moromanes

 

Με ηχογραφημένες μαρτυρίες γυναικών κρατουμένων στον Ελεώνα Θήβας, οι οποίες περιέγραψαν, μεταξύ άλλων, τις συνθήκες κράτησης στο παράρτημα με τις μωρομάνες κρατούμενες, ξεκίνησε η συζήτηση που διοργάνωσε η Πρωτοβουλία για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων, στο πλαίσιο της έκθεσης-πενθημέρου δράσης «Φυλακισμένα Χαμόγελα». Στη συζήτηση συμμετείχαν, επίσης, η Κατερίνα Πούτου από την ΑΡΣΙΣ, ο Γιώργος Νικολαΐδης από το Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού και ο Στέλιος Μπαζίκος, συγγενής κρατούμενης, ενώ παρέμβαση έγινε από τη συλλογικότητα ξεblogάρισμα. Επί δυόμιση ώρες ομιλητές και παρευρισκόμενοι συνομιλούσαν για το γεγονός ότι παιδιά φυλακίζονται για πράξη που ενδέχεται να διέπραξε η μητέρα τους, συνηγορώντας πως αυτή η βάρβαρη πρακτική πρέπει να σταματήσει, καταργώντας την κράτηση στους κηδεμόνες βρεφών και νηπίων, όπως προτείνει και η Πρωτοβουλία με την καμπάνια της «Κανένα μωρό σε κελί».

Το παιχνίδι της φυλακής

Η πρώτη ηχογραφημένη παρέμβαση από μια κρατούμενη που επέλεξε να μην πάρει μαζί της το παιδί της, αλλά έχει πρόσβαση στο παράρτημα έδωσε πλήρη εικόνα σε όσους βρέθηκαν στο θεατράκι του εργαστηρίου Μαιρηβή, το οποίο φιλοξένησε την έκθεση. «Τα παιδιά καθυστερούν να μιλήσουν, δεν χαμογελούν, είναι προβληματισμένα, παρότι είναι τόσο μικρά. Βιώνουν διπλά τη φυλακή. Σκέφτηκα να φέρω το παιδί μου, αλλά είναι κρίμα να το κλείσω στη φυλακή επειδή είμαι εγώ εδώ. Τα παιδιά ζουν στο πρόγραμμα της φυλακής. Ξέρουν τι ώρα ανοίγουν και κλείνουν τα κελιά, περιμένουν την ώρα του συσσιτίου, είναι παρόντα στην καταμέτρηση. Το παιχνίδι τους είναι “η φυλακή”, αποφασίζουν εκείνα ποιος έκανε κάτι και πρέπει να μπει φυλακή. Όταν τα παιδιά αυτά αποφυλακιστούν δεν θα μπορέσουν ποτέ να ζήσουν σαν φυσιολογικά παιδάκια. Γι’ αυτό ζητάμε να αλλάξει αυτή η διάταξη για τις μωρομάνες, καθώς έχουμε αγανακτήσει, δεν πιάνει σχεδόν καμία. Εμείς μπορεί να έχουμε κάνει κάτι και πληρώνουμε, αλλά τα παιδιά μας τι φταίνε; Ζητάμε να βγούμε με ό,τι όρους θέλει το υπουργείο, αρκεί τα παιδιά μας να μην είναι στη φυλακή».

Ήλιο αντί για κάγκελα

Η Κατερίνα Πούτου από την Άρσις υποστήριξε το αίτημα των γυναικών κρατουμένων να βρεθούν κοντά στα παιδιά τους, χωρίς αυτά να βιώσουν τον εγκλεισμό. Σύμφωνα με την ίδια, οι μωρομάνες δεν έχουν πρόσβαση στα προγράμματα της Άρσις: «Κάθε Τρίτη επί δεκατέσσερα χρόνια είμαστε στη φυλακή του Ελεώνα. Οι γυναίκες αυτές θέλουν να συμμετέχουν στις δράσεις που κάνουμε, όπως και στο χειροτεχνικό εργαστήριο, το οποίο μπορεί και δίνει δουλειά στο χώρο της κράτησης, ώστε να έχουν οι γυναίκες ένα ικανό εισόδημα για να ανταπεξέλθουν στις ανάγκες της κράτησης, κρατώντας ταυτόχρονα την επικοινωνία του “μέσα” με το “έξω”. Στις μητέρες γυναίκες απαγορεύεται να έρθουν στο εργαστήριο με τη δικαιολογία ότι δεν μπορεί το παιδί να εκτεθεί σε ένα χώρο που υπάρχουν υλικά που μπορεί το παιδί να τραυματιστεί.». Όπως κατέληξε η ίδια «το παιδί είναι ο πρωταγωνιστής για το συμφέρον του οποίου υπογράφουμε και εμείς το αίτημα των γυναικών κρατουμένων, για το δικαίωμά του σε μια υγιή ανάπτυξη, στην ανάπτυξη της προσωπικότητάς του για να μπορέσει να αναπτυχθεί όπως κάθε συνομήλικό του. Συχνά διεκδικήσαμε το αυτονόητο, τα παιδιά να έχουν χώρο να κινηθούν, να σκαρφαλώσουν, να παίξουν, να ακούσουν παραμύθια και όχι φωνές από τα μεγάφωνα ή από συγκρατούμενες. Αυτό που έρχεται ως αίτημα από τις γυναίκες δεν χρειάζεται πολλά για να το δεις ως δίκαιο και αυτονόητο αίτημα. Το ζήτημα είναι να το δούμε στην πράξη με τα εναλλακτικά μέτρα που προτείνει και η Πρωτοβουλία με μικρές δομές μέσα στην κοινότητα, με πρόσβαση στον ήλιο, στο χώρο, στους συνομήλικους, αλλά και στην αγκαλιά της μαμάς τους».

Οι συνέπειες στο παιδί και τη μάνα

Το λόγο πήρε ο Γιώργος Νικολαΐδης, καθώς το Ίδρυμα εφάρμοσε πρόγραμμα στις γυναικείες φυλακές της Ελλάδας, της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας από το 2010 έως το 2013, το οποίο είχε τμήμα και για τις μωρομάνες: «Τότε ήταν 27 παιδιά. Ακόμα και να έμπαινε κανείς μέσα καταλάβαινε ότι δεν υπάρχει κανένα απολύτως πρόγραμμα που να είναι προσαρμοσμένο στις ανάγκες βρεφών και νηπίων ή στις μητέρες που φροντίζουν τα παιδιά τους. Το πρόγραμμα είναι πρόγραμμα φυλακής. Με μόνο αυτό το στοιχείο νομίζω πως γίνεται κατανοητό πώς οικοδομείται δυσλειτουργικά η σχέση μητέρας-βρέφους. Τότε, φαντάζομαι και τώρα, υπήρχαν τεράστιες ελλείψεις. Για να αλλάξουν το μωρό, επειδή δεν υπήρχε ζεστό νερό, ζέσταιναν το νερό στο μπρίκι. Καταλαβαίνετε πως ο χώρος κατασκευαστικά μπορεί να χαρακτηριστεί ούτε κατά διάνοια ως φιλικός σε βρέφη και νήπια. Ακόμα, όπου πάνε οι μανάδες πρέπει 24 ώρες το 24ωρο να είναι μαζί με το παιδί, με αποτέλεσμα να αναπτύσσουν μια ετοιμότητα και καχυποψία ότι θα τους κάνουν κακό στο μωρό τους. Αυτή η ετοιμότητα περνάει στα μωρά, τα οποία εκδηλώνουν άγχος, το οποίο φαίνεται χαρακτηριστικά από το γεγονός ότι συνεχώς αρρωσταίνουν. Ακόμα να πω ότι από τα 27 παιδιά τα 15 δεν είχαν βιβλιάριο παιδιού και είχαν μείνει πίσω ακόμα και στα στοιχειώδη εμβόλια. Επιπλέον, τα μεγαλύτερα παιδιά είχαν προβλήματα συμπεριφοράς, με χαρακτηριστικότερο την επιθετικότητα και την έλλειψη οριοθέτησης. Από την άλλη, οι γυναίκες εμφάνιζαν δυσκολία στην προσωπική κινητοποίηση, με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουν παθητικά τα όποια προβλήματα καθημερινότητας είχαν στη φυλακή.» Ο ίδιος κατέληξε λέγοντας: «Η πτέρυγα με τις μωρομάνες πρέπει να κλείσει. Δεν μετασχηματίζεται, πρέπει να καταργηθεί».

Σχεδιάζονται κινητοποιήσεις

Ο Στέλιος Μπαζίκος, σύζυγος κρατούμενης και πατέρας ενός παιδιού δυόμισι ετών, ανέφερε πως μέχρι στιγμής από τις εννιά κρατούμενες που δικαιούνται σύμφωνα με το νέο νόμο να αποφυλακιστούν με όρους διότι έχουν παιδί έως 8 ετών και η ποινή τους δεν υπερβαίνει τα δέκα έτη, έχουν ήδη εξεταστεί πέντε υποθέσεις, με τις τέσσερις να έχουν απορριφθεί. «Τα παιδιά κατανοούν την απώλεια και όχι ότι η μάνα τους είναι στη φυλακή. Θεωρούν ότι έφταιξαν τα ίδια και για αυτό έφυγε η μαμά, ενώ δένονται υπερβολικά με τον άλλο γονιό. Το παιδί μου στον ύπνο του φωνάζει τη μάνα του και καταλαβαίνω ότι της λείπει. Στα μάτια των παιδιών που ζουν στη φυλακή καθρεφτίζεται η ζωή τους και καταλαβαίνεις πως θα μεγαλώσουν και δεν θα το ξεχάσουν ποτέ», σημείωσε και κατέληξε με την ενημέρωση πως οι γυναίκες σκέφτονται να προβούν σε κινητοποιήσεις, σε περίπτωση που ο νόμος δεν αλλάξει. Συγκλονιστική ήταν η παρέμβαση της Αγγελικής, πρώην κρατούμενης, η οποία σήμερα είναι μάνα ενός δίχρονου αγοριού: «Είναι βασανιστήριο αυτό που συμβαίνει. Η πόρτα που είναι οι μωρομάνες είναι δίπλα στο φαρμακείο και τα παιδιά βλέπουν γυναίκες πρεζομένες, κομμένες, να φωνάζουν και να ζητούν φάρμακα. Σαν άνθρωπος νιώθω πολύ άσχημα για τις εικόνες που έχω δει, σαν μάνα νιώθω φριχτά. Η μεταγωγή της εγκύου γίνεται με την κλούβα, σαν τα ζώα. Μπορεί κάποια να φτάσει στον όγδοο μήνα και να μην έχει κάνει ποτέ υπέρηχο γιατί δεν το σκέφτηκαν ή γιατί δεν μπορούσαν να κανονίσουν μεταγωγή. Σας λέω είναι βασανιστήριο. Μπορεί να έχω βγει εκτός νόμου. Το δέχομαι. Σαν κράτος ποια είναι η απάντησή σου; Να βασανίζεις το παιδί μου; Και τι θα κερδίσεις; Βλέπω το παιδί μου, που μοιάζει με ένα παιδί που είδα στην έκθεση, και τρελαίνομαι. Αν δεν δεις τη φυλακή, δεν μπορείς να καταλάβεις τι ζει αυτό παιδί. Και πρέπει με όλες μας τις δυνάμεις να παλέψουμε να κλείσει αυτό το παράρτημα και κανένα παιδί να μην μεγαλώνει πίσω από κάγκελα».
Η συζήτηση συνεχίστηκε για δύο ώρες, με τους παρευρισκόμενους να καταλήγουν πως είναι ανυποχώρητο αίτημα το «Κανένα μωρό σε κελί». Η συλλογή υπογραφών συνεχίζεται στο tokeli.gr.

Ιωάννα Διαλεισμά
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet