Για την Άντεια και για τον αγωνιστή άνθρωπο της διανόησης και της καθημερινότητας, που ήταν πάντα η ίδια!

Για την Άντεια που μάς έφερε στη μνήμη, έστω και με οριακό τρόπο, την υπόμνηση της οικογενειακής καταγωγής και ότι το …θορυβώδες «ταούκ κιοξού» του στίχου της, ήταν ένα παραδοσιακό βασιλικό γλυκό –σ’ εκείνο το κομβικό ποίημα «Κωνσταντινούπολη 1955»: «ακούω τραγούδι/που είναι όλα τα παιδικά μου χρόνια/ένα κέντημα στα χέρια της μάνας/όλος ο διωγμός στην αντίπερα όχθη/ένα ταούκ κιοξού στον Βόσπορο (…)»!

Η είδηση για την απώλεια της Άντειας επανέφερε συνομιλίες για την παρουσία της ανάμεσά μας. Αλλά και συγκλόνισε και τους παλιούς φίλους της και τους φοιτητές Κύπριους στο Φιλολογικό Τμήμα του ΑΠΘ, όπως κι αυτούς στο τμήμα Β.Ν.Ε.Σ. στην Κύπρο. Είναι αναπόφευκτο, αφού οι προγενέστερες επαφές και συνάφειες, όπως και το πέρασμά της από το νησί, άφησε το ζεστό ανθρώπινο αποτύπωμά της σε όσες/όσους την γνώρισαν –σε όσους/όσες δημιούργησαν βαθιά και ουσιαστική σχέση φιλίας μαζί της.

Είναι συγκινητική η αναγνώριση ότι ως καθηγήτρια μεταλαμπάδευσε την αγάπη και τις γνώσεις της για την ποίηση και τη λογοτεχνία γενικότερα. Κι ακόμη, για τη σύνδεση επιστημοσύνης και κοινωνικής διεκδίκησης, σοβαρής εμβάθυνσης και χιουμοριστικής προσέγγισης. Ενέπνεε τους φοιτητές και τις φοιτήτριές της και ελεύθερα οδηγούσε σε ανεξερεύνητα πεδία στις πτυχιακές, μεταπτυχιακές και διδακτορικές επιλογές αυτών.

Αλλά και ευρύτερα, με τον λογοτεχνικό κόσμο της Κύπρου ανέπτυσσε αδελφικούς δεσμούς, καθότι η Κύπρος την απασχολούσε: «Σύννεφα χαμηλά της Λευκωσίας/καθρέφτιζαν το βλέμμα του διωγμού/αγέρας τα ’σπρωξε της ιστορίας/να στάξουνε τα δάκρυα του χαμού» [«Της Χώρας», 2014].
 

Μέσα στη διάχυτη συγκίνηση από τις αναμνήσεις, ζωντάνεψε η Άντεια που ξεχώρισε, αγαπήθηκε και κέρδισε τη μάχη με τη λήθη.

Κάποιοι, παλαιότεροι, δεν λησμονούν την αφιλοκερδή στη δοκιμαζόμενη Κύπρο προσφορά τής Άντειας, του Χρήστου Παπουτσάκη και του περιοδικού ΑΝΤΊ , με τις συνεχείς δημοσιογραφικές, αλλά και τις αφιερωματικές πολύ πυκνές αναφορές, στην κοινωνία, στον πολιτισμό, στην λογοτεχνία της!


Επαναφέρουμε στον νου τις συναντήσεις μας στις «καθόδους» της μαζί με τον σύντροφό της Χρήστο Παπουτσάκη στην Κύπρο, την αναζήτηση κι επιτυχή επικοινωνία με συγγενικό της πρόσωπο στα κατεχόμενα. Χαμογελούμε όταν θυμόμαστε τις εξόδους μας στη νυχτερινή Λευκωσία, τις συζητήσεις μας στις ταβέρνες με καλό κρασί και φαγητό, τις εκδρομές στην ελεύθερη Κύπρο, αλλά και τις εξορμήσεις μας στα κατεχόμενα εδάφη –πατριδογνωσία και προσκύνημα ταυτόχρονα σε ιστορικούς και αρχαιολογικούς χώρους– Κερύνεια και Πέλα Πάις και γύρω περιοχές. Η λεπτομερής ξενάγηση στα ενετικά τείχη της Αμμοχώστου από την Άννα Μαραγκού, το 2013, και κατόπιν το πέρασμά μας από τη χρυσή παραλία, όπου απλωνόταν η περίκλειστη, από τον εισβολέα, πόλη-φάντασμα, την είχαν συγκλονίσει. Άλλη μία εμπειρία του εθνικού τραύματος, η επίσκεψή μας στην Αμμόχωστο, Μ. Παρασκευή, στην εκκλησία του Άη Γιώργη του Εξορινού, που ανακαινίστηκε και λειτούργησε, με ειδική άδεια από τις κατοχικές αρχές. Στολισμένος επιτάφιος, ακολουθία και περιφορά του στο περιορισμένο τετράγωνο γύρω από τον μικρό ναό, ενώ στον απέναντι τοίχο απλωμένη προκλητικά μια τεράστια τουρκική σημαία.

Ακολουθούσαν οι ώρες του προβληματισμού και της ανησυχίας για το μέλλον του τόπου και την επιβίωση του ελληνισμού, για την ανάγκη συνύπαρξης με το σύνοικο στοιχείο, τους Τουρκοκύπριους, και τις διαδικασίες επίλυσης του Κυπριακού.

Έζησε το νησί μας η Άντεια. Επεδίωξε να γνωρίσει τους ανθρώπους του. Θέλησε να βιώσει τις συνέπειες της σύγχρονης δραματικής ιστορίας του, να μπει στον ρυθμό της καθημερινότητάς του, έστω και αν η συνεχής παραμονή της δεν ήταν μεγαλύτερη από τον ένα ακαδημαϊκό χρόνο. Δεν απομονώθηκε στο πανεπιστημιακό της γραφείο (ως προσκαλεσμένη καθηγήτρια του τμήματος ΒΝΕΣ το 2013). Δεν περιορίστηκε τυπικά στα μαθήματά της. Ήταν κοντά στους φοιτητές της. Αφουγκραζόταν τις ανησυχίες τους. Αξιολογούσε δυνατότητες και επιδόσεις τους. Μπορούσε να ανιχνεύσει τις δεξιότητες και προσανατόλιζε, στηρίζοντάς τις σπουδές τους. Ήταν ο άνθρωπός τους, η Άντεια, η φίλη, η καθηγήτριά τους με το πάθος και την αγάπη για νέο, ειρηνικό κι ελπιδοφόρο μέλλον! Το επιστημονικό πεδίο αναζητήσεών της είχε την ευκαιρία επιτυχώς να προβάλει στο Διεθνές Συμπόσιο «Φαναριώτικα στιχουργήματα» (καλοκαίρι 2013).

Η αντισυμβατική, η πάντα νέα στο πνεύμα και την ψυχή, η θετική και αισιόδοξη ματιά της, η προσωποποίηση της κατάφασης στη ζωή, χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς της. Έτσι θα τη θυμόμαστε και θα αντλούμε δύναμη από τον δυναμισμό και τη λαχτάρα της να γευτεί τη ζωή μέχρι το τέλος!


Θυμίζουμε την πνευματική της δημιουργία, πριν να πέσει οριστικά η αυλαία: Το τελευταίο δημοσιευμένο κείμενό της για την ποίηση του Στάθη Κουτσούνη –στο διαδικτυακό περιοδικό Poeticanet, Απρίλιος 2024.

Το τελευταίο αδημοσίευτο κείμενό της γράφτηκε στα μέσα του Μαΐου για τον κύπριο ποιητή και ερευνητή Λεύκιο Ζαφειρίου. Αφορά στη νέα έκδοση της νουβέλας «Συμμορίτες» και δόθηκε με την παράκληση να δημοσιευτεί σε κυπριακό περιοδικό.


Στο περιοδικό «Ακτή» είχε ανθολογηθεί η ποίησή της (31 ποιήματα) στο ένθετο Ποίησης «Ελληνομουσείον» (τεύχος 99, καλοκαίρι 2014 -ανθολόγηση Γ.Κ. Μύαρης -εικαστική φιλοξενία Κατίνα Πέτσα).

Το τελευταίο ποίημα της Άντειας, που δημοσιεύτηκε σε περιοδικό της Κύπρου, ήταν το ποίημα «Της Χώρας», στο περιοδικό «Νέα Εποχή», τεύχος 321, φθινόπωρο του 2014, ως υποθήκη αγώνα.

 

Ας μένει ισόβια στη μνήμη όσων αγάπησαν την ίδια και το έργο της.

 

Γιώργος Κ. Μύαρης, Δέσποινα Νικολάου Περισσότερα Άρθρα
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2024 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet