την υπόσχεση να γίνουν ορατοί και να αποκτήσουν φωνή στην κοινωνία οι γυναίκες, οι Αφροβραζιλιάνοι-ες, οι φτωχοί-ές, οι ιθαγενείς, τα άτομα ΑΜΕΑ. Επίσης, υποσχέθηκε την αποκατάσταση της συστηματικής καταστροφής που υπέστη τα προηγούμενα χρόνια το περιβάλλον και ειδικότερα «ο πνεύμονας του πλανήτη» Αμαζόνιος–Αμαζονία.

 

Και ενώ η μισή χώρα πανηγύριζε τη νίκη του σοσιαλιστή Λούλα, τμήμα της άλλης μισής προετοίμαζε πραξικόπημα για την ανατροπή του μόλις εκλεγέντος ιδεολογικού και πολιτικού αντιπάλου τους, στα πρότυπα του Τραμπ (κατάληψη έδρας Προεδρίας, Βουλής, Ανώτατου Δικαστηρίου). Το πραξικόπημα εκδηλώθηκε στις 8/1/23 και καταστάληκε σε λίγες ώρες. Στην επέτειο του πραξικοπήματος διοργανώθηκαν για τη νίκη της δημοκρατίας, μεγάλες συγκεντρώσεις σε πολλές πόλεις με συμμετοχή συνδικάτων και κοινωνικών οργανώσεων, ενώ στην κεντρική μίλησε ο πρόεδρος. Στην κεντρική εκδήλωση δεν παραβρέθηκαν οι κυβερνήτες των περιφερειών και ο πρόεδρος της Βουλής που ανήκουν στο κόμμα του Μπολσονάρο, γεγονός που σηματοδοτεί τη στάση της Ακροδεξιάς την επόμενη περίοδο, εν όψει και των σημαντικών δημοτικών εκλογών τον προσεχή Οκτώβριο.

 

Ο πρώτος απολογισμός

 

Οικονομία. Ο Λούλα και η κυβέρνησή του, στην οποία συμμετέχουν και «μη πραξικοπηματικοί δεξιοί», όπως τους χαρακτηρίζει ο ίδιος, μπορούν να είναι ευχαριστημένοι με τις μη αναμενόμενες επιδόσεις της οικονομίας σε σχέση με τη συγκυρία, αλλά και τις προβλέψεις: Το ΑΕΠ θα κινηθεί στο +3%, πολύ υψηλότερο του αναμενόμενου, ενώ το πλεόνασμα εμπορικών συναλλαγών ξεπέρασε κάθε προσδοκία: σχεδόν 100.000 εκατ., το υψηλότερο των 34 τελευταίων χρόνων. Ο πληθωρισμός αποκλιμακώνεται (εκτίμηση 3,4%, χαμηλότερος 3ετίας), ενώ οι τιμές καταναλωτή σταθεροποιούνται και μειώνονται στα τρόφιμα και τις μεταφορές. Αναμένεται η «ανεξάρτητη» Κεντρική Τράπεζα να χαμηλώσει, επιτέλους, τα σχετικά υψηλά επιτόκια αναφοράς1 που παραμένουν στο 13,75%, ενώ το ιδιωτικό χρέος πνίγει άτομα/νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις. Η φτώχεια, που είχε αυξηθεί με υψηλούς ρυθμούς πριν το 2022, μειώθηκε στο 15,5%.

Αποκατάσταση θεσμικής δημοκρατίας: σχετικά με τη λειτουργία των θεσμών και εξισορρόπηση των σχέσεών τους, η κατάσταση έχει ομαλοποιηθεί. Ωστόσο, αν και έχει αμβλυνθεί, παραμένει η ένταση μεταξύ προέδρου και στρατού για τον ρόλο του στο αποτυχημένο περσινό πραξικόπημα. Η έρευνα συνεχίζεται και συνεχώς προκύπτουν βάσιμα στοιχεία για έμπρακτη συμμετοχή αστυνομικών και στρατιωτικών. Για την καθυστέρηση της έρευνας και για ατιμωρησία του στρατού ασκείται κριτική στο Λούλα.2 Επίσης, παρά τις προσπάθειες που καταβλήθηκαν για αποστρατικοποίηση λειτουργών του κράτους, δεν υπήρξαν ουσιαστικά αποτελέσματα.

Κοινωνική Δημοκρατία: Καταρχάς να τονιστεί ότι η Ακροδεξιά – Δεξιά συστηματικά (όπως στη Χιλή και την Κολομβία) καταψηφίζει/μπλοκάρει στη Βουλή κάθε σχέδιο νόμου που εμπεριέχει μείωση των κραυγαλέων κοινωνικών ανισοτήτων ή τη συμπερίληψη στον κρατικό προϋπολογισμό μέτρων που κινούνται σε αυτήν την κατεύθυνση, ακόμα και αν πρόκειται για έργα υποδομών. Σε αυτό το πλαίσιο, ο πρώτος χρόνος της θητείας του Λούλα και της κυβέρνησής του αποτιμάται θετικά. Πιο αναλυτικά:

Η αλλαγή του άδικου φορολογικού συστήματος τελικά υπερψηφίστηκε, αφού χρειάστηκε να κατέβει ο πήχης αρκετές φορές. Το σημαντικό για εκατομμύρια ευάλωτες οικονομικά οικογένειες επίδομα περιλαμβάνεται πλέον στον προϋπολογισμό με την προσθήκη δύο προϋποθέσεων: να πηγαίνουν τα παιδιά σχολείο και να έχουν κάνει τα προβλεπόμενα για την ηλικία τους εμβόλια (τα προηγούμενα χρόνια ο αναλφαβητισμός είχε εκτοξευτεί στο 40% των παιδιών ηλικίας 6-7 χρονών). Μεταξύ πολλών άλλων, αυξήθηκε σταδιακά ο κατώτατος μισθός και πρόσφατα θεσμοθετήθηκε η ΑΤΑ, δημιουργήθηκαν πάρα πολλές θέσεις εργασίας και η ανεργία μειώθηκε στο 7,8%. Αν και ενδεικτικός, ο δείκτης των ανισοτήτων (Gini) αποκλιμακώνεται συνεχώς και έπεσε στο χαμηλότερο 11ετίας (0,518), που εξακολουθεί να είναι υψηλός.

Ανάκτηση της διεθνούς παρουσίας της Βραζιλίας: καθοριστική ήταν η εκλογή του Λούλα στην επαναλειτουργία της CELAC (Κοινότητα Κρατών της Λατινικής Αμερικής – Καραϊβικής), τη διεύρυνση των BRICS και την αναθέρμανση των συμφωνιών με την ΕΕ. Η επιτυχία της χώρας στην προστασία του περιβάλλοντος αναγνωρίστηκε σε όλα τα διεθνή φόρα και στην Παγκόσμια Σύνοδο του ΟΗΕ για το κλίμα (COP28).

 

Προτεραιότητες για το 2024

 

Οι προτεραιότητες που έθεσε ο Λούλα για το 2024 είναι η καταπολέμηση της πείνας και της φτώχειας, δημόσια έργα υποδομών και προστασία του περιβάλλοντος. Ταυτόχρονα, προετοιμάζεται η μάχη στη Βουλή και στην κοινωνία για το νομοσχέδιο φορολόγησης της περιουσίας. Είναι προφανές ότι την ίδια στιγμή ανησυχεί: ο ακροδεξιός σεισμός στην Αργεντινή ανατρέπει, εκτός άλλων, κοινούς σχεδιασμούς για αποδολαριοποίηση των οικονομιών τους με τη δημιουργία κοινού (λογιστικού) νομίσματος και ανάπτυξη των εμπορικών συναλλαγών τους. Επίσης, οι κίνδυνοι και η αβεβαιότητα που γεννούν οι πόλεμοι για τις διακυμάνσεις του βραζιλιάνικου νομίσματος και της οικονομίας της είναι υπαρκτοί. Δεν ξεχνάμε, όμως, ότι η νίκη της Ακροδεξιάς στην Αργεντινή έδωσε φτερά και ενίσχυσε την αυτοπεποίθηση στο Μπολσονάρου στη Βραζιλία, στον Κάστ στη Χιλή, το Μπουκέλε στο Ελ Σαλβαδόρ… Η Λατινική Αμερική δεν είναι όπως το 2022, η πολιτική της γεωγραφία έχει αλλάξει. Αλλά αυτό το ζήτημα, είναι ένα άλλο άρθρο.

 

 

Σημειώσεις:                  

  1. Τα επιτόκια αναφοράς είναι επιτόκια τα οποία επικαιροποιούνται τακτικά και χρησιμοποιούνται ευρέως από άτομα και οργανισμούς σε όλο το οικονομικό σύστημα. Χρησιμεύουν σε όλα τα είδη χρηματοοικονομικών συμβολαίων, όπως ενυπόθηκα δάνεια.
  2. Από τις 2.000 συλλήψεις, 56 είναι προφυλακισμένοι και ελάχιστες καταδίκες.

 

Πρόσφατα άρθρα ( Λατινική Αμερική )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2024 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet