Η αριστερή στροφή του Σοσιαλιστικού Κόμματος και ο τρόμος που προκαλεί στους προοδευτικούς ψηφοφόρους η άνοδος του ακροδεξιού Chega ενισχύει πλέον την ελπίδα της διατήρησης της προοδευτικής κυβέρνησης στη Λισσαβόνα, χωρίς όμως μια μονοκομματική και ανεξέλεγκτη κυβέρνηση των σοσιαλιστών, ενώ το Μπλόκο της Αριστεράς πρότεινε στον νέο ηγέτη των σοσιαλιστών Πέδρο Νούνο Σάντος μια συμφωνία κυβερνητικής συνεργασίας που να ξεπερνά αυτή του 2015 με τον Αντόνιο Κόστα, που παραιτήθηκε όχι μόνο κάτω από μια άδικη φαινομενικά δίωξη, αλλά και κάτω τα διαδοχικά σκάνδαλα κυβερνητικών στελεχών, το νεποτισμό, την κατάρρευση της δημοτικότητάς του και τις αντιδράσεις μεγάλων τμημάτων των εργαζομένων.

Η πορεία αναρρίχησης του Νούνο Σάντος στην ηγεσία του Σοσιαλιστικού Κόμματος εκτίναξε ήδη τα ποσοστά του στο 34,1%, όπως έδειξε η τελευταία δημοσκόπηση της Aximage για τρία μέσα ενημέρωσης στις αρχές του νέου έτους, με το δεξιό PSD του Λουίς Μοντενέγκρο να υποχωρεί στο 24%, αλλά και το ακροδεξιό Chega να ξεπερνά με το 16,3% τα συνολικά ποσοστά των τεσσάρων κομμάτων της Αριστεράς, του Μπλόκου (6,3%), του συνασπισμού CDU του Πορτογαλικού ΚΚ και των Πρασίνων (2,7%), το χειρότερο ποσοστό στην ιστορία του σε δημοσκοπήσεις, και του Libre (1,8%), που φθάνουν συνολικά στο 11,8%.

Στα δεξιά η Φιλελεύθερη Πρωτοβουλία κυμαίνεται στο 4,1% και το CDS-ΡΡ στο 1,2%. Φαίνεται ότι μόνο το φιλοζωικό ΡΑΝ της Ινές Σόουσα Ρεάλ με το 3,7% θα μπορέσει να εγγυηθεί μια προοδευτική κυβέρνηση, αφού στη δημοσκόπηση ξεπερνά ακόμη και το Πορτογαλικό ΚΚ και τους Πράσινους, που φαίνεται να καταρρέουν έναντι των σοσιαλιστών και όχι μόνο. To Πορτογαλικό ΚΚ με τα σχεδόν 50 χιλιάδες μέλη του το 2020 και παρόλο που χάνει περισσότερα μέλη από αυτά που στρατολογεί, όπως είχε παραδεχθεί ο προηγούμενος γενικός γραμματέας του Ζερόνιμο ντε Σόουσα, παραμένει στα επίπεδα των σοσιαλιστών, που έχουν περίπου 60 χιλιάδες μέλη.

Η τελευταία δημοσκόπηση ήταν αρνητική και για το Μπλόκο, που υποχώρησε στο 6,3% από το 8% του Ιουνίου, στην πρώτη δημοσκόπηση μετά την ανάληψη της ηγεσίας του κόμματος από τη Μαριάννα Μορτάγκουα.  Το Μπλόκο στις εκλογές του 2022 είχε καταρρεύσει στο 4,4%, χάνοντας 5,1%, ενώ το Πορτογαλικό ΚΚ στο 4,2% χάνοντας 2,04%. Πάντως οι ψηφοφόροι των σοσιαλιστών (46%) και της δεξιάς (75%) θα ήθελαν ένα «αριστερό» ή «δεξιό» «μαραφέτι» για να κυβερνήσει το κόμμα τους, ενώ μόλις το 41% των ψηφοφόρων του Μπλόκου και το 45% του Πορτογαλικού ΚΚ θα ήθελαν ένα νέο «μαραφέτι» με τους σοσιαλιστές.

 

Η στροφή του Νούνο Σάντος

 

Την προηγούμενη Κυριακή ολοκληρώθηκε το 24ο Συνέδριο του Σοσιαλιστικού Κόμματος, που εξέλεξε γενικό γραμματέα και υποψήφιο πρωθυπουργό τον πρώην υπουργό Νούνο Σάντος, επανεξέλεξε πρόεδρο του κόμματος τον Κάρλος Σέζαρ με το 90,36% και τα ανώτερα όργανα του κόμματος.

Ο Νούνο Σάντος εκλέχθηκε επικεφαλής του κόμματος με το 62% ή 24.080 ψήφους, ενώ ο αντίπαλός του, ο υπουργός Εσωτερικής Διοίκησης, περισσότερο μετριοπαθής, φανατικός ΝΑΤΟϊκός και φανατικός φιλοευρωπαϊστής Ζοζέ Λουίς Καρνέιρο με το 36% ή 14.868 ψήφους μετά από διαπραγματεύσεις με την πλειοψηφία του Νούνο Σάντος θα ελέγχει το 35% στην Πολιτική και την Εθνική Επιτροπή.

Το Σοσιαλιστικό Κόμμα έχει περίπου 80 χιλιάδες μέλη, εκ των οποίων περίπου 60 χιλιάδες είχαν δικαίωμα ψήφου στις προσυνεδριακές συνεδριάσεις που πραγματοποιήθηκαν το Δεκέμβριο, γιατί ήταν ταμειακά εντάξει και είχαν πληρώσει τις συνδρομές τους μέχρι την 1η Δεκεμβρίου του 2023. Τελικά στις εκλογές συνέδρων που πραγματοποιήθηκαν στις 15 και 16 Δεκεμβρίου ψήφισαν περίπου 40 χιλιάδες. Στο συνέδριο συμμετείχαν περίπου 1.300 εκλεγμένοι από τη βάση σύνεδροι και περισσότεροι από 1.100 σύνεδροι που συμμετείχαν ως αιρετοί στην αυτοδιοίκηση και στα εθνικά όργανα του κόμματος.

Ο Νούνο Σάντος έθεσε πέντε προτεραιότητες για την οικονομική και κοινωνική μεταρρύθμιση της χώρας διαμέσου της ενίσχυσης της κρατικής παρέμβασης, προκαλώντας μια τομή με τον Κόστα.

Οι πέντε μεγάλες δεσμεύσεις του νέου γενικού γραμματέα των πορτογάλων σοσιαλιστών αφορούν την αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 22% έως το 2028, από τα σημερινά 820 ευρώ στα 900 ευρώ έως το 2026 και τουλάχιστον στα 1.000 ευρώ έως το τέλος της επόμενης θητείας της βουλής το 2028, με ετήσια αύξηση 5,1%. Σε ό,τι αφορά τις αποδοχές υποσχέθηκε αυξήσεις στις κατώτατες συντάξεις και ενισχυμένη τιμαριθμική αναπροσαρμογή μισθών και συντάξεων εάν ο πληθωρισμός ξεπερνά το 2%, ενώ τόνισε ότι η χρηματοδότηση και βιωσιμότητα των συντάξεων δεν μπορεί να εξαρτάται μόνο από τις συνεισφορές των εργαζομένων.   

Ο Νούνο Σάντο υποσχέθηκε τη στήριξη της Κοινωνικής Ασφάλισης, της Υγείας, με τη δημιουργία οδοντιατρικής κάλυψης, της Παιδείας, με αυξήσεις μισθών κυρίως στους πρωτοδιορισμένους εκπαιδευτικούς,  ενώ αντίθετα κατέστησε σαφές ότι δεν θα ακυρώσει καμία ιδιωτικοποίηση και δεν θα παρέμβει σε αυτές που έχουν αποφασιστεί ήδη.

Σε ό,τι αφορά το δημόσιο χρέος, ανατρέποντας στην πράξη την πολιτική του Κόστα, τόνισε ότι «το σημαντικό δεν είναι το ύψος, αλλά να συνεχίσουμε να μειώνουμε το δημόσιο χρέος και να διατηρούμε το δημοσιονομικό περιθώριο για επενδύσεις σε δημόσιες υπηρεσίες. Η προσαρμογή θα μπορούσε να είναι πιο σταδιακή από ό,τι ήταν τα τελευταία χρόνια».

Για τον Νούνο Σάντος χρειάζεται η εξειδίκευση της οικονομίας και των επιχειρήσεων για να οδηγηθεί η Πορτογαλία σε ανάπτυξη που θα εγγυάται την αύξηση των εισοδημάτων για τους πολλούς.

Ο Πέδρο Νούνο Σάντος τόνισε ότι θα κινηθεί με βάση την «ηθική άγκυρα» και την «ηθική πυξίδα», που είναι η Επανάσταση των Γαρυφάλλων της 25ης Απριλίου. «Η δημοκρατία και το κοινωνικό κράτος είναι τα μεγαλύτερα συλλογικά έργα που μπορέσαμε να οικοδομήσουμε και σε αυτά βασίζεται η ιδέα της κοινότητας. Μάθαμε να συνεργαζόμαστε, να κάνουμε πράγματα μαζί. Αυτό σημαίνει η έκφραση «η ένωση είναι δύναμη». Είναι μέσα από την ενότητα, μέσω της συνεργασίας, που οι αδύναμοι γίνονται δυνατοί. Αυτό το όραμα είναι που μας χωρίζει από τη σημερινή δεξιά. Συνεργαζόμαστε γιατί για εμάς τα προβλήματα κάποιων είναι προβλήματα όλων», τόνισε στο κλείσιμο του συνεδρίου.

Ο Νούνο Σάντος υπερασπίστηκε το «μαραφέτι - τέχνασμα», «την κυβερνητική λύση που πολλοί αμφέβαλλαν» για τη συνεργασία σοσιαλιστών και Αριστεράς και κατέληξε να αποδειχθεί «ενάρετη». «Ενάρετη τόσο από την άποψη της σταθερότητας όσο και από την άποψη των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων», συμπλήρωσε ο νέος ηγέτης των Πορτογάλων σοσιαλιστών, δηλώνοντας όμως κατηγορηματικά ότι δεν πρόκειται να υπογράψει καμιά προεκλογική συμφωνία. «Δεν σκοπεύουμε να το κάνουμε και δεν θα το κάνουμε, δεν έχει νόημα να προβλέπουμε σενάρια για το πως θα είναι η ισορροπία δυνάμεων στο κοινοβουλευτικό πλαίσιο», απάντησε ο Νούνο Σάντος στην πρόταση της συντονίστριας του Μπλόκου για μια γραπτή προεκλογική συμφωνία του κόμματός του με την Αριστερά.

«Οι Πορτογάλοι έχουν καλή μνήμη από το «μαραφέτι». Ήταν ο Πέδρο Νούνος Σάντος που διαπραγματευόταν πάντα με το Πορτογαλικό ΚΚ και το Μπλόκο», υπογράμμισε η Άννα Γκόμες, πρώην ηγετικό στέλεχος της αριστεράς του Σοσιαλιστικού Κόμματος, που ελπίζει σε ένα νέο «μαραφέτι», όπως αποκαλούσαν τη συνεργασία των τριών κομμάτων της Αριστεράς που επέστρεψε στους σοσιαλιστές του Αντόνιο Κόστα να σχηματίσουν κυβέρνηση μειοψηφίας το 2015.  

Σχολιάζοντας την εκλογή του Νούνο Σάντος στο συνέδριο των σοσιαλιστών η πρώην διπλωμάτης και ευρωβουλεύτρια υπογράμμισε ότι επανάφερε στην ομιλία του τις «σοσιαλιστικές αξίες», την «ηθική πυξίδα» και την «έννοια της κοινότητας», σε αντίθεση με τις νεοφιλελεύθερες αντιλήψεις του Κόστα για περιορισμό του κράτους.

 

Η πρωτοβουλία του Μπλόκου

 

Η Μαριάννα Μορτάγκουα από το βήμα της Πολιτικής Επιτροπής (Γραμματείας) του Μπλόκου υπογράμμισε ότι το κόμμα μπορεί να διαπραγματευτεί και να υπογράψει μια «συμφωνία για συγκεκριμένα μέτρα» σε έξι τομείς, των μισθών και των εργασιακών, της κατοικίας, της Υγείας, της φροντίδας, της Παιδείας και του κλίματος, που θα «ξεπερνούν» τη συμφωνία του 2015 με τους σοσιαλιστές, που ανέτρεψε τις πολιτικές που είχε εφαρμόσει η δεξιά.  Για τη συντονίστρια του Μπλόκου με μια ανάλογη συμφωνία σήμερα «θα διορθωθούν λάθη και θα επιλυθούν προβλήματα που η απόλυτη πλειοψηφία των σοσιαλιστών ήταν ανίκανη να λύσει», δεδομένου ότι υπάρχουν ελάχιστες πιθανότητες για μια νέα μονοκομματική κυβέρνηση των σοσιαλιστών.

«Στις εκλογές εκλέγουμε βουλευτές και όχι πρωθυπουργό, το Μπλόκο δεσμεύεται να διαπραγματευτεί μια συμφωνία πλειοψηφίας για ένα κυβερνητικό πρόγραμμα που θα κάνει ό,τι δεν έχει γίνει ποτέ. Η ψήφος στο Μπλόκο αποτελεί εγγύηση ότι η Πορτογαλία θα έχει μια πλειοψηφία που θα δεσμευτεί σε ένα αριστερό πρόγραμμα και με μέτρα που θα λύνουν τα προβλήματα που η απόλυτη πλειοψηφία των σοσιαλιστών όχι μόνο δεν ήξερε πώς να λύσει, αλλά και επιδείνωσε», τόνισε η Μορτάγκουα στην Πολιτική Επιτροπή (Γραμματεία) του κόμματος.

Αποφεύγοντας να απαντήσει για πιθανή συμμετοχή στελεχών του Μπλόκου σε μια προοδευτική κυβέρνηση η Μορτάγκουα τόνισε ότι είναι «ευθύνη της Αριστεράς» να εξηγήσει με «διαφάνεια» ποιες λύσεις θα προτείνει μετά τις εκλογές, για το «πως θα μειωθεί το κόστος κατοικίας και πως θα παραμείνουν ανοικτές οι πρώτες βοήθειες στα νοσοκομεία». Το επόμενο Σάββατο το Μπλόκο θα παρουσιάσει το εκλογικό πρόγραμμά του.

 

Δεξιά και ακροδεξιά

 

Το δεξιό PSD παίζει το τελευταίο προεκλογικό του χαρτί δημιουργώντας τον εκλογικό συνασπισμό Δημοκρατική Συμμαχία με το επίσης δεξιό CDS-ΡΡ και τους ανιστόρητους φιλοβασιλικούς του ΡΡΜ, παρόλο που η μοναρχία καταργήθηκε το 1910, κινδυνολογώντας για τον κίνδυνο της επιστροφής μιας κυβέρνησης με τη στήριξη της Αριστεράς στους σοσιαλιστές και τα πλήγματα στο κοινωνικό κράτος και κυρίως την Υγεία από τον Κόστα.

Αν οι Σοσιαλιστές συσπειρώνουν το μεγαλύτερο ποσοστό ανάμεσα σε αυτούς άνω των 65 ετών, οι ενδιάμεσες ηλικίες είναι χωρισμένες ανάμεσα σε σοσιαλιστές και παραδοσιακή δεξιά οι νεότερες ηλικίες φαίνεται να προτιμούν το ακροδεξιό Chega. Διαρκώς και περισσότεροι νέοι που αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν τα τελευταία χρόνια, αυτοί που υποφέρουν από τις υψηλές τιμές των ενοικίων, τους χαμηλούς μισθούς, την έλλειψη φορολογικών κινήτρων και στήριξης για να φτιάξουν μια οικογένεια ή να χειραφετηθούν εγκαταλείποντας την οικογενειακή στέγη ταυτίζονται με την άμεση, καταγγελτική και αντισυστημική ρητορική του Chega ρίχνοντας την ευθύνη της περιθωριοποίησής τους και την αδυναμία τους να διεκδικήσουν ένα καλύτερο μέλλον στο διπολικό σύστημα που διαχειρίζεται τις τύχες της χώρας.  

O ηγέτης του ακροδεξιού Chega Αντρέ Βεντούρα λίγο πριν από την έναρξη του Συνεδρίου του κόμματός του ανακοίνωσε ότι όχι μόνο στα ψηφοδέλτιά του θα συμμετέχουν νυν και πρώην βουλευτές του δεξιού PSD ή και ηγετικά στελέχη της Νεοφιλελεύθερης Πρωτοβουλίας, αλλά και ότι αυτοί θα είναι και επικεφαλής στα ψηφοδέλτια ορισμένων εκλογικών περιφερειών. Για τον κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο των σοσιαλιστών Εουρίκο Μπριλάντε Ντίας μπροστά σε αυτή την ανακύκλωση αιρετών θα πρέπει να υπάρχει μια «περίοδος αηδίας».

Ο Βεντούρα προσπάθησε να εκμεταλλευτεί τις συγκεντρώσεις των έξι συνδικάτων των αστυνομικών, της στρατονομίας - χωροφυλακής και των υπαλλήλων των φυλακών  που διεκδίκησαν αυξήσεις έως και 700 ευρώ το μήνα για ορισμένες κατηγορίες επί τέσσερις ημέρες έξω από τη βουλή και με συγκεντρώσεις σε πολλές άλλες πόλεις, ενώ η κυβέρνηση Κόστα είχε υποσχεθεί μόλις μέσες αυξήσεις 20% έως το 2026. Την ίδια στιγμή οι σιδηροδρομικοί κατέβηκαν σε απεργία,  συνεχίζονται οι διαμαρτυρίες των εκπαιδευτικών, ενώ στην τελευταία συνεδρίαση της βουλής  με μια πρωτοφανή ψηφοφορία, που πραγματοποιήθηκε σε χρόνο ρεκόρ, αποφασίστηκε ομόφωνα η αύξηση της αποζημίωσης για τα εκτός έδρας κατά 70 ευρώ για τους βουλευτές, τους συνεργάτες τους και το προσωπικό της βουλής.

 

ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2024 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet