Αντανία Σίμπλι «Ασήμαντη λεπτομέρεια», μετάφραση: Ελένη Καπετανάκη, εκδόσεις Πλήθος, 2024

 

Τον γύρο όλου του κόσμου είχε κάνει πέρυσι η είδηση για την ακύρωση της βράβευσης, στην Έκθεση Βιβλίου της Φρανκφούρτης, της παλαιστίνιας συγγραφέα Αντανία Σίμπλι, και μάλιστα ακριβώς για το βιβλίο της «Ασήμαντη λεπτομέρεια». Όταν εκδόθηκε το βιβλίο είχε αντιμετωπιστεί θετικά, τουλάχιστον, από την κριτική, ωστόσο, μετά την έναρξη του πολέμου στην Παλαιστίνη, κάποιοι ανακάλυψαν αντισημιτισμό σ’ αυτό, με επιχειρήματα ότι παρουσιάζει μόνο τη βία των Ισραηλινών και όχι των Παλαιστινίων ή ότι υπονοεί πως όλοι οι Ισραηλινοί είναι δολοφόνοι και όλοι οι Παλαιστίνιοι θύματα. Μετά απ’ αυτό, πάνω από 1500 συγγραφείς και διανοούμενοι υπέγραψαν κείμενο διαμαρτυρίας για την ακύρωση – μεταξύ αυτών τρία Νόμπελ λογοτεχνίας (Όλγκα Τοκάρτσουκ, Ανί Ερνό, Αμντουλραζάκ Γκούρνα), ο Κολμ Τομπίν κ.ά. Το βιβλίο ήταν υποψήφιο, μεταξύ άλλων, και για το Βραβείο Μπούκερ.

Το μυθιστόρημα της Σίμπλι είναι χωρισμένο σε δύο μέρη. Το πρώτο αφηγείται μια πραγματική ιστορία: το 1949, έναν χρόνο μετά τη «Νάκμπα», μια περίπολος ισραηλινών στρατιωτών στην έρημο Νέγκεβ αιχμαλωτίζει μια νεαρή Παλαιστίνια, αφού πρώτα σκοτώνει όλη την οικογένειά της. Οι στρατιώτες, μετά από μια σειρά ρατσιστικές πράξεις, τελικά βιάζουν και σκοτώνουν το κορίτσι. Στο δεύτερο μέρος, μια σύγχρονη Παλαιστίνια, διαβάζοντας ένα άρθρο για το γεγονός αυτό, αποφασίζει να το διερευνήσει. Ξεκινάει λοιπόν το δικό της ταξίδι προς τα άγρια μέρη όπου συνέβησαν τα γεγονότα.

Το οδοιπορικό της, ένα ταξίδι στο σκότος κάποιες στιγμές που αποτυπώνεται με πολύ δυνατή γραφή, την φέρνει αντιμέτωπη με όλες τις πληγές του τόπου και των ανθρώπων – χαρακτηριστική είναι η στιγμή που κοιτάζει σε αντιπαραβολή έναν ισραηλινό και έναν παλιό παλαιστινιακό χάρτη και βλέπει ότι εκεί όπου υπήρχαν δεκάδες παλαιστινιακά χωριά («που ισοπεδώθηκαν μετά τον εκτοπισμό των κατοίκων τους») υπάρχει τώρα ένα μεγάλο πάρκο που λέγεται «Πάρκο του Καναδά»: κανένα σημάδι από το παλαιστινιακό παρελθόν ή παρόν, η «ολοκληρωτική ανυπαρξία οτιδήποτε παλαιστινιακού». Μιλώντας για τους Άραβες της Ιερουσαλήμ τονίζει ότι «η ίδια τους η ύπαρξη θεωρείται μεγάλη απειλή για την ασφάλεια, εάν ξεστομίσουν έστω και μία αραβική λέξη έξω από την περιοχή τους».

Η έγνοια της Σίμπλι για τη γλώσσα είναι ολοφάνερη – η ίδια αναφέρεται σε αυτό στην Guardian, μετά την ακύρωση της βράβευσής της: μιλάει για τις λέξεις που χάνονται ή γίνεται προσπάθεια να σβήσουν (η λέξη «Παλαιστίνη» πρώτα απ’ όλα ή τα αραβικά τοπωνύμια) ή να γίνουν κακόσημες («αραβικός»). Στην ίδια συνέντευξη αποκαλύπτει πως η ομιλία που ετοίμαζε για τη βράβευσή της που ακυρώθηκε είχε θέμα την απαγόρευση των βιβλίων.

Και τελικά, μέσα από αυτές τις δύο (παράλληλες, με τον τρόπο τους) ιστορίες, η Σίμπλι θυμίζει πως, όσο υπάρχει ένα τέτοιο καθεστώς κατοχής, η συλλογική και η ατομική τραγωδία δεν μπορεί να ανήκουν μόνο στο παρελθόν. Όλα είναι (και) παρόν.

Κώστας Αθανασίου Περισσότερα Άρθρα
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2024 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet