Για τους λευκούς του κόσμου, η Αφρική παραμένει μακρινή. Η Μαύρη Αφρική. Αυτή που δεν περιλαμβάνει την οργισμένη Αλγερία, το τουριστικά σαγηνευτικό Μαρόκο, τα απομεινάρια της Κανταφικής Λιβύης, την Αίγυπτο στην αγκαλιά του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Η Σενεγάλη της Δυτικής Αφρικής και των 18,3 εκ. ανθρώπων της, που βρέχεται από τον Ατλαντικό και έπαψε μόλις το καλοκαίρι του 1960 να είναι γαλλική αποικία, έγινε κομμάτι της ποπ κουλτούρας στα μακρινά 90s, επειδή ο πολυτάλαντος Γιουσού Ν’ Ντουρ μπόλιασε με ένα μείγμα σενεγαλέζικων ήχων, τζαζ και φρέσκου αφρομπίτ το κίνημα της world music που τότε αναδυόταν. Τον ξεχώρισαν οι σωστοί λευκοί θρύλοι μουσικοί, γέμισε ευρωπαϊκά και αμερικανικά στάδια και θέατρα, και κατέληξε παγκόσμιο είδωλο και μέλος της Σουηδικής Ακαδημίας.

 

Πριν απ’ αυτό, η Σενεγάλη ήταν η χώρα με πρώτο μετα-αποικιακό της πρόεδρο το Λεοπόλντ Σεντάρ Ταγκόρ, ποιητή και συγγραφέα, πρώτο μαύρο μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας Γραμμάτων και Τεχνών. Τον Ταγκόρ, που ήταν αρκετά θαρραλέος για να κρατήσει ενωμένο το νεοσύστατο πολυφυλετικό κράτος και αρκετά μετριοπαθής ώστε να μη δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στους Γάλλους κηδεμόνες του.

Πάνω από μισό αιώνα μετά, ελάχιστα μοιάζει η Σενεγάλη με τη χώρα του Ταγκόρ. Μπορεί επίσημη γλώσσα να παραμένουν τα γαλλικά, οι κάτοικοι της όμως δεν βιώνουν ευχάριστα τον εναγκαλισμό του Παρισιού που ελέγχει τη δίοδο στον Ατλαντικό, τα κοιτάσματα φωσφορικού ασβεστίου και χημικών και τη διύλιση πετρελαίου που γίνεται στη χώρα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το βιοτικό τους επίπεδο. Ακολουθώντας το κυρίαρχο μετα-αποικιακό μοντέλο, η Σενεγάλη είναι μια ακόμα φτωχή υπερχρεωμένη χώρα με χαμηλό δείκτη ανθρώπινης ανάπτυξης και αντιστοίχως χαμηλό δείκτη δημοκρατικής ανάπτυξης.

 

Πόση δημοκρατία αντέχουν οι κάλπες;

 

Οι προεδρικές εκλογές αυτής της Κυριακής -τις οποίες το Συνταγματικό Συμβούλιο προκήρυξε απορρίπτοντας την πρόταση του απερχόμενου προέδρου για τη 2α Ιουνίου- θα σημάνουν το τέλος των δύο θητειών του Μακί Σολ, που από το 2012 άσκησε μια πολιτική απολύτως συμβατή με τα συμφέροντα των γαλλικών και εγχώριων πολιτικών και οικονομικών ελίτ, με τις ευλογίες της θρησκευτικής ηγεσίας. Δεκαεννέα υποψήφιοι ρίχνονται στη μάχη της διαδοχής του, τα φώτα όμως πέφτουν σε έναν. Η μάλλον σε δύο που δουλεύουν ως ένας.

Πρωταγωνιστής ο Ουσμάν Σονκό, 49χρονος νομικός ειδικός στις φορολογικές πολιτικές, απόφοιτος της Ανώτατης Σχολής Δημόσιας Διοίκησης της Σενεγάλης, συνδικαλιστής, πρώην βουλευτής και δήμαρχος του Ζιγκινκόρ. Προικισμένος ρήτορας, με επικοινωνιακά χαρίσματα, κατακεραυνώνοντας τα γαλλικά συμφέροντα και τη δημόσια διοίκηση που ευθέως κατηγορεί για διαφθορά, ο Σονκό έγινε τα τελευταία 5 χρόνια λαϊκός ήρωας της αντιπολίτευσης, ως ηγέτης του κόμματος «Αφρικανοί Σενεγαλέζοι πατριώτες για την εργασία, την πολιτική ηθική και την αδελφοσύνη» (Pastef) που ιδρύθηκε το 2014. Έχοντας μεγάλη διεισδυτικότητα ιδιαίτερα στους νέους, κατάφερε στην πρώτη του μάχη κατά του Σολ, το 2019, να συγκεντρώσει το 16% των ψήφων. Η απάντηση των αντιπάλων του ήρθε το 2023 με ποινή διετούς φυλάκισης για υποκίνηση σε εξέγερση, ενώ το Pastef διαλύθηκε με εντολή του υπουργού Εσωτερικών, εν μέσω μαζικότατων διαδηλώσεων, σκληρής καταστολής και μεγάλου αριθμού συλλήψεων και φυλακίσεων μελών και οπαδών του. Ο Σονκό έκανε συχνά απεργίες πείνας και βρέθηκε στο νοσοκομείο.

Συνοδοιπόρος του ως δημόσιος λειτουργός, δεξί του χέρι ως γενικός γραμματέας, οργανωτικός υπεύθυνος του Pastef και συγκρατούμενος του, ο 43χρονος Μπασιρού Ντιομαγιέ Φαγιέ έγινε το πρόσωπο-κλειδί ώστε να μην απουσιάσει το κόμμα από τη μάχη για την προεδρία. Η έλλειψη δυνατότητας τρίτης θητείας του Σαλ, αφήνει σοβαρό ενδεχόμενο πολιτικής αλλαγής . Ο Ντιομαγιέ έχει την ίδια ακαδημαϊκή, συνδικαλιστική και κομματική διαδρομή με τον μέντορα του, όχι όμως και τον ίδιο χαρακτήρα. Σαφώς χαμηλότερων επικοινωνιακών τόνων, λιγότερο ευέλικτος, περισσότερο στοχοπροσηλωμένος και αρχιτέκτονας του πολιτικού προγράμματος. Αν και κατηγορήθηκε για διασπορά ψευδών ειδήσεων και δυσφημιστική επίθεση κατά κρατικών λειτουργών και βρέθηκε υπόδικος, ο Ντιομαγιέ νομιμοποιήθηκε από το Συνταγματικό Συμβούλιο ως υποψήφιος πρόεδρος, ενώ είχε απορριφθεί ο Σονκό.

 

Πρόσωπα ή πολιτικές;

 

Παράδοξη απόφαση; Όχι ακριβώς. Στη Σενεγάλη, η πολιτική βασίζεται στον προσωποκεντρισμό. Έτσι λοιπόν, η υποψηφιότητα του λιγότερο γνωστού Ντιομαγιέ θεωρήθηκε ως ευκαιρία να απομακρυνθεί η πιθανότητα νίκης του Pastef και -ακόμα καλύτερα- να υπάρξει ρήξη μεταξύ των δύο μέχρι σήμερα αχώριστων πολιτικών. Μόνο που το σενάριο είχε ήδη προβλεφθεί, μαζί με τη μέθοδο αντιμετώπισης του.

Η εντεινόμενη πολιτική κρίση και η συνεχής αμφισβήτηση του Σαλ, οδήγησε τη Βουλή να ψηφίσει στις 6 Μαρτίου γενική αμνηστία για πολιτικά αδικήματα της περιόδου 2021-2024, «ώστε να κατευναστεί η πολιτική και κοινωνική ένταση», απόφαση που ευνοεί πρωτίστως ουκ ολίγους καθεστωτικούς που θα μπορούσαν να κατηγορηθούν για βιαιότητες κατά των αντιπάλων τους. Απελευθέρωσε ωστόσο και το ηγετικό δίδυμο Σονκό - Ντιομαγιέ. Από την πρώτη στιγμή η προεδρική καμπάνια με κυρίαρχο το σύνθημα «Ο Ντιομαγιέ είναι Σονκό και ο Σονκό Ντιομαγιέ» διαδίδεται παντού, ξεκαθαρίζοντας το τοπίο στην κοινή τους συνέντευξη Τύπου, λίγες ώρες μετά την αποφυλάκιση τους.

«Δεν μετράει το πρόσωπο, αλλά το σχέδιο», η πρώτη ρηξικέλευθη στάση των ανθρώπων του Pastef που έχουν ως αιχμή του δόρατος την καταπολέμηση της διαφθοράς και την ενίσχυση της Δημοκρατίας. Δεύτερη επαναστατική πρακτική, το ισχυρότατο κύμα αλληλεγγύης και συλλογικής δράσης. Τα χαρακτηριστικά κοκκινοπράσινα βραχιολάκια -σήματα του κόμματος, εμπνευσμένα από τα βραχιόλια ηλεκτρονικής παρακολούθησης των μελών του- που δεκάδες χιλιάδες νέοι και μεγαλύτεροι φορούσαν ακόμα και με κίνδυνο φυλάκισης, απέφεραν με τη βοήθεια Σενεγαλέζων της διασποράς περισσότερα από 750.000 ευρώ για την προεκλογική καμπάνια και τη στήριξη οικογενειών φυλακισμένων. Παντού στήνονται αυτοσχέδια δίκτυα αλληλοβοήθειας και οικονομικής ενίσχυσης για τη μετακίνηση φτωχών νεαρών ψηφοφόρων.

Η σπίθα της ελπίδας φουντώνει στη Σενεγάλη. Μένει να φανεί αν οι στίχοι των τραγουδιών του Γιουσού Ν’ Ντουρ για πραγματική ελευθερία γίνουν πραγματικότητα.

 

Πρόσφατα άρθρα ( Διεθνή )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2024 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet