Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σε τηλεοπτική συνέντευξη στην ΕΡΤ (10/01) άνοιξε τα χαρτιά του για την ισότητα στον γάμο. Η κυβέρνηση εδώ και μήνες «μετρά αντιδράσεις» επί υποθετικών σεναρίων, προκαλώντας σύγχυση, δίχως να δίνει στη δημοσιότητα κάποιο συγκεκριμένο σχέδιο νόμου. Οι τακτικισμοί αγγίζουν τα όρια εμπαιγμού για τα ΛΟΑΤΚΙ+ πρόσωπα που βλέπουν τα δικαιώματά τους να είναι πεδίο κυρίως αντιεπιστημονικών αντιπαραθέσεων. Έως σήμερα δεν υπάρχει πρόταση νόμου προς διαβούλευση και η συζήτηση παραμένει «μετέωρη», δίχως ξεκάθαρο χρονικό ορίζοντα.

 

Ας δούμε, όμως, τι είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης. «Θα νομοθετήσουμε την ισότητα στον γάμο. Την απαλοιφή οποιασδήποτε διάκρισης στο ζήτημα της σύναψης μιας σχέσης γάμου [...] Τα παιδιά των ομόφυλων ζευγαριών δεν έχουν ίσα δικαιώματα», ανέφερε. «Δεν θα πειράξουμε καθόλου το καθεστώς της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Αυτή η έννοια γυναικών οι οποίες μετατρέπονται σε μηχανές παραγωγής παιδιών κατά παραγγελία. Αυτό δεν πρόκειται να γίνει. Δεν αλλάζουμε τίποτα [...] Δεν θα γίνουμε εργαστήρι πειραμάτων στην Ελλάδα», είπε ξεκαθαρίζοντας πως δεν θα επιτραπεί σε έναν άνδρα να αποκτήσει παιδί μέσω παρένθετης κύησης.

 

Παράλληλα, ο Κ. Μητσοτάκης γνωστοποίησε πως δεν θα θέσει ζήτημα κομματικής πειθαρχίας στους βουλευτές, προσθέτοντας πως «η αποχή είναι μια αξιοπρεπής στάση». Παραδέχθηκε πως αρκετοί βουλευτές θα καταψηφίσουν και αποβλέπει σε ευρύτερες συναινέσεις για να υπερψηφιστεί το νομοσχέδιο.

 

Ο πρωθυπουργός πρόσθεσε πως «δεν θα υπάρχει στο νομοσχέδιο “γονέας 1- γονέας 2”», δίχως όμως να εξηγήσει γιατί διαφωνεί με τη συγκεκριμένη συμπεριληπτική πρόταση. Ο πολιτικός γάμος είναι στα σχέδια της κυβέρνησης, αλλά στη γονεϊκότητα διατηρούνται εξαιρέσεις.

 

Τελικά, μιλάμε για πλήρη δικαιώματα;

 

Επικοινωνήσαμε με την Έλενα Όλγα Χρηστίδη, επιστημονικά υπεύθυνη του ORLANDO LGBT+ και τον δικηγόρο Βασίλη Σωτηρόπουλου. Ζητήσαμε να μας σχολιάσουν όσα διατυπώθηκαν στη συνέντευξη του πρωθυπουργού. Αναμένουν φυσικά την τελική πρόταση νόμου. Στις νομικές λεπτομέρειες μπορεί να κρύβονται καθοριστικές διαφοροποιήσεις.

 

«Ένα νομοσχέδιο που λέει ότι θα φέρει ισότητα, αλλά τελικά δεν φέρνει γιατί αρνείται εν μέρει τα ίσα δικαιώματα, είναι ένα “μισό” νομοσχέδιο. Κάνει σαφώς ένα βήμα μπροστά –θέσπιση πολιτικού γάμου και τεκνοθεσίας– αλλά εισάγει μία ευθεία διάκριση. H απαγόρευση ουσιαστικά στους γκέι άνδρες να αποκτούν βιολογικά παιδιά», σημείωσε η Ε. Ο. Χρηστίδη.

 

«Είναι πάρα πολύ θετικό, σημαντικό βήμα για τη χώρα, η οποία θα προστεθεί στον κατάλογο των χωρών της ΕΕ και θα αναγνωρίσει ίσα δικαιώματα στον γάμο. Ως πλαίσιο είναι ευθυγραμμισμένο. Είναι το λιγότερο δυνατό που μπορεί να κάνει, αλλά είναι αυτό που κάνουν και οι υπόλοιπες χώρες στην Ευρώπη που έχουν τον γάμο», σχολίασε αρχικά ο Βασίλης Σωτηρόπουλος. «Η προσέγγιση είναι απόλυτα σύμφωνη με τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και συνεπώς δεν βλέπω πεδίο παραβίασης δικαιώματος. Υπάρχει κάποια διάκριση, όμως είναι λίγο πιο βαθιά. Δεν είναι η διάκριση που θα μπορούσε να αναγνωριστεί δικαστικά, με βάση τα τωρινά νομολογιακά δεδομένα του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, το οποίο έχει πει πολύ καθαρά ότι δεν μπορεί να υποχρεώσει κάθε χώρα να αναγνωρίσει τη διαδικασία της παρένθετης κύησης στο εσωτερικό της. Θα μπορούσε, όμως, κάποιος να υποστηρίξει το πρακτικό πρόβλημα που υπάρχει με την τεκνοθεσία για ΛΟΑΤΚΙ άτομα, αλλά και για ετερόφυλα ζευγάρια. Οι μεγάλες καθυστερήσεις και τα σημαντικά εμπόδια που προκύπτουν από τη διαδικασία. Η εμπειρία έχει δείξει ότι αρκετά ΛΟΑΤΚΙ άτομα και κυρίως μεμονωμένοι άνδρες –παρόλο που έχουν υποβάλλει αιτήματα για υιοθεσία όπως έχουν το δικαίωμα να κάνουν– οδηγούνται στο εξωτερικό. Αυτό είναι μία μορφή διάκρισης, αλλά δεν είναι άμεση διάκριση γιατί δεν έχω μία νομική διάταξη που να διαφοροποιεί τη μεταχείριση των ετερόφυλων ζευγαριών από τα ομόφυλα ή των ετεροφυλόφιλων ανδρών από τους ομοερωτικούς», εξηγεί στην «Εποχή» ο δικηγόρος.

 

Το ζήτημα της παρένθετης κυοφορίας

 

Έντονες αντιδράσεις και για την αναφορά του Κυριάκου Μητσοτάκη περί «μηχανών παραγωγής παιδιών κατά παραγγελία» που δεν ανταποκρίνεται στην υπάρχουσα ελληνική νομοθεσία.

 

«Ο πρωθυπουργός χρησιμοποιεί ένα ψευδές επιχείρημα. Έχουμε νόμο από το 2002 για την παρένθετη μητρότητα –ή καλύτερα “παρένθετη κυοφορία” μιας και δεν μιλάμε για μητρότητα ούτε καν σε βιολογική βάση/DNA– ο οποίος απαγορεύει αυτό ακριβώς που είπε ο πρωθυπουργός, την παραγγελία. Απαγορεύει την οικονομική συναλλαγή. Η παρένθετη κυοφορία γίνεται μόνο στη βάση αλτρουισμού, συνήθως μεταξύ συγγενών ή στενών φίλων. Άρα δεν υπάρχει νόμιμα αυτό που λέει. Δεν ζητάμε, λοιπόν, αλλαγή του νόμου, ζητάμε ο ίδιος νόμος να ισχύσει και για τα ομόφυλα ζευγάρια. Παράνομα φαινόμενα εκμετάλλευσης έχουμε, όπως το κύκλωμα που είδαμε το καλοκαίρι στην Κρήτη. Έχουμε κυκλώματα αγοραπωλησίας οργάνων προς μεταμόσχευση, κυκλώματα αγοραπωλησίας βρεφών. Όλα αυτά φυσικά είναι παράνομα. Κάθε απαγόρευση, όμως, ως προς αυτά τα ζητήματα δυστυχώς ενισχύει την εκμετάλλευση των πιο ευάλωτων, δεν την αντιμετωπίζει. Εάν ο πρωθυπουργός θεωρεί τη νόμιμη παρένθετη κυοφορία “παραγγελία παιδιών”, σημαίνει πως θα πρέπει να την απαγορεύσει και για τα ετερόφυλα ζευγάρια. Εάν δεν την θεωρεί, τότε δεν έχει καμία λογική να την απαγορεύει σε ομόφυλα», υπογράμμισε η Ε. Ο. Χρηστίδη.

 

«Όσα εξήγγειλε ο πρωθυπουργός ενέχουν έναν εκβιασμό για την ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα. Σαφώς αναγνωρίζει ζωτικά δικαιώματα που τα διεκδικούμε πολλά χρόνια. Εκβιαστικό, όμως, είναι ότι τα δίνει ενσωματώνοντας μία ευθεία διάκριση, υποτιμητική, ομοφοβική και εν τέλει σεξιστική. Διότι καταργεί επιπλέον την έννοια αυτοδιάθεσης της γυναίκας που, σε συνθήκες ελεύθερης απόφασης, θέλει να γίνει παρένθετη για ένα ομόφυλο ζευγάρι. Λέει ότι έχεις αυτοδιάθεση και μπορείς να το κάνεις αλτρουιστικά για ένα ετερόφυλο ζευγάρι, αλλά ξαφνικά όταν το ζευγάρι είναι ομόφυλο το ονομάζουμε per se “εκμετάλλευση”», πρόσθεσε.

 

«Ήδη η νομοθεσία επιτρέπει την παρένθετη κύηση. Επομένως τι θέλει να πει ο πρωθυπουργός; Σήμερα οι γυναίκες που κυοφορούν για άλλες γυναίκες τα παιδιά τους είναι μηχανές αναπαραγωγής; Όχι, δεν είναι», εξηγεί ο Β. Σωτηρόπουλος. «Δεν μπορείς να πεις σε μία γυναίκα η οποία έχει πάρει άδεια από το δικαστήριο σήμερα, επειδή έχει κάποιο ιατρικό ζήτημα που δεν της επιτρέπει να κυοφορήσει, ότι έχει προσφύγει σε μία αναπαραγωγική μηχανή. Ότι δηλαδή η μητέρα της ή η φίλη της ή η γειτόνισσα της που κυοφορεί το παιδί της είναι αναπαραγωγική μηχανή. Αυτό είναι κακοποιητικός λόγος. Είναι απαράδεκτο να λέγεται κάτι τέτοιο για ένα θεσμικό πλαίσιο που ισχύει εδώ και 22 χρόνια», τόνισε ο νομικός.

 

Χαϊδεύοντας την alt-right

 

Ηχηρές είναι οι επικρίσεις για την προβληματική ατάκα του Κ.Μητσοτάκη πως στο νομοσχέδιο «δεν θα υπάρχει γονέας 1 και γονέας 2», συντηρώντας διακρίσεις στη γονεϊκότητα.

 

«Είναι κλασική ρητορική της alt-right», επισήμανε η Ε. Ο. Χρηστίδη και πρόσθεσε πως «κανείς δεν επιβάλλει τη χρήση αυτών των λέξεων. Αυτά είναι επιχειρήματα για να ενισχύονται τα πολύ επικίνδυνα συντηρητικά αντανακλαστικά. Και μόνο που γίνεται επίκληση σε αυτό είναι για να κλείσει το μάτι σε αυτές τις δυνάμεις».

 

Παρόμοια, ο Β. Σωτηρόπουλος εξηγεί πως παραμένουν τα εμπόδια στην τρανς γονεϊκότητα. «Αφήνει ανοιχτό ένα πολύ μεγάλο κεφάλαιο της ΛΟΑΤΚΙ γονεϊκότητας για το οποίο δεν είπε λέξη ο πρωθυπουργός. Η τρανς γονεϊκότητα. Υπάρχουν τρανς άνθρωποι που θέλουν να αποκτήσουν παιδιά. Δεν ακούσαμε τίποτα γι’ αυτό. Η περίπτωση ενός τρανς άνδρα, ο οποίος μένει έγκυος και γεννάει ένα παιδί. Εκεί δεν πρέπει να γράψεις “μητέρα”. Γι’ αυτό είχαμε πει ότι το “γονέας” είναι μια λύση. Είναι ένας ουδέτερος όρος», διευκρινίζει.

 

Τελικά τι αλλάζει; Ποιες μορφές γονεϊκότητας αναγνωρίζονται με βάση τα λεγόμενα του πρωθυπουργού; «Έχουμε έναν άνδρα ο οποίος έχει τεκνοθετήσει ένα παιδί και συνάπτει μία σχέση με έναν άλλον άνδρα, τον οποίο τον παντρεύεται κιόλας. Με την τωρινή εξαγγελία, ο δεύτερος μη βιολογικός γονέας μπορεί να αναγνωριστεί ότι είναι γονέας και αυτός του παιδιού. Άρα, το πρώτο που έχουμε είναι η αναγνώριση του δεύτερου μη βιολογικού γονέα. Αυτό είναι μορφή τεκνοθεσίας. Το δεύτερο που έχουμε είναι ότι μπορεί να πάνε και οι δύο από κοινού –όταν θα είναι έγγαμοι– και να ζητήσουν να υιοθετήσουν ένα παιδί. Κι αυτό είναι καινούργιο. Η τρίτη επιλογή, όσον αφορά τους άνδρες, είναι να προσφύγουν στο εξωτερικό για να ζητήσουν από μία παρένθετη να κυοφορήσει ένα παιδί με το δικό τους γενετικό υλικό», επεξηγεί στην «Εποχή» ο Βασίλης Σωτηρόπουλος.

 

ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2024 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet