fanourakis

Η πολιτική ηγεμονία προϋποθέτει την ύπαρξη κοινών ιδεών και αξιών ανάμεσα στα κοινωνικά στρώματα και συμφέροντα

Όσο υπάρχουν κοινωνικές τάξεις, η πάλη των τάξεων που διεξάγεται στην κοινωνία καθρεπτίζεται μέσα στο κόμμα. Μια πάλη με τη μορφή ενός διαρκούς ιδεολογικού και πολιτικού αγώνα. Μια πάλη όπου οι κοινωνικές σχέσεις μετασχηματίζονται υπό την επίδρασή της ταξικής πάλης. Οι «αντιθέσεις συμφερόντων», ανάμεσα στους εργαζόμενους, αγρότες, ελεύθερους επαγγελματίες και την κυβέρνηση, καθορίζουν τις σχέσεις ανάμεσα στο κόμμα και τις λαϊκές μάζες.

Είναι σαφές ότι η αριστερή ταυτότητα ενός κόμματος κρίνεται καθημερινά σε ζητήματα διαχείρισης κάθε είδους εξουσίας, και ιδιαίτερα της στελέχωσης του κρατικού μηχανισμού. Επίσης, είναι βέβαιο ότι, όταν ένα κόμμα της Αριστεράς αναπαράγει τα χαρακτηριστικά της αστικής διακυβέρνησης στην καθημερινή του πολιτική δράση, τότε δεν μπορεί να υπάρξει «κυβέρνηση της Αριστεράς», αλλά μια κυβέρνηση με εμμονή σε λογικές και στρατηγικές της διαχείρισης. Και τότε κινδυνεύει να γίνει ο σταθεροποιητικός παράγοντας του πολιτικού συστήματος.

 

Η επικρατούσα εσωκομματική κατάσταση στον ΣΥΡΙΖΑ είναι απογοητευτική. Μη συμμετοχή των μελών του στη λήψη κρίσιμων αποφάσεων, αδρανοποίηση των Ο.Μ. και μετατροπή τους σε εκλογικό εργαλείο για την ανάδειξη και εγκαθίδρυση μιας κομματικής γραφειοκρατίας, η οποία κυριαρχεί επί της εσωκομματικής ταξικής διαπάλης και «νέμεται», κυριολεκτικά, τον κρατικό μηχανισμό, αλλά και τον κομματικό.

Η «ταυτότητα» του κόμματος δεν είναι συλλογική και χαρακτηρίζεται από στοιχεία μικροαστικού φατριασμού και φεουδαρχίας. Συγκροτείται από επιμέρους μηχανισμούς και από πρόσωπα που έχουν προσωπικές στρατηγικές και εμπλέκονται σε έριδες, και μικρές ή μεγάλες εξουσίες. Στοιχίζονται σε μηχανισμούς που εκλέγουν όργανα, για να τα ελέγχουν.

H πολιτική διαπάλη εντός του κόμματος έχει αποκτήσει μικροαστικά χαρακτηριστικά, όπου κυριαρχούν νοοτροπίες κατάληψης «καρεκλών» και θέσεων, μετατρέποντας σταδιακά το κόμμα, σε κόμμα κυβερνητικής εξουσίας και πελατειακών σχέσεων, με γραφειοκρατική δομή. Με στελέχη μικροαστικής «ενόρασης», που αναλαμβάνουν την περιφρούρηση της κομματικής «τάξης», αλλά και του προσωπικού βολέματος, χωρίς ιδέες, ιδανικά και πολιτικό πάθος, με χαμηλό επίπεδο κομματικής μόρφωσης, αλλά με γραφειοκρατικό ναρκισσισμό. Σχεδόν σε όλα τα όργανα, κυριαρχούν τα στελέχη του άλλοτε ΣΥΝ του 3% και σε συνεργασία με τα στελέχη των προηγούμενων δεκαετιών από άλλους πολιτικούς χώρους (κυρίως το ΠΑΣΟΚ), κυβερνούν τη χώρα.

 

Απών ο ταξικός παράγοντας

 

Από την άλλη, σύμφωνα με τις μετεκλογικές έρευνες, προκύπτει ότι στις τελευταίες εκλογές ο ΣΥΡΙΖΑ ενισχύεται στα μεσαία στρώματα κατά 16% και στα αστικά κατά 9,5%, ενώ διατηρεί την ισχύ του κατά 46% στα κατώτερα στρώματα, αν και η σύνθεση του στελεχικού δυναμικού είναι μικροαστική και μεσοαστική. Γεγονός που καθιστά δύσκολη την επαφή του με τα λαϊκά στρώματα.

Το ζητούμενο σήμερα για ένα τέτοιο κόμμα είναι ότι η ταξική σύνθεση έχει σχεδόν αλλοιωθεί, έχει εξασθενήσει ο ριζοσπαστισμός και ο «ταξικός παράγοντας» είναι απών στο πεδίο της εσωτερικής διαπάλης που διεξάγεται στο εσωτερικό του.

Η σταδιακή καταστρατήγηση των θέσεων του συνεδρίου του κόμματος και η «πτώση» του ριζοσπαστικού χαρακτήρα του, αποτελεί την ύστατη μαρτυρία της διφορούμενης «αριστερής σκέψης», που ταλαντεύεται ανάμεσα σε «θετικούς» στόχους, για να αμβλύνει κάπως τις επιπτώσεις του μνημονίου, και ταυτόχρονα αποτελεί την ενδοσκόπηση των ψευδαισθήσεων της «αριστερής» σοσιαλδημοκρατίας.

 

Κρίση ηθικών αξιών

 

Σε ένα τέτοιο κόμμα επικρατεί η κρίση ηθικών αξιών. Είναι ένα κόμμα που έχει καταστρέψει το ηθικό πλεονέκτημα της Αριστεράς και το έχει μετατρέψει σε «μικροαστικό έπος».

Ο σημερινός ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται σε κρίση στρατηγικών στόχων που δεν οφείλεται σε «κόπωση», αλλά είναι περισσότερο κρίση της ιδεολογικοπολιτικής του στόχευσης.

Είναι χαρακτηριστική η συνέντευξη του υπουργού Παιδείας στα Νέα, όπου δηλώνει απερίφραστα: «[…]Νομίζω ότι έχει ωριμάσει η ανάγκη, ο χώρος της ριζοσπαστικής Αριστεράς του ΣΥΡΙΖΑ στο επικείμενο συνέδριο να απευθυνθεί στην αντινεοφιλελεύθερη κεντροαριστερά και σε σοσιαλδημοκρατικές δυνάμεις, που παραμένουν πολιτικά ανένταχτες».

Άλλωστε, υπάρχει διάχυτη η άποψη ότι ο εχθρός δεν είναι πλέον το νέο μνημόνιο, το οποίο αποτελεί την αναγκαία συνθήκη για να βγει η χώρα από την κρίση, αλλά οι συντηρητικές νεοφιλελεύθερες αντιλήψεις που κυριαρχούν στο ευρωπαϊκό κατεστημένο.

Η θεώρηση αυτή δεν διαφέρει ουσιαστικά από την πολιτική των σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων, τα οποία δεν επιζητούν την ανατροπή και ρηξικέλευθες λύσεις, αλλά το συμβιβασμό και τη διαχείριση της πραγματικότητας.

Ο προγραμματικός λόγος της κυβέρνησης διαπνέεται από τη σοσιαλδημοκρατική «αφήγηση» για τη φύση της Ευρώπης ως οικονομικής ένωσης για τη διασφάλιση της ειρήνης μεταξύ των λαών της Ευρώπης.

Τόσο ο ΣΥΡΙΖΑ όσο και η Ευρωπαϊκή Αριστερά αποδέχονται την έλλειψη της νομισματικής κυριαρχίας των χωρών της ευρωζώνης, αντιδρούν μόνο στις πολιτικές λιτότητας, ιδιαίτερα στις χώρες του Νότου. Προβάλλουν δε ως εναλλακτικό σχέδιο, την εγκατάλειψη των προγραμμάτων λιτότητας και την αντικατάστασή τους με ένα «σχέδιο ανάπτυξης», στο πλαίσιο της υπάρχουσας οικονομικής δομής και οργάνωσης της κοινωνίας.

Ωστόσο, ένας τέτοιος «σχεδιασμός», ως ιδεολογία ενός κοινωνικού προγράμματος ανατρέπεται από την ίδια την πεμπτουσία του προγράμματος, όταν από τη σφαίρα της ουτοπίας της πραγματικότητας, θα μεταμορφώνεται σε ενεργό ιδεολογικό μηχανισμό.

 

Ανέφικτη συνύπαρξη

 

Η οποιαδήποτε κριτική ενός τέτοιου «σχεδιασμού» για να λειτουργήσει ιστορικά και αντικειμενικά, θα πρέπει να είναι ταξική κριτική της ιδεολογίας της πολιτικής του, αποφεύγοντας με κάθε τρόπο τους «προοδευτικούς διαλόγους» με τις τεχνικές εξορθολογισμού των αντιφάσεων του ευρωπαϊκού «οικοδομήματος».

Ο ΣΥΡΙΖΑ, ως κόμμα εξουσίας και ως κυβέρνηση πλέον, εκφράζει ένα ευρύτατο και ετερόκλητο κοινωνικό και ταξικό «πλήθος». Ένα κοινωνικό «πλήθος», των φτωχών και εξαθλιωμένων στρωμάτων, αλλά και μιας επιχειρηματικής «κάστας», η οποία ψάχνει την πολιτική και οικονομική της επιβίωση.

Αυτή η «κάστα» διαμόρφωσε την πολιτική πραγματικότητα της Μεταπολίτευσης, η οποία εξασφάλισε πολιτική σταθερότητα για δεκαετίες, με την ενσωμάτωση των μικρομεσαίων στρωμάτων μέσω παράπλευρων μηχανισμών διαφθοράς και διαπλοκής: των επιδοτήσεων, των παροχών, των προγραμμάτων και διορισμών.

Η «συνύπαρξη» αυτών των στρωμάτων είναι ουσιαστικά αδύνατη, με ανύπαρκτα πεδία σύγκλισης και υπαρκτές αντιθέσεις, όπου επιχειρεί να «ηγεμονεύσει» η παλιά επιχειρηματική «κάστα», επιβάλλοντας πολιτικές, που μεταμορφώνονται σε μηχανισμό διαιώνισης του υπάρχοντος οικονομικού και πολιτικού συστήματος.

Η διαχείριση αυτής της «αδύνατης σύγκλισης» καθορίζει σταδιακά και την ιδεολογικοπολιτική φυσιογνωμία του ΣΥΡΙΖΑ στο άμεσο μέλλον.

Ας είναι όμως σαφές ότι η πολιτική ηγεμονία προϋποθέτει την ύπαρξη κοινών ιδεών και αξιών ανάμεσα στα κοινωνικά στρώματα και συμφέροντα και τότε μετατρέπεται σταδιακά σε ηθική και ιδεολογική ηγεμονία.

 

 Σήφης Φανουράκης

 
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet