Η συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Άντονι Μπλίνκεν το περασμένο Σάββατο (6/1) στο πατρικό τού πρωθυπουργού στο Μαράθι Ακρωτηρίου, στον Κόλπο της Σούδας, δεν ήταν στο επίσημο πρόγραμμα της εσπευσμένης περιοδείας του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, της τέταρτης από το ξέσπασμα της σύγκρουσης στη Γάζα τον Οκτώβριο.

Ήταν, ωστόσο, κάτι πολύ περισσότερο από μια ολιγόωρη ανάπαυλα του αμερικανού υπουργού, στη μετάβασή του από την Πόλη –όπου είχε νωρίτερα συναντηθεί με τον πρόεδρο Ερντογάν και τον υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν– στην Ιορδανία και, ακολούθως, στο Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τη Σαουδική Αραβία, το Ισραήλ, τη Δυτική Όχθη και την Αίγυπτο.

Η ναυτική βάση των ΗΠΑ στο μυχό της Σούδας, απέναντι από την πρωθυπουργική έπαυλη, είναι –μαζί με την πλησιόχωρη αμερικανική αεροπορική βάση στον Μουζουρά, βορειότερα— κόμβος στρατηγικής σημασίας για τις ΗΠΑ, που μπορούν από εκεί να εποπτεύουν ευχερώς την Ανατολική Μεσόγειο, τον Εύξεινο Πόντο, την Ερυθρά Θάλασσα, συνολικά τη Μέση Ανατολή.

H παρατήρηση του Μητσοτάκη προς τον φιλοξενούμενό του, μετά το τέλος της συνάντησης, ότι «Δεν μπορώ να σκεφτώ ένα μέρος που να συμβολίζει καλύτερα το βάθος της εταιρικής μας σχέσης από το νησί της Κρήτης» και ότι «Η διμερής σχέση μας είναι τόσο καλή όσο ποτέ», αυτό ήθελε να υπογραμμίσει: την αναγνώριση της σημασίας της βάσης στη Σούδα για ΗΠΑ και την ετοιμότητα του ίδιου και της κυβέρνησής του να ανταποκριθεί πρόθυμα. Η απόκριση του Μπάιντεν ήταν ανάλογη. «Δεν θυμάμαι», είπε, «η εταιρική σχέση, η φιλία Ηνωμένων Πολιτειών και Ελλάδας να ήταν ποτέ πιο ισχυρή [και αυτό] έχει να κάνει με την ηγεσία, με τη δική σας ηγεσία ειδικότερα. Αποτελεί τεράστια πηγή δύναμης για τις Ηνωμένες Πολιτείες το ότι είμαστε μαζί, είτε πρόκειται για την υπεράσπιση της Ουκρανίας, είτε για την ειρήνη και τη σταθερότητα στη Μεσόγειο, είτε για την αντιμετώπιση της κατάστασης στη Μέση Ανατολή, στη Γάζα. Η συνεργασία σας σημαίνει πολλά για τις Ηνωμένες Πολιτείες» –όπως, άλλωστε, και για τον Κυριάκο Μητσοτάκη προσωπικά, και το πολιτικό του μέλλον μετά την πρωθυπουργία οψέποτε, θα προσθέταμε εμείς.

Η εμπιστοσύνη με την οποία η Ουάσιγκτον του Τζο Μπάιντεν φαίνεται να περιβάλλει την Αθήνα του Κυριάκου Μητσοτάκη δεν είναι άσχετη με την επιλογή των ΗΠΑ να μην χρησιμοποιούν τις βάσεις τους στην Τουρκία του Ταγίπ Ερντογάν, αποτέλεσμα του ελλείματος εμπιστοσύνης στις σχέσεις τους με τον έτερο νατοϊκό τους εταίρο.

Πριν δέκα ημέρες, με τον πόλεμο στη Γάζα να απειλεί να πάρει διαστάσεις ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης ανάμεσα στην Τεχεράνη και το «δίδυμο» Ισραήλ-ΗΠΑ, ο πρόεδρος Ερντογάν υποδέχτηκε στην Άγκυρα τον πρόεδρο του Ιράν, Εμπραχίμ Ραϊσί. Πρόκειται για μια κίνηση που αποσκοπεί –και αυτό σε γνώση των ΗΠΑ– στον συντονισμό Τουρκίας, Ιράν και Σαουδικής Αραβίας, ενδεχομένως και Αιγύπτου στο εγγύς μέλλον, με στόχο να διαμορφωθούν στην περιοχή ισορροπίες απομόνωσης του Ισραήλ.

Η περιοδεία του αμερικανού υπουργού Εξωτερικών επισπεύστηκε για να ανιχνευτεί το νέο περιβάλλον στην ευρύτερη περιοχή μετά το διπλό χτύπημα στο Λίβανο και στο Ιράν. Συγκεκριμένα, μετά τη δολοφονία –προφανώς από τις μυστικές υπηρεσίες του Ισραήλ– του υπαρχηγού της Χαμάς, Σαλέχ αλ Αρούρι, στη Βηρυτό στις 3 Ιανουαρίου, και την δολοφονική βομβιστική επίθεση, την ίδια μέρα, στο πλήθος που είχε συγκεντρωθεί στην ιρανική πόλη Κερμάν, στον τάφο του δολοφονημένου από τις ΗΠΑ με πλήγμα drone το 2020 ιρανού στρατηγού Κασέμ Σουλεϊμανί.

Είχε ωστόσο προγραμματιστεί μετά την επιδείνωση του εμπορικού διάπλου της Ερυθράς Θάλασσας εξαιτίας της δράσης των ανταρτών Χούτι της Υεμένης. Η συνάντηση Μπλίνκεν– Μητσοτάκη στη Σούδα δεν είναι άσχετη με τα παραπάνω και με τη μεγάλη σημασία τής εκεί βάσης για τους Αμερικανούς, που αναζητούν υποστηρικτές στην προσπάθειά τους να συγκροτηθεί μια δύναμη πυρός ικανή να απαλλάξει την Ερυθρά από τους Χούτι.

Η Ελλάδα έχει, ως γνωστόν, ήδη ανταποκριθεί, δηλώνοντας πρόθυμη να συμμετάσχει στη δύναμη αυτή με ένα πολεμικό πλοίο. Το θέμα, ωστόσο, είναι σε ποιο βαθμό η εμπλοκή που ζητείται στη χώρα από τις ΗΠΑ στην περιοχή μπορεί να αποβεί βλαπτική των σχέσεών της με τον ισλαμικό κόσμο, καθιστώντας την μέρος του προβλήματος και όχι της λύσης.

Η χώρα είναι κομμάτι του εικονόγριφου των λεπτών και ευμετάβλητων ισορροπιών σε μια ευαίσθητη περιοχή όπως η Ανατολική Μεσόγειος, στην οποία ανήκει ελέω γεωγραφίας και ιστορίας. Δεν μπορεί να αποστεί αδάπανα από αυτό, τοποθετούμενη μονόπλευρα. Αρκετά έχει εκτεθεί με την Ουκρανία.

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δεν είναι ακλόνητος, αμφισβητείται έντονα και στο εσωτερικό. Σύμφωνα με διεθνή αλλά και ισραηλινά Μέσα, η πολύωρη συνάντησή του (9/1) με τον Άντονι Μπλίνκεν διεξήχθη σε κλίμα έντασης. Το γεγονός ότι ο αμερικανός ΥΠΕΞ παραχώρησε συνέντευξη Τύπου χωρίς την παρουσία του είναι ενδεικτικό. Αν το ρεπορτάζ του Channel 12 ευσταθεί, η διάσταση απόψεων ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ισραήλ μεγαλώνει.

Οι καλά γνωρίζοντες υπενθυμίζουν ότι στον περίπου ενάμιση χρόνο κυβερνήσεων χωρίς Νετανιάχου ο διάλογος Ισραήλ-Τουρκίας είχε αποκατασταθεί σημαντικά. Αν αυτό ξανασυμβεί, αν ο Νετανιάχου απομακρυνθεί και δοθούν στην Τουρκία τα περιθώρια να αναλάβει προέχοντα διαμεσολαβητικό ρόλο σε μια περιοχή στην οποία έχει καλλιεργήσει άριστες σχέσεις εμπιστοσύνης και με τον περιβάλλοντα ισλαμικό κόσμο, αυτό θα επιδράσει αρνητικά για μια Ελλάδα που θα έχει εκτεθεί μονοδιάστατα στη διασάλευση των σχέσεών της με αυτόν τον κόσμο, με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει για τις γεωπολιτικές εκκρεμότητές της με την Τουρκία.

Και τότε, τη νύφη –κατά το κοινώς λεγόμενο— δεν θα την πληρώσουν μόνο οι φιλοδοξίες του Κυριάκου Μητσοτάκη για ένα νέο πολιτικό μέλλον κάπου στις Βρυξέλλες, μετά την πρωθυπουργία.

 

ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2024 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet