sklep

Ο Δημήτρης Σκλεπάρης, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής, που έχει ασχοληθεί στο πεδίο με την προσφυγική κρίση, αναλύει στην «Εποχή» τις τελευταίες δυσοίωνες, όπως τις χαρακτηρίζει, εξελίξεις, ενώ επισημαίνει πως: «η Ελλάδα αυτή τη στιγμή εξαναγκάζεται να καταπατήσει ανθρώπινα δικαιώματα για να “φυλάξει αποτελεσματικά” τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ. Το δικαίωμα στο σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όμως, δεν είναι προνόμιο μόνο των χωρών της Βόρειας και Κεντρικής Ευρώπης. Όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ θα πρέπει να συμβιβαστούν με την ιδέα ότι είτε τα ανθρώπινα δικαιώματα θα τα σεβαστούμε όλοι μαζί, είτε θα τα καταπατήσουμε όλοι μαζί».

 

Τη συνέντευξη πήρε η Τζέλα Αλιπράντη

Τα συμπεράσματα της τελευταίας Συνόδου Κορυφής αναφέρονταν σε κοινή ευρωπαϊκή λύση. Παρόλα αυτά βλέπουμε πως οι μονομερείς ενέργειες κρατών αυξάνονται.
Το πρόβλημα είναι ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει κάποια εργαλεία για να χειριστεί το θέμα. Γι’ αυτό λέω πάντα ότι η μεταναστευτική-προσφυγική κρίση είναι, πρώτα απ’ όλα, κρίση της μεταναστευτικής ευρωπαϊκής πολιτικής και πολιτικής ασύλου και κατά δεύτερον των αξιών της Ε.Ε. Από τη μια, οι χώρες του Βίσεγκραντ, η Αυστρία και οι βαλκανικές χώρες, προσπαθούν με μονομερείς ενέργειες να δώσουν μια δικιά τους λύση. Από την άλλη, έχουμε τη Γερμανία, που η πολιτική της ταυτίζεται με αυτή της Ελλάδας. Τόσο η Μέρκελ όσο και η κυβέρνηση της Ελλάδας έχουν μια ανθρωπιστική προσέγγιση. Προφανώς και οι δύο γνωρίζουν ότι τα εξωτερικά σύνορα της Ελλάδας δεν μπορούν να ελεγχθούν. Αυτό το γνωρίζουν και οι υπόλοιποι και άρα στην ουσία ζητάνε να εφαρμοστεί αυτό που έκανε η Ελλάδα πριν το 2015. Δηλαδή πολιτική της κράτησης σε όλους συλλήβδην τους αιτούντες άσυλο, κέντρα κράτησης ανά την Ελλάδα με άθλιες συνθήκες διαμονής και υπερπληθυσμό και η ακτοφυλακή-συνοριοφυλακή να κάνει επαναπροωθήσεις και να παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα. Αυτός ο συνασπισμός θεωρεί πως η λύση είτε είναι αυτή ή τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ θα μεταφερθούν στην ΠΓΔΜ. Από την άλλη, η Ελλάδα και η Γερμανία δεν έχουν κάποιο πλάνο, που να ευοδώσει αποτελέσματα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Η μετεγκατάσταση από την Τουρκία κατευθείαν είναι πολύ δύσκολο να γίνει, όπως δείχνει και το πρόγραμμα επανεγκατάστασης μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών. Το δεύτερο σενάριό τους είναι αυτό του ΝΑΤΟ.

Έχουμε συνηθίσει, όμως, μια πολύ αυστηρή ΕΕ στο ζήτημα τήρησης των συμφωνηθέντων, όπως πχ με τα μέτ��α λιτότητας. Όσον αφορά το προσφυγικό γιατί δεν βλέπουμε αυτό το σκληρό πρόσωπο στις μονομερείς ενέργειες των κρατών;
Γιατί πρώτον, δεν έχει το μηχανισμό για να το κάνει. Αν θέλει να επιβάλλει κυρώσεις σε αυτές τις χώρες θα έπρεπε να το κάνει έμμεσα, πχ οικονομικές κυρώσεις που δεν θα αφορούσαν αποκλειστικά το προσφυγικό. Κατά δεύτερον, η Γερμανία γνωρίζει ότι δεν μπορεί να επιβληθεί και δεν θέλει να επιβληθεί με βία σε αυτές τις χώρες, γιατί η Ευρώπη βρίσκεται σε μια κατάσταση διάσπασης σταδιακά και επιβάλλοντας κυρώσεις θα έριχνε λάδι στη φωτιά. Άλλωστε, δεν είναι μόνο οι χώρες του Βίσεγκραντ. Αυτές λειτουργούν ως λαγός και για άλλες κυβερνήσεις ή στελέχη κυβερνήσεων, που ταυτίζονται με τις θέσεις του Ορμπάν και ας λένε ότι ο λόγος του είναι ακραίος. Η Γερμανία το γνωρίζει αυτό και υπάρχουν τέτοιοι άνθρωποι και μεσ’ στην ίδια της την κυβέρνηση και άρα αν τα έβαζε με αυτές τις χώρες θα ήταν σαν να τα έβαζε με τον ίδιο της τον εαυτό.

Πιέσεις σε Ελλάδα-Γερμανία

Η Αυστρία λαμβάνει το τελευταίο διάστημα πολλές πρωτοβουλίες στο προσφυγικό. Πώς αναδείχθηκε σε κεντρικό παίκτη;
Η Αυστρία γεωπολιτικά είναι το φίλτρο πριν τη Γερμανία και άρα αποτελεί τη δεύτερη χώρα που επιβαρύνεται μετά τη Γερμανία. Ο ρόλος που έχει αποκτήσει τώρα αποκτήθηκε σε ένα βαθμό με την ανοχή της Γερμανίας, όχι της επίσημης θέσης της, αλλά διάφορων κύκλων. Κάνει κινήσεις που αποτελούν προπομπό καταστάσεων και γενικότερα η πίεση που ασκείται στην Ελλάδα, είτε από τις χώρες του Βίσεγκραντ είτε από την Αυστρία, είναι πίεση που ασκείται κατά βάσει στη Γερμανία. Η Ελλάδα σε αυτή την κατάσταση λειτουργεί σαν καθρέφτης της Γερμανίας, που είναι ο στόχος και όλοι ξέρουν πως όσο κυλάει ο χρόνος αυτό γίνεται εις βάρος της Ελλάδας και της Γερμανίας.

Βάσει αυτών, η πρωτοβουλία της Αυστρίας για σύνοδο των βαλκανικών χωρών χωρίς την Ελλάδα που αποσκοπεί;
Είναι κλιμάκωση της πίεσης, που δεν ασκείται μόνο από αυτές τις χώρες, στην Ελλάδα και κυρίως στη Γερμανία να παρθεί νέα απόφαση, που δεν θα είναι προς τα συμφέροντα των μεταναστών και των προσφύγων, αλλά μιας πολύ συγκεκριμένης λογικής ασφάλειας της Ευρώπης.

Ρητορικά και πρακτικά λάθη της κυβέρνησης

Η ίδια, όμως, η Ελλάδα δεν έπρεπε να είχε πάρει αυτή την πρωτοβουλία συνομιλίας με τις βαλκανικές χώρες πολύ καιρό πριν;
Αυτό ήταν ένα πολύ μεγάλο λάθος της Ελλάδας γιατί θα μπορούσε να είχε επικοινωνήσει το πρόβλημα πολύ νωρίτερα και καλύτερα και δυστυχώς δεν το έκανε, αλλά τις κρίσιμες στιγμές αναλώθηκε σε μια ρητορική που δεν άρμοζε στις περιστάσεις. Για παράδειγμα, όταν μας έκαναν κριτική ότι δεν φυλάμε καλά τα σύνορά μας, η κυβέρνηση προτίμησε να παίξει το χαρτί της εθνικής κυριαρχίας. Αυτό είναι ένα χαρτί που παίζεται από την άκρα δεξιά, όχι από μια αριστερή ή φιλοευρωπαϊκή κυβέρνηση, δεδομένου ότι ευρωπαϊκή πολιτική ασύλου σημαίνει εκ των πραγμάτων ότι εκχωρείς ένα κομμάτι της εθνικής σου κυριαρχίας. Θα ήταν πολύ καλύτερα να είχε προσκαλέσει Ευρωπαίους συνοριοφύλακες για τη φύλαξη εξωτερικών συνόρων, η οποία όμως είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που σημαίνει ότι ή θα τα παραβιάζαμε όλοι μαζί στα σύνορα ή κανείς. Επίσης, θα έπρεπε να είχε καλέσει τις χώρες της Βαλκανικής, για να υπάρξει συντονισμός και δημιουργία μιας ελεγχόμενης οδού προς τα Βαλκάνια. Υπήρχαν και τα προβλήματα με τις καταγραφές, που αρχικά σε ελάχιστους γινόταν δακτυλοσκόπηση, όπως μας έλεγαν οι πρόσφυγες στις συνεντεύξεις. Αυτό εκλαμβάνεται από την ΕΕ σαν κοροϊδία και το συνδέουν και με τα χτυπήματα στο Παρίσι.

Η Τουρκία τώρα γιατί φέρνει αντιρρήσεις στη συμφωνία με το ΝΑΤΟ που η ίδια προώθησε;
Η Τουρκία κατάλαβε ότι δεν τη συμφέρει τελικά αυτή η συμφωνία, γιατί ο ρόλος του ΝΑΤΟ θα είναι να συλλέγει πληροφορίες, να εξαρθρώνει κυκλώματα στην τουρκική πλευρά και σε περίπτωση διασώσεων θα τους επαναπροωθεί στις ακτές της. Όλοι ξέρουν ότι όταν κόβεται μια μεταναστευτική διαδρομή, ανοίγει μια άλλη. Η επιχείρηση του ΝΑΤΟ τελικά θα εκτείνεται σε όλο το Αιγαίο, οπότε η Τουρκία κατάλαβε ότι οι ροές ίσως και να μειωθούν. Τι συμφέρον μπορεί να έχει η Τουρκία να παίξει το ρόλο του αναχώματος; Τα τρία δισεκατομμύρια, η ενταξιακή της πορεία, η βίζα κτλ δεν μπορούν να αποτελέσουν κίνητρο.

Η επικείμενη Σύνοδος

Άρα που αποσκοπεί και πώς εικάζεις ότι θα εξελιχθεί η κατάσταση στην επικείμενη Σύνοδο με συμμετοχή της Τουρκίας;
Η Τουρκία φαίνεται ότι ελέγχει σε ένα βαθμό την κατεύθυνση των μεταναστευτικών ροών και αυτό γίνεται φανερό όταν έρχονται επίσημοι στα νησιά και δεν φθάνει ούτε μια βάρκα. Το πιθανότερο σενάριο είναι να συμφωνήσουν όλοι ότι ούτε η παρουσία του ΝΑΤΟ αρκεί και θα σκεφτούν έναν εναλλακτικό τρόπο, όπου η Ελλάδα θα κληθεί να κάνει τη βρώμικη δουλειά της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet