euro

Θα γίνει τελικά το Eurogroup αύριο;
Βεβαίως θα γίνει. Δεν θα πρόκειται όμως για συνάντηση που θα σηματοδοτήσει κάτι εξαιρετικά καθοριστικό για τη συνέχιση της αξιολόγησης, δεδομένου ότι θα είναι και σχετικά σύντομο. Μην ξεχνάμε ότι θα γίνεται παράλληλα με την σύνοδο κορυφής. Αυτό που μπορεί να περιμένει κανείς από το Eurogroup είναι μια κατ’ αρχάς συζήτηση για την κατεύθυνση των προβλημάτων που έχουν διαπιστωθεί έως τώρα.

Τη συνέντευξη πήρε ο Παύλος Κλαυδιανός

Αυτό όμως δεν είναι και λίγο.
Ναι δεν είναι λίγο, αλλά δεν πρόκειται να δώσει κάποιο σαφές σήμα για τη συνέχεια. Παρά μόνο ότι θα ξεκινήσει η αξιολόγηση σε λίγα 24ωρα, ενδεχομένως, μετά την ολοκλήρωσή του.

Που σημαίνει ότι θα έρθουν στην Αθήνα και εκπρόσωποι των θεσμών;
Αυτό είναι δεδομένο, από τις μέχρι τώρα πληροφορίες που υπάρχουν. Μόνο κάποιο εξαιρετικό απρόοπτο θα μπορούσε να αναβάλλει την εντός της εβδομάδας άφιξή τους.

Ευρωπαίος αξιωματούχος δήλωσε ότι οι εκπρόσωποι των θεσμών θα εμφανισθούν με ενιαία γραμμή, όχι ως δύο ομάδες.
Αυτό είναι και δεν είναι αλήθεια. Και σ’ αυτό το σημείο ερχόμαστε στις διαφορές. Η πραγματικότητα είναι ότι το ΔΝΤ ερχόμενο στην Αθήνα θα επανεκθέσει τη σταθερή άποψή του. Υποστηρίζει ότι η κατάσταση της ελληνικής οικονομίας είναι τέτοια που για να μπορεί κανείς να καταλήξει σε μια αξιόπιστη αξιολόγηση, η οποία να επιβεβαιώνει την βιωσιμότητα του χρέους, θα πρέπει να γίνουν δύο πράγματα. Το ένα είναι να υπάρξει μια στοιχειώδης ανάπτυξη της οικονομίας. Αυτή πρέπει να ενισχυθεί και υποστηριχθεί από την ελάφρυνση του χρέους, από τη μια μεριά, ή από τη μείωση των μελλοντικών δαπανών, που κυρίως αφορούν το ασφαλιστικό, από την άλλη. Από τη σύνθεση της ελάφρυνσης του χρέους, στα όρια που η Ευρώπη την περιορίζει, με τις δυνατότητες περιορισμού των δαπανών για το μεγάλο ζήτημα του ασφαλιστικού δεν μπορεί να προκύψει μια ισχυρή χρηματοδότηση της οικονομίας, προκειμένου να υπάρξουν και να στηριχθούν οι στόχοι ανάκαμψής της και επομένως η παραγωγή πρωτογενών πλεονασμάτων, όπως έχει συμφωνηθεί (3,5% του ΑΕΠ το 2017). Το καινούριο στοιχείο τώρα -από μια άποψη είναι και παλιό, αλλά τώρα επανέρχεται από το ΔΝΤ- είναι ότι εκείνο το κομμάτι της οικονομίας από το οποίο θα έπρεπε να προκύψει η χρηματοδότηση, δηλαδή από το τραπεζικό σύστημα, με την  ανακεφαλοποίηση η οποία έγινε δεν μπορεί να υποστηριχθεί. Γιατί αυτό; Για τον απλούστατο λόγο ότι για να μπορούσαν οι ελληνικές τράπεζες, κατά το ΔΝΤ, να ανοιχτούν σε νέο δανεισμό της οικονομίας θα έπρεπε να έχουν ανακεφαλοποιηθεί με το σύνολο του δεσμευμένου από το δάνειο ποσό, δηλαδή με τα 25 δισ. Το γεγονός, δηλαδή, ότι ανακεφαλαιοποιήθηκαν με ένα πολύ μικρότερο ποσό δεν δίνει τη δυνατότητα για ισχυρή αναπτυξιακή δράση. Αυτή είναι, επαναλαμβάνω, η πρόταση του ΔΝΤ και αναμένεται να τη βάλει τώρα στο τραπέζι, όχι με ηχηρό τρόπο αλλά με αρκετά σαφή. Στόχος του ΔΝΤ είναι να πιέσει, από τη μια μεριά, την Ευρωζώνη για μια μεγαλύτερη ελάφρυνση του χρέους ή, από την άλλη πλευρά, την ελληνική κυβέρνηση για μεγαλύτερες περικοπές δημοσίων δαπανών, που θα απελευθερώσουν, κατά την άποψη του ΔΝΤ, πόρους. Βλέπει το όλο θέμα σε ένα τρίγωνο του οποίου οι κορυφές είναι από τη μια μεριά η ελάφρυνση του χρέους, από την άλλη το ασφαλιστικό και η τρίτη πλευρά είναι το τραπεζικό σύστημα.

Η αντίφαση είναι σαφής. Από την μια μεριά, το ΔΝΤ ενδιαφέρεται να υπάρχει ανάπτυξη για να παραχθούν τα πρωτογενή πλεονάσματα, από την άλλη, προτείνει υφεσιακά μέτρα (περικοπές) και υπονομεύει την ανάπτυξη.
Σαφώς και υπάρχει αντίφαση. Γι’ αυτό και η πίεση γίνεται προς την πλευρά ελάφρυνσης του χρέους. Στην πραγματικότητα, δηλαδή, ζητούν κάποιος να βάλει το χέρι στην τσέπη: είτε οι Ευρωπαίοι, είτε ο ελληνικός προϋπολογισμός.

Η απάντηση των Τσακαλώτου-Χουλιαράκη είναι ότι τον Ιούλιο δεν τα είπαν αυτά. Εν τω μεταξύ, η οικονομία πήγε καλύτερα. Γιατί, λοιπόν, η εμμονή;
Εδώ είναι ένα άλλο ενδιαφέρον σημείο. Πρόσφατα σε ένα ταξίδι στις Βρυξέλλες, άνθρωποι της Ευρώπης που εμπλέκονται σε ελληνικό ζήτημα, μου εξέφραζαν την άποψη ότι το ΔΝΤ τους δημιουργεί ξανά, και με τον ίδιο τρόπο πρόβλημα μετακινώντας τα γκολ ποστ. Μεγαλώνουν δηλαδή πολύ το δημοσιονομικό κενό. Και αυτό, λένε, δεν μπορεί να γίνεται. Έχει εξάλλου γίνει και στο παρελθόν. Πρέπει κάπως να αντιμετωπιστεί. Αλλά είναι μια εσωτερική, δική τους υπόθεση και δεν τη βάζουν στη συζήτηση που γίνεται για την Ελλάδα. Εδώ κυρίως στηρίζεται, νομίζω, η δήλωση του αξιωματούχου που ανέφερες στην αρχή ότι οι εκπρόσωποι των τεσσάρων θεσμών θα έρθουν στη συζήτηση με κοινή θέση.

Εδώ ανακύπτει το ενδιαφέρον της Γερμανίας που από την μια θέλει τη συμμετοχή του ΔΝΤ, από την άλλη ήθελε μικρή συμβολή στην ανακεφαλαιοποίηση για να μην αυξηθεί το χρέος.
Θα θυμάσαι μια άλλη συζήτησή μας που είχαμε πει ότι από το ποσό του δανείου προς την Ελλάδα των 86 δισ., το μοναδικό υπαρκτό ποσό ήταν τα 50 δισ. που είχε διαθέσει και δεσμευτεί ότι θα δώσει το ESM. Τα υπόλοιπα έπρεπε να εξευρεθούν με άλλους τρόπους, ανάμεσα στους οποίους ήταν και η συμβολή του ΔΝΤ. Αυτό το πρόβλημα εξακολουθεί να υπάρχει. Αυτό, λοιπόν, που επιχειρήθηκε από την πλευρά της ΕΕ ήταν να μειωθεί αυτό το ποσό κατά το μη καταναλωθέν από την ανακεφαλαιοποίηση. Έτσι επιχειρήθηκε να προσεγγισθεί ο λογαριασμός.

Συνολικά έχει διαμορφωθεί χαλαρότερο κλίμα για την ελληνική πλευρά;
Αυτή τη στιγμή, όπως και να το πούμε, στην ΕΕ έχει χάσει η μάνα το παιδί και το παιδί τη μάνα, εξαιτίας του προσφυγικού, του οικονομικού αδιεξόδου και της διεθνούς αβεβαιότητας. Όλα αυτά μαζί θα ήταν αδύνατο να αντέξουν με την προσθήκη ενός ανεξέλεγκτου παράγοντα που θα ήταν η επανεμφάνιση του Grexit. Αυτό δεν θέλουν σε καμία περίπτωση να καταγραφεί μέσα στο εκρηκτικό περιβάλλον εξού και οι δηλώσεις ακόμα και του κ. Σόιμπλε για το θέμα αυτό. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι έχει μειωθεί η πίεση προς την Ελλάδα.

Σωστά, αλλά δέχονται διαφορετικό μείγμα μέτρων για την επίτευξη των συμφωνημένων στόχων, κάτι πολύ σημαντικό στο ασφαλιστικό.
Εδώ, λοιπόν, είμαστε επί της ουσίας και αν θέλεις εκεί θα επικεντρωθεί πολύ γρήγορα η συζήτηση που αρχίζει στην Αθήνα. Η πρόταση για το ασφαλιστικό έχει δύο σκέλη: τα μέτρα της μείωσης των δαπανώς που προβλέπει και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής τους. Κατά το νομοσχέδιο Κατρούγκαλου χρειάζονται μια τριετία. Για του Ευρωπαίους είναι αποδεκτή η αντίληψη ότι ένα σχέδιο αναδιάρθρωσης του ασφαλιστικού συστήματος τέτοιου βάθους και τέτοιας έκτασης δεν μπορεί να εφαρμοσθεί αμέσως, εφάπαξ. Σε μια συζήτηση που είχα πρόσφατα με ευρωπαίο αξιωματούχο, η άποψή του ήταν ότι αυτό θα απαιτούσε περίοδο εφαρμογής 4-5 χρόνων. Αυτό, όμως, δεν το αποδέχεται το ΔΝΤ λέγοντας ότι από τη στιγμή που δεν μπορείτε να βρείτε τα χρήματα από αλλού για αυτή την τριετία θα πρέπει να τα κόψετε από εκεί που υπάρχουν, δηλαδή από τις δαπάνες για συντάξεις εδώ και τώρα. Αυτή, δηλαδή, η άρνηση μεταβατικότητας εφαρμογής αυτής της πρότασης είναι ένα από τα ζητήματα που θα πρέπει να λυθούν.

Η προσφυγική κρίση θα βοηθήσει, κατά τη γνώμη σου;
Αυτό που προκύπτει από την προσφυγική κρίση είναι ότι όλες οι ευρωπαϊκές πλευρές θα επιχειρούν διαρκώς να πουν ότι δεν πρέπει να συνδεθεί το ένα με το άλλο, αλλά την ίδια στιγμή είναι υποχρεωμένες να το λάβουν υπόψη τους. Κατά συνέπεια, είμαι βέβαιος ότι πολύ σύντομα θα αναβιώσει η παλαιότερη κουβέντα που, νομίζω είχε πει ο κ. Μοσκοβισί ή ο κ. Ντομπρόβιτς ότι οι δαπάνες για το προσφυγικό χρέος δεν πρέπει να υπολογίζονται στο έλλειμμα. Είναι ζήτημα χρόνου να υιοθετηθεί.

Υπάρχουν δημοσιεύματα που μιλούν για σαλαμοποίηση των δόσεων.
Σου θυμίζω ότι την άνοιξη του 2014 για καθαρά πολιτική σκοπιμότητα, όταν η τότε κυβέρνηση Σαμαρά προέβαλλε το λεγόμενο success story, το Eurogroup είχε πάρει μια απόφαση που έδινε το πράσινο φως εκταμίευσης της μεγάλης δόσης. Επειδή όμως στην πραγματικότητα δεν υπήρχαν οι όροι μιας πραγματικής αξιολόγησης είχε σαλαμοποιηθεί η δόση με την εφαρμογή εκκρεμοτήτων. Και τώρα, επίσης, δεν μπορεί να αποκλειστεί αυτό το ενδεχόμενο. Τώρα μεν δεν έχουμε ευρωεκλογές, αλλά το προσφυγικό είναι εξαιρετικά ισχυρό γεγονός για να ασκηθεί πίεση.

Μπορεί να την πληρώσει η συζήτηση για την ελάφρυνση του χρέους τελικά; Να πάει δηλαδή πολύ μακριά;
Η υπόθεση της συζήτησης για το χρέος είναι πολύ πιθανό να μετακινηθεί μετά τον Ιούλιο στην καλύτερη περίπτωση.
Πρόσφατα άρθρα ( Οικονομία )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet