Τι σημαίνει η στροφή Μητσοτάκη στο προσφυγικό

georgoulas

Η πρώτη τοποθέτηση του κ. Μητσοτάκη για το προσφυγικό στη βουλή με την ιδιότητα του προέδρου της ΝΔ, καθώς και οι δηλώσεις του για το ίδιο θέμα κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στις Βρυξέλλες ήταν μια ευχάριστη έκπληξη. Σηματοδοτούσαν μια σημαντική αλλαγή σε σχέση με τις θέσεις που είχε εκφράσει η ΝΔ –και ως κυβέρνηση είχε εφαρμόσει– επί προεδρίας Α. Σαμαρά. Και μια προσέγγιση στις επίσημες ελληνικές θέσεις.
Δυστυχώς αυτή η ευχάριστη έκπληξη δεν κράτησε πολύ. Λίγες μέρες αργότερα, και εν όψει της σύσκεψης των πολιτικών αρχηγών, μετά από τη συνεδρίαση ενός ad hoc συγκροτηθέντος οργάνου της ΝΔ, προχώρησε στην αναίρεσή της με μια δημόσια «παρέμβαση», όπως οι ίδιοι τη χαρακτήρισαν, σε εντελώς διαφορετική κατεύθυνση. Λες και ήταν γραμμένη από το χέρι του Δένδια της εποχής του «Ξένιου Δία».
Στην «παρέμβαση» αυτή το κατά βάση ευρωπαϊκό ζήτημα με κατ’ εξοχήν ανθρωπιστικό χαρακτήρα, ο οποίος προκύπτει από τη διεθνή νομοθεσία για τους πρόσφυγες, χαρακτηρίζεται πια ως «μείζον θέμα εθνικής ασφάλειας και τελικά εθνικής κυριαρχίας» για την Ελλάδα, και πιο κάτω ως ζήτημα που αφορά «την έννομη τάξη και την ασφάλεια των πολιτών» ερεθίζοντας τα αντανακλαστικά του φόβου και της ανασφάλειας και προσεγγίζοντας τη ρητορική όχι μόνο της εθνικιστικής δεξιάς αλλά και της ξενοφοβικής ακροδεξιάς. Η προσφυγική κρίση μετονομάζεται σε «μεταναστευτική κρίση», προκειμένου να υπάρξει αποδέσμευση από τις υποχρεώσεις που προκύπτουν από τη συνθήκη της Γενεύης, και οι πρακτικές συνέπειες της μεταστροφής συγκεκριμενοποιούνται σε προτάσεις προς την κυβέρνηση, οι οποίες προδιαγράφουν μάλλον και τη στάση της ΝΔ στην επικείμενη σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών:
«Να σταματήσει  η ασύδοτη μετακίνηση μεταναστών στην ελληνική επικράτεια.
Να δημιουργηθούν κλειστού τύπου χώροι προσωρινής διαμονής για τους πρόσφυγες και τους παράτυπους μετανάστες.
Να ενισχυθεί με όλους τους τρόπους η δράση του Λιμενικού.
Οι παράνομες ροές πρέπει με κάθε μέσο να σταματήσουν τώρα.»

Ένα βήμα εμπρός, δύο βήματα πίσω

Πώς ερμηνεύεται, άραγε, αυτή η μεταστροφή; Ήταν μια αποκάλυψη του πραγματικού εαυτού του κ. Μητσοτάκη; Ήταν μια προσπάθεια να οξύνει τη στάση του απέναντι στην κυβέρνηση, που κρίθηκε από πολλούς ως πολύ «φιλοκυβερνητική»; Ή μήπως ήταν μια επιβολή της σκληρής γραμμής από την παλιά καλή φρουρά της ΝΔ;
Όπου κι αν οφείλεται, πάντως, αυτή η μεταστροφή, δεν αρκεί να εκτιμηθεί απλώς σαν εκδήλωση μιας πιο σκληρής αντιπολιτευτικής διάθεσης. Είναι μια σημαντική αρνητική συμβολή στην καλλιέργεια μιας ξενοφοβικής και τελικά ρατσιστικής αντίληψης στην κοινή γνώμη. Στην ίδια κατεύθυνση που συντελείται αντίστοιχη καλλιέργεια και εκ μέρους των συστημικών μέσων μαζικής ενημέρωσης.
Η αποβολή της ρητορικής της «λαθρομετανάστευσης» από την επίσημη κυβερνητική πολιτική, αλλά και από σημαντική μερίδα των κρατών της ΕΕ, οι βολές εναντίον της λογικής μιας Ευρώπης άπαρτου κάστρου και η προσωρινή τουλάχιστον επικράτηση της λογικής του καταμερισμού των συνεπειών από την ελεγχόμενη έστω υποδοχή, πολλών εκατοντάδων χιλιάδων όμως, προσφύγων, η ενίσχυση της ανθρωπιστικής ματιάς στην αντιμετώπιση του προσφυγικού, η ήττα των ξενοφοβικών αντιδράσεων της μειοψηφίας μέσα από την ανάπτυξη της πρακτικής της αλληλεγγύης στην πλειονότητα του πληθυσμού διαμόρφωσαν, ιδίως το τελευταίο εξάμηνο, έναν θετικό συσχετισμό δύναμης, που φαίνεται ότι δεν μπορεί να γίνει ανεκτός από την αντίληψη που κυριαρχεί στις συντηρητικές πολιτικές δυνάμεις και στη μιντιοκρατία.
Η σταθερή και μόνιμη επικράτηση μιας μη ξενοφοβικής και αλληλέγγυας στάσης απέναντι στα κύματα των προσφύγων, όσο κι αν φαίνεται τραβηγμένο, συνιστά κίνδυνο για όσους θέλουν να συντηρούν στην κοινή γνώμη το αίσθημα του φόβου και της ανασφάλειας. Γιατί μια κοινωνία με χαμηλό βαθμό φόβου και ανασφάλειας έχει περισσότερες δυνατότητες να σκεφτεί ψύχραιμα και να αντιμετωπίσει με τη λογική και όχι με πανικό ακόμη και κρισιμότατα προβλήματα που μπαίνουν μπροστά της.

Ήττα της κυβέρνησης ή της κοινωνίας;

Αν έχει, λοιπόν, σήμερα τεράστια σημασία να καταγγείλουμε και να αποκρούσουμε αυτή την επιχείρηση επιστροφής στην ξενοφοβία και την τρομολαγνεία με αφορμή τις εξάρσεις της προσφυγικής κρίσης, δεν είναι κυρίως για να υπερασπιστούμε την κυβέρνηση από τις επιθέσεις μιας ξεσαλωμένης αντιπολίτευσης και μιας θορυβημένης μιντιοκρατίας. Είναι γιατί έχουμε χρέος να κρατήσουμε ψύχραιμη, λογική και πολιτισμένη, με κυρίαρχες τις αξίες της αλληλεγγύης και του ανθρωπισμού, μια κοινωνία που δοκιμάζεται με χίλιους τρόπους εδώ και μια πενταετία, και γι’ αυτό μπορεί να φανεί ευάλωτη σε τέτοιες επιθέσεις.
Δεν θα υποστεί απλώς μικρότερη ή μεγαλύτερη ήττα η κυβερνητική πολιτική σ’ αυτό τον τομέα, αν αρχίσουν να παίρνουν κεφάλι οι ξενοφοβικές αντιλήψεις. Θα πραγματοποιηθεί μια πολύ΄σοβαρότερη υποχώρηση στο επίπεδο της κοινωνίας, μια υποχώρηση που δεν ανατάσσεται εύκολα, γιατί αφορά μεταβολές ιδεολογικές, στις συνειδήσεις των μελών της. Κι αυτές είναι πιθανό να διαρκούν κατόπιν πολύ, όταν έρθουν σε μια άσχημη συγκυρία να φωλιάσουν στο συλλογικό συνειδητό ή ασυνείδητο.

Ο υπαρκτός κίνδυνος

Αυτός είναι ο μέγιστος κίνδυνος που αντιμετωπίζουμε ως κοινωνία και ως αριστερά. Και έχουμε χρέος να τον αντιπαλέψουμε με όλα τα διαθέσιμα μέσα και με τη συμπαράταξη ευρύτερων δυνάμεων. Όλοι οι άλλοι υπαρκτοί κίνδυνοι είναι δευτερεύοντες σε σύγκριση με αυτόν.
Πόσο εύκολο είναι να ολισθήσουμε κι εμείς ως αριστεροί σε μια λογική που δεν μας ταιριάζει, το βλέπουμε από την επιρροή που συχνά φαίνεται να ασκεί πάνω μας η ξενοφοβική αντίληψη. Πόσες φορές έχουμε ακούσει από αριστερές δυνάμεις να τονίζουν τις τελευταίες μέρες τον «κίνδυνο να εγκλωβιστούν στη χώρα μας χιλιάδες μετανάστες»; Σε ακατανόητη συγχορδία με τη δεξιά και τους μιντιοκράτες.
Υπάρχει τέτοιος κίνδυνος «εγκλωβισμού»; Μήπως αυτό που λένε εγκλωβισμό, είναι η άλλη όψη της υποχρέωσής μας να υποδεχτούμε και να περιθάλψουμε τους αναγκεμένους, όπως θα θέλαμε να μας υποδεχτούν και να μας συμπεριφερθούν κι εμάς, εφόσον βρισκόμασταν σε παρόμοια θέση;
Ο υπαρκτός και σοβαρός κίνδυνος εγκλωβισμού είναι να φυλακιστούμε σε μια ξενοφοβική αντίληψη, που σκοτώνει την αλληλεγγύη και καλλιεργεί την ψευδαίσθηση ότι μπορούμε να γλιτώσουμε κλεισμένοι μέσα στη διάτρητη ασφάλεια, που ψάχνει μάταια να θεμελιωθεί στο φόβο του άλλου.




Χ. Γεωργούλας

 

 
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2024 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet