Μετά τα πρόσφατα θερμά επεισόδια στην Ερυθρά Θάλασσα –εξέλιξη που εντείνει τους φόβους για γενίκευση του πολέμου στη Μέση Ανατολή– η ολιγόωρη, αυστηρά προσωπική συνάντηση Μητσοτάκη-Μπλίνκεν στα Χανιά το προπερασμένο Σάββατο επιδέχεται δεύτερη ανάγνωση.*

Πριν περάσει μια εβδομάδα από τη συνάντηση εκείνη, τα ξημερώματα της Παρασκευής 12 Ιανουαρίου, αμερικανικά και βρετανικά αεροσκάφη έπληξαν προληπτικά στρατιωτικές θέσεις των Χούθι στην Υεμένη σε απάντηση των επιθέσεων της σιιτικής πολιτικής και στρατιωτικής οργάνωσης σε πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα. Σύμφωνα με τη διοίκηση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, οι θέσεις αυτές «συνιστούσαν άμεσο κίνδυνο για εμπορικά πλοία και σκάφη του πολεμικού ναυτικού των ΗΠΑ στην περιοχή».

Θα αποθαρρύνουν τους Χούθι παρόμοια πλήγματα; Θα ανακόψουν τη δράση τους; Η απάντηση του εκπροσώπου τους ήταν σαφής: «Στόχος μας ήταν και θα παραμείνουν ισραηλινά πλοία και πλοία που κινούνται προς και από τα λιμάνια της κατεχόμενης Παλαιστίνης».

Οι επιθέσεις κατά ισραηλινών στόχων στην Ερυθρά Θάλασσα για τις βαρβαρότητες που διαπράττονται στη Γάζα από το Ισραήλ και την αποτυχία της διεθνούς κοινότητας να βάλει ένα τέλος στο δράμα που βιώνει ο παλαιστινιακός λαός έχουν εκτινάξει την αποδοχή των Χούθι στον αραβικό κόσμο, με παράπλευρο κέρδος την εξομάλυνση των σχέσεών τους με τη Σαουδική Αραβία μετά από μια πολεμική δεκαετία, και την από κοινού αναζήτηση ειρηνικής διευθέτησης των μεταξύ τους διαφορών.

Οι Σαουδάραβες δεν επιθυμούν κλιμάκωση στην Υεμένη. Έχουν προτρέψει τις ΗΠΑ σε αυτοσυγκράτηση. Το επανέλαβαν εμφατικότερα μετά τους αμερικανο-βρετανικούς βομβαρδισμούς της Παρασκευής 12 Ιανουαρίου. Δεν εισακούστηκαν. Την επομένη κιόλας, οι Αμερικανοί έπληξαν ξανά εγκαταστάσεις των Χούθι στην Υεμένη, χτυπώντας αυτή τη φορά και την πρωτεύουσα Σαναά, με στόχο, όπως ανακοίνωσαν, την «αποκλιμάκωση» στην Ερυθρά Θάλασσα.

Μάλλον αμφίβολο, καθώς από τα πλήγματα εναντίον τους οι Χούθι φαίνεται να σοδιάζουν περισσότερο κύρος και αποδοχή στο περιβάλλον στο οποίο απευθύνονται με τη δράση τους.

Άλλωστε, στην ουσία, το «μήνυμα» από τα πλήγματα κατά των Χούθι έχουν άλλους αποδέκτες. Πρώτον, το Ιράν, τη Ρωσία και την Κίνα, οι οποίες διεκδικούν να έχουν λόγο και παρουσία στον δίαυλο Ερυθρά-Σουέζ, που εξυπηρετεί το 30% του παγκόσμιου εμπορίου. Δεύτερον, τις χώρες που αποστασιοποιούνται από την οικονομική και στρατιωτική επιρροή των ΗΠΑ, στρεφόμενες στη γεωπολιτική και οικονομική συμμαχία των BRICS (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα και Νότια Αφρική), στην οποία προστέθηκε εσχάτως η Σαουδική Αραβία, που μέχρι πρότινος χτυπούσε την Υεμένη των Χούθι με αμερικανικά όπλα και κατηγορούσε το Ιράν ότι απεργάζεται την «ανάφλεξη» στην περιοχή.

Σήμερα η Σαουδική Αραβία και το Ιράν –μετά την αποκατάσταση των μεταξύ τους σχέσεων το 2023 με τη διαμεσολάβηση της Κίνας– «συστεγάζονται» στους BRICS, στους οποίους επίσης εντάχθηκαν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Αίγυπτος και η Αιθιοπία.

Απαντώντας στην πρόκληση, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν (19/12/2023) την απόφασή τους να προχωρήσουν στη σύσταση ενός πολυεθνικού συνασπισμού για την προστασία της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα με την ονομασία Επιχείρηση Prosperity Guardian.

Η Αυστραλία, το Μπαχρέιν, ο Καναδάς, η Δανία, η Γερμανία, η Ολλανδία, η Νέα Ζηλανδία, η Νότια Κορέα, ανταποκρίθηκαν συνυπογράφοντας με τις ΗΠΑ και τη Βρετανία την κοινή ανακοίνωση.

Ωστόσο, τρεις μεγάλες χώρες της Ευρώπης και μέλη του ΝΑΤΟ –Γαλλία, Ισπανία, Ιταλία– απέφυγαν να συνομολογήσουν συμμετοχή υπό αμερικανική διοίκηση.

Το Παρίσι επέλεξε να αποστασιοποιηθεί για να μην κινδυνεύσουν οι προσπάθειές του να αποτρέψει την επέκταση της μεσανατολικής κρίσης στον Λίβανο. Για τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά και στα πέριξ «επιχειρούν ήδη δικά της πλοία υπό γαλλική διοίκηση».

Η Μαδρίτη δήλωσε, δια της υπουργού Άμυνας, ότι «εμμένει στις αρχές του ειρηνικού διαλόγου». Η Ισπανία, είπε η κα Μαργκαρίτα Ρόμπλες, θα συμμετάσχει μόνο σε αποστολές του ΝΑΤΟ ή σε επιχειρήσεις που συντονίζει η Ε.Ε.

Η Ρώμη αρνήθηκε, υποστηρίζοντας ότι για την εκχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων απαιτείται η έγκριση του κοινοβουλίου και ανακοίνωσε ότι η Ιταλία θα στείλει μια φρεγάτα στην Ερυθρά Θάλασσα μετά από αίτημα ιταλών πλοιοκτητών, «για να προστατεύσει τα εθνικά της συμφέροντα και μόνο».

Η Αθήνα δεν επέλεξε να ανταποκριθεί στις ανάγκες της εφοπλιστικής κοινότητας με γνώμονα «την προστασία των συμφερόντων της χώρας και μόνο». Παραμονές Χριστουγέννων ανακοίνωσε, δια του υπουργού Άμυνας Νίκου Δένδια, ότι η Ελλάδα θα συμμετάσχει στο εγχείρημα με μια φρεγάτα υπό αμερικανική διοίκηση, μετά από απόφαση ειλημμένη σε ανώτατο επίπεδο. Συγκεκριμένα, στην ανακοίνωσή του ο Ν. Δένδιας σημείωσε ότι, κατ’ εντολή του πρωθυπουργού, ζήτησε από τους αρχηγούς ΓΕΕΘΑ και ΓΕΝ το Πολεμικό Ναυτικό να συμμετάσχει με μια φρεγάτα στην επιχείρηση Prosperity Guardian «για την προστασία των εμπορικών πλοίων, της ζωής των ναυτικών, της παγκόσμιας οικονομίας». Υπό αμερικανική διοίκηση. Κατ’ εντολή του Κυριάκου Μητσοτάκη. Όταν ήδη συζητείται παντού αν και κατά πόσο η επιχείρηση νομιμοποιείται διεθνώς.

Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα τα γκρίζα σημεία είναι πολλά, δεδομένου ότι η επιχείρηση Prosperity Guardian είναι κάτι τελείως διαφορετικό από τις αποστολές στις οποίες συμμετείχε το ελληνικό ναυτικό στο Κέρας της Αφρικής για την αντιμετώπιση της πειρατείας. Ποιους διεθνείς κανόνες θα επικαλεστεί η Ελλάδα αν, ο μη γένοιτο, η φρεγάτα της χτυπηθεί από ανταποδοτικά πυρά των Χούθι;

Συνακόλουθα, από τη δεύτερη ανάγνωση της κατ’ ιδίαν συνάντησης Μητσοτάκη-Μπλίνκεν στα Χανιά και των εκατέρωθεν πανηγυρισμών ότι «η διμερής σχέση μας είναι τόσο καλή όσο ποτέ», το μόνο ασφαλές συμπέρασμα που μπορεί να αντληθεί είναι ότι η άνευ όρων τοποθέτηση του πρωθυπουργού «με τη σωστή πλευρά της ιστορίας» εκθέτει επικίνδυνα τη χώρα σε ένα κόσμο ανοιχτό κάθε στιγμή στο ενδεχόμενο ιστορικών ανατροπών.

 

Σημείωση:

*Βλ. «Μητσοτάκης-Μπλίνκεν: μια συνάντηση, πολλές ανησυχίες», Η Εποχή, Σαββατοκύριακο 13-14 Ιανουαρίου 2024.

 

Κωστής Γιούργος Περισσότερα Άρθρα
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2024 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet