«Αδέσποτα κορμιά»

 

 

 

Η αφίσα μια ταινίας αποτέλεσε το έναυσμα για να ξεσπάσουν αντιδράσεις από τους γνωστούς ακροδεξιούς και θρησκευτικούς κύκλους στο πρόσφατο 26ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Η απεικόνιση μια γυμνόστηθης Εσταυρωμένης, και μάλιστα εγκύου, που απεικονίζεται στην αφίσα της ταινίας «Αδέσποτα κορμιά» της Ελίνας Ψύκου, «έκλεψε» αρχικά το ενδιαφέρον αλλά τελικά η ίδια η ταινία, όταν προβλήθηκε, κατάφερε να κερδίσει το κοινό και να ανοίξει τη συζήτηση για τα όσα σημαντικά πραγματεύεται, αφήνοντας πίσω τις γελοιότητες ορισμένων γραφικών φωνασκούντων. Άλλωστε, όπως είπε και η σκηνοθέτρια μιλώντας στο ρ/σ «στο κόκκινο» της Θεσσαλονίκης: «Το έργο μου είναι εκεί και κρίνεται, αλλά είναι άλλο το κρίνεται κι άλλο το λογοκρίνεται».

Ένα θαυμάσιο ντοκιμαντέρ, ένα ρόουντ μούβι που μας πηγαίνει από τη Μάλτα στην Ιταλία, από την Ιταλία στην Ελλάδα κι από την Ελλάδα στην Ελβετία, σε ένα ταξίδι για το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση του σώματος, δηλαδή το δικαίωμα στην άμβλωση, την εξωσωματική γονιμοποίηση, την ευθανασία. Ό,τι απαγορεύεται στη Μάλτα επιτρέπεται στην Ιταλία, κι ό,τι απαγορεύεται στην Ιταλία, επιτρέπεται στην Ελλάδα, όπου όμως απαγορεύεται ό,τι επιτρέπεται στην Ελβετία.

Μιλώντας για την ταινία, η Ελίνα Ψύκου λέει: «Το ταξίδι ξεκινάει από τη Μάλτα, όπου μια κοπέλα θέλει να κάνει άμβλωση αλλά δεν μπορεί γιατί είναι καθολικά απαγορευμένη. Έτσι πηγαίνει στην Ιταλία και το ταξίδι συνεχίζεται, επειδή εκεί υπάρχει πολύ αυστηρός νόμος για την εξωσωματική γονιμοποίηση και δεν επιτρέπεται σε γυναίκες που είναι εκτός ετερόφυλης νόμιμης σχέσης. Έτσι πολλές γυναίκες έρχονται στην Ελλάδα για να κάνουν εξωσωματική, με ό,τι αυτό σημαίνει οικονομικά και ψυχολογικά. Και το ταξίδι καταλήγει στην Ελβετία που είναι η μόνη χώρα που μπορείς να κάνεις υποβοηθούμενη αυτοκτονία, όπως λένε την ευθανασία εκεί, ακόμη κι αν δεν είσαι πολίτης της συγκεκριμένης χώρας».

Το εξαιρετικά καλογυρισμένο ντοκιμαντέρ της Ψύκου προσεγγίζει με σεβασμό και διακριτικότητα τα άκρως ευαίσθητα θέματά του, φέρνοντας στην επιφάνεια τις αντιφάσεις που υπάρχουν στις νομοθεσίες των ευρωπαϊκών χωρών. Με ευφάνταστη, αντισυμβατική σκηνοθεσία, που ξεφεύγει από την κλασική προσέγγιση των ταινιών τεκμηρίωσης, κερδίζει σε αφηγηματικότητα κρατώντας το ενδιαφέρον σε υψηλό επίπεδο.

Η σκηνοθέτρια δίνει χώρο στις αντίθετες απόψεις που εκφράζονται από ακροδεξιές ομάδες και εκκλησιαστικούς κύκλους. Αυτές όμως όχι μόνον δεν κερδίζουν πόντους στην αντιπαράθεση αλλά αντίθετα αποδυναμώνονται μπροστά στη δύναμη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Μια ταινία που κερδίζει τους θεατές με τον σκηνοθετικό της ρυθμό, τα όμορφα πλάνα, την σφιχτή αφήγηση. Μια ταινία για τη ζωή και τον θάνατο, ανάλαφρη και σοβαρή, αστεία και συγκινητική, πάνω απ’ όλα όμως ειλικρινής και αληθινή.

Τιμήθηκε με ειδική μνεία στο Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα και με ειδική μνεία από τη Διεθνή Αμνηστία.

 

Το τίμημα της ελευθερίας

 

 «Dolls of Dresden»

 

Μια νεαρή μάχιμη δημοσιογράφος, η Άννα Διαμαντίδη, στο πλαίσιο ενός ρεπορτάζ γνωρίζεται με τη διάσημη περφόρμερ και εικαστική καλλιτέχνιδα, Λοφίλια. Θέλοντας να μάθει πως δουλεύει η Λοφίλια επάνω στα γυμνά σώματα θα αρχίσει να την επισκέπτεται και να την γνωρίζει καλύτερα. Μια ερωτική σχέση θα δημιουργηθεί ανάμεσα στις δύο γυναίκες, η Λοφίλια θα της μιλήσει για τη σύντροφό της Αρτεμισία που έχει πεθάνει, θα της συστήσει τον πολύ καλό της φίλο τον Μάρκο και θα της γνωρίσει τον μικρό Φοίβο, γιο της Αρτεμισίας ο οποίος μετά το θάνατο της μητέρας του μπήκε σε ίδρυμα επειδή ένα κενό νόμου δεν της επέτρεπε να τον υιοθετήσει. Όπως και τώρα που η Άννα δεν μπορεί να προχωρήσει στην αποτέφρωση της αγαπημένης της χωρίς τη συγκατάθεση κάποιου συγγενή της. Ο μόνος που βρίσκεται εν ζωή είναι ο πατέρας της με τον οποίο δεν είχε σχέσεις εδώ και δεκαετίες. Έτσι η Άννα ταξιδεύει στη Δρέσδη σε μια προσπάθεια να τον βρει για να πάρει τη συγκατάθεσή του.

Ο Αλέξης Τσάφας στην ταινία του «Dolls of Dresden» με την αφήγησή του να «τρέχει» παράλληλα σε δύο χρόνους, που συνδέονται με φλας μπακ, δίνει στην ταινία του την ελευθεριάζουσα αύρα και την μποέμικη καλλιτεχνική ατμόσφαιρα που χαρακτηρίζει τη ζωή της Λοφίλια, που ζει σύμφωνα με τα όσα πρεσβεύει και διακηρύσσει μέσω της τέχνης της. Ακολουθεί το κίνημα του εξπρεσιονισμού, που αντιτίθεται στις προκαταλήψεις, υποστηρίζει την ελευθερία στην έκφραση, την τέχνη και τη ζωή.

Ο Αλέξης Τσάφας σκηνοθετεί με τρόπο που αναδεικνύει την πληθωρική προσωπικότητα της ηρωίδας του και την προσεγγίζει με σεβασμό. Μας μιλά για το δικαίωμα στη σεξουαλική επιλογή αλλά, κυρίως, για το δικαίωμα των ομόφυλων ζευγαριών στην τεκνοθεσία. Μας μιλά ακόμη για τις ανθρώπινες και τις οικογενειακές σχέσεις και το πώς μπορούν αυτές να επηρεαστούν από τις προσωπικές μας επιλογές. Τέλος, για την ίδια την τέχνη και τους καλλιτέχνες, τις αγωνίες, τους πόθους και τα όνειρά τους, μα πάνω απ’ όλα για την ίδια τους τη ζωή.

Ο Αλέξης Τσάφας, με διακριτικότητα, μας δίνει μια γεύση από τους περιορισμούς στην ελευθερία της έκφρασης στην Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερμανίας.

Μια ιδιαίτερη ταινία με τις πολύ καλές ερμηνείες από τη Χριστίνα Σωτηρίου και την Αλεξία Μπεζίκη.

 

Ο γενίτσαρος του Καθολικισμού

 

Μέσα στα ιστορικά γεγονότα του δεύτερου μισού του 19ου αιώνα, που οδήγησαν στην ενοποίηση της Ιταλίας, εκτυλίσσεται η ιστορία που αφηγείται ο βετεράνος, 84χρονος πλέον, Μάρκο Μπελόκιο στην ταινία «Το αγόρι του Θεού» (Rapito).

Ο πάπας Πίος ο Θ΄ κυβερνά τα παπικά κράτη της ιταλικής χερσονήσου, ως πάπας-βασιλιάς. Βρισκόμαστε στην Μπολόνια το 1852, όταν ένα βράδυ μια ομάδα στρατιωτών του πάπα εισβάλλουν στο σπίτι του Σαλομόνε Μορτάρα, ενός φιλήσυχου Εβραίου, που ζει με τη γυναίκα του Μαρθιάνα Παντοβάνι και τα εννιά τους παιδιά. Ο επικεφαλής της ομάδας ενημερώνει τον Σαλομόνε πως, μετά από εντολή του καρδινάλιου, ήρθε να πάρει τον 7χρονο γιο του Εντγκάρντο. Κι αυτό επειδή, σύμφωνα με τη μαρτυρία μιας υπηρέτριας, η ίδια είχε βαφτίσει χριστιανό τον Εντγκάρντο όταν ήταν βρέφος. Σύμφωνα με τον νόμο, λοιπόν, ένας χριστιανός δεν μπορεί να μεγαλώσει σε αλλόθρησκη οικογένεια αλλά μαζί με καθολικούς.

Έτσι το παιδί ουσιαστικά απάγεται, μεταφέρεται στο περιβάλλον του πάπα και εκεί εκπαιδεύεται σύμφωνα με τους κανόνες της καθολικής θρησκείας. Παράλληλα οι γονείς του ξεκινούν αγώνα για να τον πάρουν πίσω αλλά ο καιρός περνά, Εντγκάρντο μεγαλώνει και σταδιακά μετατρέπεται σε πιστό καθολικό.

Πολλά χρόνια μετά, το 1878, όταν η παπική εξουσία θα καταρρεύσει και θα δημιουργηθεί το ενιαίο ιταλικό κράτος, ο Εντγκάρντο έχει την ευκαιρία να επιστρέψει στο σπίτι του. Όμως πλέον έχει μετατραπεί σε φανατικό υποστηρικτή του πάπα.

Με αριστοτεχνικό τρόπο ο Μπελόκιο πλάθει μια άκρως ενδιαφέρουσα ιστορία, μέσα στην ίδια την Ιστορία. Η αυθαιρεσία της παπικής εξουσίας και η αντιπαράθεσή της με την κοσμική εξουσία στο γενικό φόντο και μέσα σε αυτό, οι σκοτεινοί μηχανισμού χειραγώγησης και μετατροπής ανθρώπων σε υπάκουα όντα.

Εντυπωσιακή ταινία εποχής από έναν δεξιοτέχνη της κινηματογραφικής φόρμας, που παραμένει μάχιμος, διεισδυτικός, καυστικός, πολιτικοποιημένος και με μια φρεσκάδα στη ματιά που θα την ζήλευαν αρκετοί νεότεροι συνάδελφοί του.

 

Στράτος Κερσανίδης strakersan@gmail.com
kersanidis.wordpress.com
Περισσότερα Άρθρα
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2024 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet