Νίκη Τρουλλινού «Οδός Σόλωνος», πρόλογος: Βαγγέλης Καραμανωλάκης, εκδόσεις Ποταμός, 2024

 

«Ποιο είναι άραγε εκείνο το σημείο της τήξης, εκεί που λιώνουν όλα μαζί, συναισθήματα, σκέψεις, κουβέντες του παρόντος και αναμνήσεις του παρελθόντος, μεταγενέστερες πληροφορίες και διαβάσματα, εμπειρίες και όνειρα, έτσι ώστε να φτιάξουν το μάγμα της λογοτεχνίας;», αναρωτιέται ο ιστορικός Βαγγέλης Καραμανωλάκης στον πρόλογο που έγραψε για τη συλλογή διηγημάτων της Νίκης Τρουλλινού «Οδός Σόλωνος». Οι ιστορικοί ασχολούνται όλο και περισσότερο με τις δεκαετίες του ’60, του ’70, του ’80, κάνοντας πολιτική αλλά και κοινωνική ιστορία, ανιχνεύοντας το αποτύπωμα των μεγάλων γεγονότων της εποχής -όπως η εγκαθίδρυση δικτατορίας- αλλά και τις βαθιές κοινωνικές αλλαγές που ταυτόχρονα συντελούνται. Η λογοτεχνία από τη μεριά της, όπως έχει δικαίωμα και υποχρέωση, αναμιγνύει το συλλογικό με το ατομικό, φωτίζει και αναδεικνύει όλες εκείνες τις πτυχές μεγάλων και μικρών γεγονότων που μπερδεύονται γλυκά σε μια ενιαία αφήγηση που δεν αφήνει απ’ έξω συνωμοτικά βλέμματα ή λεπτομέρειες ενδοοικογενειακών συγκρούσεων.

Η συλλογή διηγημάτων της Νίκης Τρουλλινού «Οδός Σόλωνος» πραγματεύεται ένα θέμα μοναδικό από αυτή την άποψη, όπως μοναδική είναι γενικότερα η θεματολογία της αντίστασης. Το ατομικό και το συλλογικό δεν μπερδεύονται απλώς, γίνονται κουβάρι αξεδιάλυτο, ταυτίζονται εντέλει καθώς στα ίδια σκαλοπάτια της Νομικής, στο ίδιο προαύλιο του Πολυτεχνείου, στα ίδια σινεμά όπως το «Στούντιο» και η «Αλκυονίδα», οι φοιτητές ζουν τον ατομικό και τον συλλογικό τους βίο. Εκεί παθιάζονται, αγωνίζονται, ερωτεύονται αλλήλους, τσακώνονται, εκεί ζουν τα πάντα.

Η Τρουλλινού, στη συλλογή αυτή, μαζεύει διηγήματα που έχει κατά καιρούς δημοσιεύσει και άλλα που έγραψε πρόσφατα και είναι αδημοσίευτα, με αυτή τη θεματική. Εκεί παρακολουθούμε σκηνές που γεννούν φόβο, με επισκέψεις της Ασφάλειας, ταξιτζήδες που ρουφιανεύουν και άλλους που φυγαδεύουν φοιτητές, φοιτητές που κάνουν ηρωικές πράξεις αλλά δεν το διατυμπανίζουν μετά, ταυτόχρονα έρωτες που γεννιούνται και διαζύγια που προκαλούνται αργότερα σωρηδόν. Είναι σκηνές και των πρώτων χρόνων της δικτατορίας, των οπωσδήποτε πιο σκληρών, αλλά και της κρίσιμης εξεγερσιακής τριετίας ’71-’73, τότε που η Νίκη Τρουλλινού ήταν φοιτήτρια της Νομικής Αθηνών και ζούσε τα γεγονότα στη βράση τους. Όπως και των πρώτων χρόνων της Μεταπολίτευσης, παρατηρώντας την εξέλιξη ανθρώπων που γνώρισε ως φοιτήτρια. Κάποια διηγήματα είναι εμπνευσμένα από προσωπικές εμπειρίες, κάποια, ιδίως τα αδημοσίευτα, είναι βασισμένα σε αφηγήσεις άλλων, κυρίως γυναικών, που θέλησε να τα αποτυπώσει στο χαρτί είτε πριν φύγουν από τη ζωή, είτε στη μνήμη τους.

Κάπως έτσι διαβάζουμε για την περίπτωση της Κρήτης (είναι μικρό όνομα, πρόκειται για την Κρήτη Σμπώκου-Φαρσάρη που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή -όλο και περισσότεροι φεύγουν πια και εκκρεμεί η κατάθεση των μαρτυριών τους) η οποία ήταν στο ίδιο κελί στο Μεταγωγών του Πειραιά με τη γλύπτρια Βάσω Κατράκη με την οποία μετά μεταφέρθηκαν στα Γιούρα, Ιανουάριο μήνα, εν μέσω θαλασσοταραχής. Διαβάζουμε και για τη Μαριώ -που είναι η αρχιτεκτόνισσα Μαριώ Λυγιδάκη, σύζυγος του Φοίβου Ιωαννίδη-, σε ένα συγκινητικό διήγημα που περιγράφει πώς η πρωταγωνίστρια, όταν συνελήφθη ο Φοίβος Ιωαννίδης, απολύθηκε από τη δουλειά της στο Ηράκλειο και μετακόμισε στην πόλη του πατέρα της, τα Χανιά, όπου δημιουργήθηκε γύρω της ένα δίχτυ προστασίας από μια πολύ συγκεκριμένη αντιστασιακή παρέα και όπου ασχολήθηκε με την καλλιέργεια τριαντάφυλλων μπακαρά στο οικογενειακό κτήμα στον Πλατανιά.

Η Τρουλλινού, αλλού πιο αφαιρετικά, αλλού πλησιάζοντας το χρονικό ή τη μαρτυρία, προσφέρει στον αναγνώστη έναν πλούτο εικόνων της εποχής, δίνοντάς του και διασώζοντας ένα συγκεκριμένο κλίμα. Η ανάγνωση, χωρίς να είναι δύσβατη, χρειάζεται τη συνεργασία του δέκτη που πρέπει να σκεφτεί, να κάνει τις συνδέσεις, μετά να αφεθεί και να απολαύσει τις λέξεις εκείνες που βάζουν χρώμα στα μαυρόασπρα όνειρα και τους εφιάλτες μιας οριακής εποχής.

 

ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2024 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet