Τορίνο, πύλη νούμερο 2 του Μιραφιόρι, φανοποιΐα. Μόλις άφησα εκείνη την πλατεία στην οποία κατέληξε μια πορεία με πολλές κόκκινες σημαίες που έκανε το γύρο (5 χιλιόμετρα) του σημαντικότερου κομματιού της πρώην Fiat. Το κάλεσμα –μετά από 43 χρόνια που εκεί δεν γίνονταν πια διαδηλώσεις– ήταν από την Ιταλική Αριστερά και συνεπώς ήταν παρών ο γραμματέας της Φρατοϊάνι, καθώς και ο εκπρόσωπος των Πρασίνων Μπονέλι και ο βουλευτής Γκριμάλντι, αλλά και πολλοί ηλικιωμένοι εργάτες, πολλοί νέοι, και οι συνδικαλιστές όλων των τομέων, οι οποίοι, σε κάθε στάση, με τη σειρά, μας ενημέρωναν για την κατάληξη της παραγωγής ενός εργοστασίου που κάποτε ήταν ανάμεσα στα μεγαλύτερα εργοστάσια του κόσμου. Μεγάλο μέρος αυτής της παραγωγής έχει ήδη μεταφερθεί αλλού (Το Topolino στο Μαρόκο, το 600 στην Πολωνία, ενώ ένα άλλο τμήμα της προορίζεται ήδη για τη Σερβία) ή δεν γνωρίζουμε ακόμη πού.

 

Τότε που η πλατεία ήταν αγορά

 

Ο Κάρλος Ταβάρες, ο διευθύνων σύμβουλος της Stellantis, μήπως κλήθηκε στην Ιταλία για να μας μεταφέρει κάποια είδηση; Όχι, φυσικά. Ούτε μας περνάει από το νου ότι θα την ανακοινώσει στους εργάτες που ακόμη απασχολούνται: είναι εμπόρευμα, ως γνωστόν, δεν είναι άνθρωποι, και δεν χρειάζεται να γνωρίζουν τι συμβαίνει. Μήπως δεν είμαστε δημοκρατική χώρα; Είμαστε, δόξα τω θεώ, αλλά οι δημοκρατικοί κανόνες δεν λειτουργούν μέσα στις περιφράξεις της ατομικής ιδιοκτησίας. Η πορεία φθάνει στον τελευταίο προορισμό όπου την ομιλία πρέπει να την κάνω εγώ, που εδώ, μπροστά σε αυτή την πύλη, πέρασα πολλές μέρες της ζωής μου πριν από 50 χρόνια. Όταν αυτή η πλατειούλα ήταν μια μεγάλη «αγορά», ο χώρος μιας μαζικής συζήτησης, πάνω απ’ όλα με πολλούς φοιτητές της γενιάς του ’68, για τους οποίους το Τορίνο είχε γίνει η Μέκκα, η πόλη σύμβολο μιας πρωτόγνωρης μεγάλης εκστρατείας που είχε στόχο όχι μόνο τη στήριξη ενός αγώνα, αλλά την αλλαγή του κόσμου.

Έρχονταν, ερχόμασταν και εμείς που δεν ήμασταν πια φοιτητές, αλλά ασχολούμασταν με το ξεκίνημα της περιπέτειας του Μanifesto, που είχε αποφασίσει να βάλει τις ρίζες του μέσα σ’ αυτόν τον συμβολικό χώρο μιας νέας ταξικής σύγκρουσης. Ερχόμασταν να βοηθήσουμε τους εργάτες να πάρουν τον λόγο, για να οικοδομηθεί μια συμμαχία ενάντια σε όσους πίστευαν ότι το παν είναι ο εκσυγχρονισμός και δεν κατανοούσαν ότι με ορίζοντα τον καπιταλισμό θα εξελισσόταν απλά στο χειρότερο. Όλοι στην πραγματικότητα ερχόμασταν πρώτα απ’ όλα για να μάθουμε. Είμαι συγκινημένη. Θα ήθελα να μεταδώσω αυτό που νιώθω σε εκείνους που βρίσκονται σήμερα μπροστά μου. Δεν πρόκειται απλά για τις αναμνήσεις μου, όπως ήταν όλες τις φορές που ήρθα εδώ μόνη τα τελευταία χρόνια. Την τελευταία φορά, θυμάμαι, είχα έρθει με τον Ντανιέλε Σέγκρε, τον φίλο μου σκηνοθέτη που πέθανε πρόσφατα και ο οποίος έκανε τις ωραιότερες ταινίες με τα γεγονότα που συνέβαιναν εδώ: ο χώρος ήταν πάντα έρημος, μόνο ένας μοναχικός εργάτης πήγαινε βόλτα τον σκύλο του. Σήμερα είναι διαφορετικά: είναι εδώ οι κόκκινες σημαίες, τα νέα παιδιά, οι νέοι συνδικαλιστές. Νιώθω τη διάθεση να αφηγηθώ πώς έγινε και οι εργάτες της Fiat εφεύραν και κατόρθωσαν να οργανώσουν τα εργοστασιακά συμβούλια, εμπλέκοντας το συνδικάτο , παρόλο που ήταν δύσπιστο στην αρχή.

 

Εκείνη η διαδρομή

 

Θυμάμαι καλά το πρώτο συμβούλιο που έγινε κοντά στην πύλη νούμερο 2. Σύντομα ήρθαν πολλά και μαζί τους η προετοιμασία και ο προσανατολισμός της δράσης από τους ίδιους τους εργάτες, με το συνδικάτο πολύτιμο αρωγό, αλλά όχι πια μοναδικό διαιτητή αυτής της δράσης. Μιας δράσης που γίνεται στην πορεία άμεση διαχείριση, όχι μόνο εξουσιοδότηση για διαπραγμάτευση: τα κενά στην αλυσίδα παραγωγής του αμαξώματος, για να μειωθούν οι χρόνοι της αλυσίδας συναρμολόγησης, οι αυξήσεις ίδιες για όλους, με όραμα την ισότητα, αλλά και ως μέσο για να αφαιρεθεί η εξουσία του εκβιασμού από τους επιστάτες. Στη συνέχεια η ανακάλυψη του χώρου πέρα από την εργασία, όπου περνάνε τη ζωή τους οι εργάτες. Δημιουργούνται τα συμβούλια περιοχής, η Δημοκρατική Ιατρική (ΣτΜ Kίνημα για την Υγεία), οι 150 ώρες (ΣτΜ το 1973, στην ανανεωμένη εθνική σύμβαση εργασίας των μηχανουργών εντάχθηκε το δικαίωμα των 150 ωρών αμειβόμενης άδειας για σπουδές και επαγγελματική κατάρτιση).

Όλα αυτά ήταν η πρώτη προσπάθεια για όσα πρέπει επειγόντως να ξαναπροσπαθήσουμε να κάνουμε σήμερα. Ειδικά οι 150 ώρες, οι σπουδές, τουλάχιστον ένα μικρό κομμάτι τους, σε εναλλαγή με τη δουλειά: αν σήμερα δεν ακολουθήσουμε ξανά εκείνη τη διαδρομή, τι θα συμβεί με τις δεξιότητες που αποκτήθηκαν σε όλα τα επίπεδα, ακόμη και με τα πτυχία, που καταλήγουν να γίνονται άχρηστα μέσα σε λίγα χρόνια εξαιτίας του ρυθμού της τεχνολογικής εξέλιξης; Σήμερα επιβάλλεται να ξανασκεφτούμε άμεσα την ανάγκη μιας μόρφωσης που συνεχίζεται ακόμη και όταν ήδη εργαζόμαστε, κατά τη διάρκεια όλης της ζωής μας, αν δεν θέλουμε να είναι στο μέλλον όλη η εξουσία στη διάθεση μιας μειοψηφίας υπερ-ειδικευμένων και μια μάζα να είναι προορισμένη να τους υπηρετεί. Εκείνη την εποχή η πρόταση του Μanifesto ήταν «4 ώρες σπουδές, 4 ώρες δουλειά». Γιατί την αφήσαμε να χαθεί; Και γιατί να μην ξαναδούμε την εμπειρία των συμβουλίων περιοχής που έχει πολλές ομοιότητες με το «συνδικάτο του Δρόμου», που προωθεί σήμερα ο Λαντίνι και δυσκολεύεται να υλοποιήσει;

 

Πάλι το βλέμμα μακριά

 

Δεν πρόκειται για επιστροφή στο παρελθόν, το λέω επειδή έχω την εντύπωση ότι εκείνη η εμπειρία δεν απωθήθηκε επειδή πάλιωσε, αλλά επειδή έβλεπε πολύ μακριά.
Αν σήμερα θέλουμε να μην είναι μόνο ένα ψέμα η μετάβαση προς ένα βιώσιμο μοντέλο, πρέπει να ξαναρχίσουμε να βλέπουμε μακριά, γιατί μόνο όταν σκεφτόμαστε μια ριζική αλλαγή θα μπορέσουμε να χρησιμοποιήσουμε τις νέες τεχνολογίες και τις ενδείξεις που μας έρχονται από την οικολογική απειλή σε περιπτώσεις που μας επιβάλλουν έναν μεγάλο μετασχηματισμό, που, όμως, είναι και αυτός πλέον απαραίτητος για να ζήσουμε πιο ευτυχισμένοι και λιγότερο καταπιεσμένοι. Όχι όπως ζούμε τώρα, αγωνιώντας για τα προβλήματα που οι καινοτομίες μπορεί να παράγουν, αν αφεθούν ανεξέλεγκτες.

Από την επίσκεψή μου στην πύλη 2 του Μιραφιόρι, με την πορεία Κλίμα-Εργασία, επέστρεψα αισιόδοξη. Μπορούμε να τα καταφέρουμε. Δεν είναι αλήθεια ότι νικά ο αντίπαλός μας, γίνεται απλά πιο κακός γιατί το μοντέλο του συστήματός του δεν λειτουργεί πια. Σήμερα νομίζω ότι έχουν καταφερθεί κάποια πλήγματα στον πραγματικό εχθρό του καιρού μας, την περίφημη Tina («there is no alternative»), δηλαδή «Δεν υπάρχει εναλλακτική». Ενός εχθρού επικινδυνότερου από τη φτωχή Μελόνι, που περηφανεύεται ότι ανήκει στην παράταξη που της αρέσει να την αποκαλούν «συντηρητική». Μα τι στο διάβολο θέλει να συντηρήσει; Τον Κάρλος Ταβάρες;

 

 

Μετάφραση: Τόνια Τσίτσοβιτς

 

Λουτσιάνα Καστελίνα Περισσότερα Άρθρα
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2024 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet