Φώντας Λάδης «Τα Κυριακάτικα», εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή, 2023

 

Ο πολυγραφότατος Φώντας Λάδης (Σπάρτη, 1943), ποιητής, πεζογράφος, δοκιμιογράφος, θεατρικός συγγραφέας, μα και στιχουργός (πάνω στους στίχους του έχουν γράψει τραγούδια ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Μάνος Λοΐζος, ο Θάνος Μικρούτσικος, ο Λίνος Κόκοτος, ο Μάριος Τόκας, ο Δημήτρης Λάγιος και άλλοι), έχει εργαστεί ως δημοσιογράφος. Στο βιβλίο του, «Τα Κυριακάτικα-Σελίδες μέσα στο χρόνο», περιέχονται κείμενά του που δημοσιεύτηκαν στον Ριζοσπάστη την περίοδο 1981-1985. Ήταν τότε που η εφημερίδα είχε προσπαθήσει να αναβαθμίσει το κυριακάτικο φύλλο της.

Αυτά τα κείμενα δεν αποτελούν ειδησεογραφία, ούτε πολιτική αρθρογραφία ή ανάλυση ούτε είναι καθαρά λογοτεχνήματα. Όπως σημειώνει ο ίδιος στον πρόλογό του, είναι ένα μικτό είδος, κάτι ανάμεσα στο χρονογράφημα και την επιφυλλίδα. Δεν μοιάζουν όλα μεταξύ τους, γι’ αυτό ο συγγραφέας τα χωρίζει σε τρεις ενότητες: «Τα Κυριακάτικα», «Αλλιώτικα ρεπορτάζ» και «Επιφυλλίδες». Τα θέματα που θίγει ο Φώντας Λάδης στο βιβλίο είναι η πολιτική σκηνή, ο ρόλος του συστημικού Τύπου, ο καταναλωτισμός, η ζωή στις πόλεις. Τα άρθρα «αποκρυπτογραφούν τον περίγυρό τους», ταυτόχρονα είναι και ντοκουμέντα μιας εποχής», διαβάζουμε.

Ο συγγραφέας υπογραμμίζει πως η ζωή μας έχει αλλάξει ραγδαία από την εποχή που δημοσιεύτηκαν τα κείμενα. Δεν υπήρχαν κινητά, ούτε υπολογιστές. Υπήρχε η Σοβιετική Ένωση στην οποία έκανε δύο ταξίδια που συνέβαλαν στον σχηματισμό μιας σφαιρικής αντίληψης για τα τεκταινόμενα εκεί (το δεύτερο ταξίδι, τον Σεπτέμβριο του 1982, σημαδεύτηκε από τον θάνατο του Μάνου Λοΐζου σε νοσοκομείο της Μόσχας, όπου νοσηλευόταν). Έκανε κι ένα ταξίδι στη Νικαράγουα το 1983, όταν το επαναστατικό κίνημα των Σαντινίστας βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη.

Σε τούτο το σημείωμα θα αναφέρουμε μερικά από τα άρθρα του βιβλίου. Το πρώτο από αυτά δημοσιεύτηκε το 1985, τιτλοφορείται «Αντιπερισπασμός» και αναφέρεται στην αστυνομική λογοτεχνία σε σχέση με τη συμπεριφορά του συγγραφέα-δημοσιογράφου –που ένιωσε την κάννη ενός πιστολιού στη ράχη του–, ύστερα από το τέλος μιας προεκλογικής συγκέντρωσης. Το «Ο ορισμός μιας λέξης», αφορά τον όρο «αμερικάνικος τρόπος ζωής». Σε αυτό γίνεται διάλογος μεταξύ δύο φίλων, οι οποίοι κάθονται σε ένα fast food, τρώνε hamburger και πίνουν seven up. Και είναι ένα δείγμα του πώς έβλεπαν κάποιοι τότε την αλλαγή του τρόπου ζωής και τις αμερικανικές επιρροές.

Αξίζει να διαβαστεί το απολύτως προφητικό κείμενο «Ποιος και πώς. Η επανάσταση των μηχανών», όπου ο συγγραφέας μιλάει για τη σχέση των κομπιούτερ με τον άνθρωπο. Σε αυτό εκφράζεται ο φόβος στελεχών ξένων εταιρειών που «νιώθουν να τους αφαιρείται η ελευθερία πρωτοβουλίας και επιλογής των αποφάσεων», ενώ διαβάζουμε τις άγνωστες λέξεις «κομπιουτεροφιλία», «κομπιουτεροφοβία» και «κυβερνητικοφοβία».

Στην ενότητα «Αλλιώτικα ρεπορτάζ» υπάρχουν αναφορές στην πλατεία Ομονοίας, στη Γλυφάδα και τον εξαμερικανισμό των κατοίκων της, τα μαγαζιά με τις ξενόγλωσσες επιγραφές, τα κέντρα διασκέδασης, τις πόρνες στην παραλιακή, μα και τους απλούς Έλληνες που «αγωνίζονται να διώξουν την ξένη ακρίδα». Γίνεται λόγος για τον Εθνικό Κήπο, το Ζάππειο, τα νυχτερινά στέκια στα Εξάρχεια και στο Κολωνάκι, τα γήπεδα (κι εδώ ξένες επιγραφές στις ρεκλάμες, ξένοι παίκτες, μα και νεοαναζιστικά συνθήματα στους τοίχους, όπως «Κάτω το Πολυτεχνείο» και «Ζήτω ο Χίτλερ»), το Στάδιο Καραϊσκάκη, τον Ιππόδρομο του Φαλήρου. Ο συγγραφέας δεν παραλείπει να μιλήσει και για τη μοναξιά στην πόλη, την αναζήτηση ερωτικού συντρόφου (στα κλαμπ γνωριμιών και αλλού) και το κυνήγι της ευτυχίας, ενώ με αφορμή τον πόλεμο στα νησιά Φόκλαντ μεταξύ Αγγλίας και Αργεντινής θυμίζει το δράμα των Παλαιστινίων, που η ανθρωπότητα το παρακολουθεί σαν απλός θεατής.

Ασφαλώς, τα κείμενα έχουν λογοτεχνικότητα, κάτι που σπανίως συμβαίνει με τα δημοσιογραφικά άρθρα. Ο Φώντας Λάδης, ένας από τους πρώτους έλληνες συγγραφείς που έγραψαν αστυνομικές ιστορίες μετά τον θάνατο του Γιάννη Μαρή (η συλλογή διηγημάτων του «Άνθρωποι και κούκλες» κυκλοφόρησε το 1987) είναι πεζογράφος και πρωτίστως ποιητής. Σημειώνουμε πως το βιβλίο περιέχει και φωτογραφίες του συγγραφέα, μόνου του ή με φίλους (όπως τον Μάνο Λοΐζο), στην Αθήνα, τη Μόσχα και τη Μανάγουα της Νικαράγουας.

 

Φίλιππος Φιλίππου Περισσότερα Άρθρα
Tags:
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2024 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet