Την περασμένη εβδομάδα, δεκατέσσερα χρόνια μετα την τελευταία αυθόρμητη απεργία στο ιστορικό εργοστάσιο αυτοκίνητων FIAT Mirafiori στο Τορίνο της Ιταλίας, οι εργαζόμενοι στην γραμμή παραγωγής, μετά από μια μαζική συνέλευση του σωματείου Fiom CGiL, απέργησαν για μια ώρα. Οι εργαζόμενοι αντιδρούν στον εκβιαστικό τρόπο που η επιχείρηση διαπραγματεύεται με την κυβέρνηση κρατική βοήθεια, προκειμένου να διατηρήσει τις ήδη μειωμένες θέσεις εργασίας, αξιώνοντας την ανάληψη του κόστους της βιομηχανικής αναδιάρθρωσης για την αναδιάταξη της παραγωγής από την κατασκευή αυτοκινήτων κινητήρα εσωτερικής καύσης σε ηλεκτρικά.

Οι εργαζόμενοι, αποφασισμένοι να προστατεύσουν τις θέσεις εργασίας στα δυο εργοστάσια στο Torino και στο Pomigliano στην Νότια Ιταλία, δήλωσαν: «Θα αρχίσουμε κινητοποιήσεις όπως οι αγρότες που κατέβηκαν στους δρόμους με τα τρακτέρ, το μέλλον μας διαφαίνεται αβέβαιο και κανένας δεν ενδιαφέρεται.» Τα τελευταία 17 χρόνια στο Μirafiori οι θέσεις εργασίας έχουν συρρικνωθεί κατά 8.000 (από 20 χιλ. σε 12 χιλ.) μαζί με 1,5 χιλ. υπάλληλους που εγκατέλειψαν την επιχείρηση.

Η προσαρμογή της αυτοκινητοβιομηχανίας στις επιτάσεις της οικολογικής μετάβασης, προσθέτει νέες αντιφάσεις και πιο συνθέτες σε σχέση με κοινωνική δικαιοσύνη (διασφάλιση των θέσεων εργασίας) και περιβαλλοντική συνέπεια (δραστική μείωση των εκπομπών CO2).

 

Απανθρακοποίηση των μεταφορών

 

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει καταφέρει, αρχής γενομένης το 1990, να μειώσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου (ΑτΘ) σε όλους τους οικονομικούς κλάδους, εκτός από τον τομέα των μεταφορών, όπου αυξήθηκαν κατά 15% (1990- 2021). Οι μεταφορές ευθύνονται για το 1/4 σχεδόν των συνολικών εκπομπών ΑτΘ στην ΕΕ. Το μεγαλύτερο μερος των εκπομπών προέρχεται από τις οδικές μεταφορές (3/4 των συνολικών εκπομπών). Τα ΙΧ ευθύνονται για το 60% των εκπομπών, τα βαρέα επαγγελματικά οχήματα για το 1/4 αυτών.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι εκπομπές που σχετίζονται με τις μεταφορές, ανήλθαν σε 7,97 GtCO₂ το 2022. Πρόκειται για αύξηση περίπου 4,7% σε σχέση με τα επίπεδα του 2021. Μεταξύ 1990 και 2022, οι παγκόσμιες εκπομπές από τις μεταφορές αυξήθηκαν περισσότερο από 70%. Συγκεκριμένα, οι οδικές μεταφορές ευθύνονται για τα τρία τέταρτα των εκπομπών, οι αεροπορικές για το 11,6%, οι θαλάσσιες μεταφορές για το 10,6% και οι σιδηροδρομικές μόλις για το 1%.

Η στροφή προς την ηλεκτρική πράσινη ενέργεια και η αύξηση κυκλοφορίας ηλεκτρικών οχημάτων προσφέρουν βιώσιμες επιλογές για τη μείωση των εκπομπών από επιβατικά οχήματα. Σύμφωνα με την μελέτη της ΕΕΑ ‘Electric vehicles from life cycle and circular economy perspectives’ ένα τυπικό ηλεκτρικό αυτοκίνητο στην Ευρώπη παράγει λιγότερα αέρια θερμοκηπίου και ατμοσφαιρικούς ρύπους σε σύγκριση με ένα ίδιας ισχύος βενζίνης ή ντίζελ. Οι εκπομπές είναι συνήθως υψηλότερες στη φάση κατασκευής ηλεκτρικών αυτοκινήτων, αλλά αντισταθμίζονται από τις χαμηλότερες εκπομπές στη φάση χρήσης.

Με την αναμενομένη βελτίωση του ενεργειακού μείγματος, οι εκπομπές, στον κύκλο ζωής ενός ηλεκτρικού οχήματος θα μπορούσαν, έως το 2050, να μειωθούν κατά τουλάχιστον 73 %. Η μετάβαση στα ηλεκτρικά οχήματα θα μπορούσε επίσης να μειώσει την ηχορύπανση, ειδικά σε πόλεις όπου οι ταχύτητες είναι χαμηλές και η κυκλοφορία αργή. Αντίθετα αρνητική είναι η επίπτωση στα οικοσυστήματα λόγω της τοξικότητας των χρησιμοποιουμένων υλικών στην κατασκευή (Χαλκός, νικέλιο κλπ.) που μπορεί να περιοριστεί μέσω της ανακύκλωσης.

 

Η βιομηχανική προσαρμογή και οι επιπτωσεις στην απασχόληση

 

Η κατασκευή ενός ηλεκτρικού αυτοκίνητου απαιτεί έως και 40% λιγότερα μέρη (μηχανικά, ηλεκτρικά κ.α.), σε σχέση με εκείνα που χρησιμοποιούνται στην κατασκευή ενός αντίστοιχου ενδοθερμικού. Τα μέρη αυτά κατασκευάζονται από τρίτους εξειδικευμένους κατασκευαστές (κύλινδροι, ελαστικά, καλωδιώσεις, πλαστικά, τζαμιά κ.α.) και συναρμολογούνται στην κεντρική παραγωγική μονάδα. Αυτές οι πολυπληθείς βιομηχανικές μονάδες, διάσπαρτες σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, είναι τα πρώτα θύματα της μη ορθά σχεδιασμένης βιομηχανικής αναδιάρθρωσης (reconversion) και έχουν προχωρήσει ήδη σε εκτεταμένες μειώσεις του εργατικού δυναμικού. Σύμφωνα την συμβουλευτική εταιρία Alix Partners για την συναρμολόγηση ενός ενδοθερμικού κινητήρα με τον συμπλέκτη, χρειάζονται 6,2 εργατοώρες, ενώ για ένα υβριδικό -με καλώδιο φόρτισης- χρειάζονται 9,2 ε/ω και για ένα αμιγώς ηλεκτρικό μόνο 3,7 ε/ω, δηλαδή λιγότερες κατά 40%.

Τα παραπάνω αφορούν σε λίγα μόνο παραδείγματα των επιπτώσεων της βιομηχανικής αναδιάρθρωσης ενός από τους μεγαλύτερους παραγωγικούς κλάδους, που απασχολεί στην ΕΕ πάνω από 14 εκατ. εργαζόμενους και αντιστοιχεί περίπου στο 7% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ.

 

Δίκαιη μετάβαση για βιώσιμες μεταφορές

 

Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες βρίσκεται σε εξέλιξη γόνιμη συζήτηση μεταξύ περιβαλλοντικών οργανώσεων και των συνδικάτων της αυτοκινητοβιομηχανίας πάνω σε θέματα όπως η κρίση της αγοράς, τα σχέδια απανθρακοποίησης, ο βιομηχανικός επανασχεδιασμός, η αυτοματοποίηση στην παραγωγή, ο επανασχεδιασμός των αστικών μεταφορών από την τοπική αυτοδιοίκηση, η αύξηση του ποσοστού των μέσων μαζικής μεταφοράς κλπ. Στις δύσκολες και αντιπαραθετικές συναντήσεις, παραμένει κοινή η επιδίωξη συγκλίσεων και ανάδειξης ευκαιριών απασχόλησης που μπορεί να προκύψουν, που θα αντιμετωπίζουν από κοινού τις επιπτώσεις της μετάβασης, προκειμένου να αποφευχθεί, έγκαιρα, η ολέθρια αντίληψη ότι υγεία, περιβάλλον και απασχόληση βρίσκονται σε μεταξύ τους αντιπαράθεση.

Ιωσήφ Σινιγάλιας Ο Ιωσήφ Σινιγάλιας είναι μηχανολόγος μηχανικός. Περισσότερα Άρθρα
Πρόσφατα άρθρα ( Περιβάλλον )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2024 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet