A man walks past graffiti painted on a closed shop at Monastiraki area in central Athens...A man walks past graffiti painted on a closed shop at Monastiraki area in central Athens, Greece, July 7, 2015. Greece faces a last chance to stay in the euro zone on Tuesday when Prime Minister Alexis Tsipras puts proposals to an emergency euro zone summit after Greek voters resoundingly rejected the austerity terms of a defunct bailout. REUTERS/Christian Hartmann

 

Του Θά­νου Χατ­ζό­που­λου

Στη μη­τέ­ρα ό­λων των μα­χών ε­ξε­λίσ­σε­ται για την κυ­βέρ­νη­ση των κόκ­κι­νων δα­νείων, κα­θώς εί­ναι το ζή­τη­μα που κα­τα­γρά­φο­νται οι με­γα­λύ­τε­ρες α­πο­κλί­σεις στον κύ­κλο των ε­πα­φών των αρ­μό­διων υ­πουρ­γών με το κουαρ­τέ­το που έ­κλει­σε την πε­ρα­σμέ­νη Κυ­ρια­κή. Οι συ­ζη­τή­σεις α­να­μέ­νε­ται να ε­πα­να­λη­φθούν με­τά την 4 Απρι­λίου, αλ­λά ο «έ­ντι­μος συμ­βι­βα­σμός» που ε­πι­θυ­μεί η κυ­βέρ­νη­ση για να κλεί­σει η α­ξιο­λό­γη­ση δεν φαί­νε­ται ε­φι­κτός αν οι δα­νει­στές δεν βά­λουν νε­ρό στο κρα­σί τους. Κά­τι που προ­σκρούει στον σκλη­ρό πυ­ρή­να της α­παί­τη­σης του κουαρ­τέ­του: τη δη­μιουρ­γία μιας δευ­τε­ρο­γε­νούς α­γο­ράς για τα ε­πι­χει­ρη­μα­τι­κά δά­νεια τα ο­ποία ζη­τούν να α­πε­λευ­θε­ρω­θούν α­πό κά­θε προ­στα­σία έ­στω και αν εί­ναι συν­δε­δε­μέ­να με την πρώ­τη κα­τοι­κία.
Απαί­τη­ση την ο­ποία στη­ρί­ζουν α­πό την πλευ­ρά τους και οι τρά­πε­ζες που θέ­λουν να α­παλ­λα­γούν με τον έ­να ή άλ­λο τρό­πο α­πό τα μη ε­ξυ­πη­ρε­τού­με­να α­νοίγ­μα­τα, που α­νέρ­χο­νται στο 43,6% του συ­νό­λου των α­νοιγ­μά­των σύμ­φω­να με ε­κτι­μή­σεις του υ­πο­διοι­κη­τή της Τρά­πε­ζας της Ελλά­δος Θ. Μη­τρά­κο.
Το πο­σο­στό αυ­τό θεω­ρεί­ται, σύμ­φω­να με αυ­τές τις ε­κτι­μή­σεις, πως ε­πη­ρεά­ζει αρ­νη­τι­κά τη δυ­να­τό­τη­τα του χρη­μα­το­πι­στω­τι­κού συ­στή­μα­τος να πα­ρέ­χει νέες πι­στώ­σεις για κε­φά­λαια κί­νη­σης και ε­πεν­δύ­σεις προς ό­φε­λος της πραγ­μα­τι­κής οι­κο­νο­μίας. Μά­λι­στα, έ­χει τε­θεί ως στό­χος να μειώ­νε­ται κα­τά 10% ε­τη­σίως το πο­σο­στό των μη ε­ξυ­πη­ρε­τού­με­νων δα­νείων τις τρά­πε­ζες μέ­χρι το 2018 για να μη χρεια­στούν νέα α­να­κε­φα­λαιο­ποίη­ση.

Όπως Ισπα­νία και Ιρλαν­δία

Ου­σια­στι­κά, οι δα­νει­στές, και ό­χι μό­νο το ΔΝΤ, θέ­λουν να ε­φαρ­μο­στεί και στην Ελλά­δα το μο­ντέ­λο  της Ισπα­νίας και της Ιρλαν­δίας, ό­που οι τρά­πε­ζες συ­νερ­γά­ζο­νται με ε­ται­ρείες δια­χεί­ρι­σης  α­παι­τή­σεων α­πό μη ε­ξυ­πη­ρε­τού­με­να δά­νεια (Ε­ΔΑ­ΜΕΔ στην αρ­γκό του χρη­μα­το­πι­στω­τι­κού συ­στή­μα­τος) ή με­τα­βι­βά­ζουν σε αυ­τές τις α­παι­τή­σεις α­πό τα μη ε­ξυ­πη­ρε­τού­με­να δά­νεια σε πο­λύ χα­μη­λό­τε­ρες τι­μές α­πό την πραγ­μα­τι­κή τους α­ξία (και α­πο­κα­λού­νται α­ντί­στοι­χα Ε­ΜΑ­ΜΕΔ).
Μά­λι­στα για να γί­νει πιο ελ­κυ­στι­κό, δη­λα­δή πιο κερ­δο­φό­ρο, το προϊόν για τις ε­ται­ρείες αυ­τές η με­τα­βί­βα­ση θα πε­ρι­λαμ­βά­νει και «πρά­σι­να» δά­νεια ε­φό­σον ο δα­νειο­λή­πτης έ­χει και άλ­λα δά­νεια που δεν ε­ξυ­πη­ρε­τού­νται.
Μι­λώ­ντας στη βου­λή γι’ αυ­τό το ζή­τη­μα ο υ­πουρ­γός Οι­κο­νο­μίας Γ. Στα­θά­κης α­να­γνώ­ρι­σε πως η ί­δρυ­ση τέ­τοιων ε­ται­ρειών προ­βλέ­πε­ται α­πό το νό­μο 4354/2015 ο ο­ποίος ε­πι­τρέ­πει τη με­τα­βί­βα­ση α­παι­τή­σεων α­πό μη ε­ξυ­πη­ρε­τού­με­να δά­νεια τα ο­ποία έ­χουν δο­θεί σε ε­πι­χει­ρή­σεις με πά­νω α­πό 250 ερ­γα­ζό­με­νους και τζί­ρο ά­νω των 50 ε­κατ. ευ­ρώ και ε­κτί­μη­σε πως αυ­τή «θα πά­ρει αρ­κε­τό χρό­νο έως ό­του δια­μορ­φω­θεί στη λε­πτο­μέ­ρειά του το θε­σμι­κό πλαί­σιο βά­σει του ο­ποίου θα μπο­ρούν να ι­δρύο­νται αυ­τές οι ε­ται­ρείες».

Οι τρά­πε­ζες προ­χω­ρού­ν

Όμως οι Τρά­πε­ζες, με τις ευ­λο­γίες των δα­νει­στών έ­χουν ή­δη προ­χω­ρή­σει χω­ρίς να πε­ρι­μέ­νουν την α­πο­σα­φή­νι­ση του θε­σμι­κού πλαι­σίου, ού­τε καν την ο­λο­κλή­ρω­ση της α­ξιο­λό­γη­σης.
Η Eurobank προ­χω­ρά σε συμ­φω­νία για τη με­τα­βί­βα­ση χαρ­το­φυ­λα­κίου ε­πι­χει­ρη­μα­τι­κών δα­νείων, ύ­ψους 600 ε­κατ. ευ­ρώ, ε­νώ η Alpha Bank σχη­μά­τι­σε κοι­νο­πρα­ξία με την Aktua Soluciones Financieras που θα α­να­λά­βει τη δια­χεί­ρι­ση μη ε­ξυ­πη­ρε­τού­με­νων δα­νείων ι­διω­τών (στε­γα­στι­κά και κα­τα­να­λω­τι­κά). Οι κι­νή­σεις της Eurobank και της Alpha εί­ναι η κο­ρυ­φή του τε­ρά­στιου κύ­μα­τος τέ­τοιων ε­ται­ρειών που α­να­μέ­νε­ται να φθά­σει στα ελ­λη­νι­κά πα­ρά­λια. Άλλες ο­κτώ με δέ­κα ε­ται­ρείες (θυ­γα­τρι­κές κο­λοσ­σών του κλά­δου) ή­δη κά­νει ε­πα­φές με την Τρά­πε­ζα της Ελλά­δος για τους ό­ρους και προϋπο­θέ­σεις της α­δειο­δό­τη­σης, (η σχε­τι­κή πρά­ξη δη­μο­σιεύ­θη­κε την πε­ρα­σμέ­νη ε­βδο­μά­δα).
Ενδια­φέ­ρον έ­χει αρ­χί­σει να εκ­δη­λώ­νε­ται και α­πό ξέ­νες τρά­πε­ζες. Σε σχε­τι­κά δη­μο­σιεύ­μα­τα γί­νε­ται λό­γος για την Barclays και η BNP Paribas. Και ως συ­νή­θως η ει­σβο­λή αυ­τών των ε­ται­ρειών συ­νο­δεύε­ται α­πό μια κου­στω­δία ε­μπλε­κο­μέ­νω­ν: συμ­βου­λευ­τι­κές ε­ται­ρείες που α­να­λαμ­βά­νουν την ε­ξέ­τα­ση των προο­πτι­κών κά­θε ε­πι­χεί­ρη­σης που χρω­στά­ει, δι­κη­γο­ρι­κές ε­ται­ρείες που συ­ντά­ξουν τα συμ­βό­λαια αλ­λά και call centers που θα κυ­νη­γούν τη­λε­φω­νι­κά τους δα­νειο­λή­πτες. Ένας ο­λό­κλη­ρος κλά­δος δη­μιουρ­γεί­ται πά­νω στα ε­ρεί­πια και οι «ε­πεν­δυ­τι­κές ύαι­νες», ό­πως έ­χουν ο­νο­μα­στεί, προσ­δο­κούν μέ­σο ε­τή­σιο πο­σο­στό κέρ­δους της τά­ξης του 20% κα­τα­βροχ­θί­ζο­ντας οι­κο­νο­μι­κά πτώ­μα­τα.

Αντι­προ­τά­σεις της ελ­λη­νι­κής πλευ­ράς

Τα λε­φτά εί­ναι πολ­λά και αυ­τό ε­ξη­γεί και την σφο­δρό­τη­τα της σύ­γκρου­σης σε αυ­τό το θέ­μα. Η κυ­βέρ­νη­ση βά­σι­μα ι­σχυ­ρί­ζε­ται πως τα πρά­σι­να δά­νεια έ­χουν ε­ξαι­ρε­θεί ρη­τά α­πό το μνη­μό­νιο του κα­λο­και­ριού αλ­λά το αυ­τί του κουαρ­τέ­του δεν ι­δρώ­νει.
Η κυ­βερ­νη­τι­κή πρό­τα­ση, προ­βλέ­πει την προ­στα­σία για μια τριε­τία α­πό την πώ­λη­ση σε funds των κόκ­κι­νων στε­γα­στι­κών δα­νείων πρώ­της κα­τοι­κίας, αλ­λά και των δα­νείων που έ­χουν υ­πο­θή­κη ή προ­ση­μείω­ση την πρώ­τη κα­τοι­κία, δη­λα­δή κα­τα­να­λω­τι­κά και κόκ­κι­να δά­νεια μι­κρο­με­σαίων ε­πι­χει­ρή­σεων. Πα­ράλ­λη­λα, για ό­σα δά­νεια δεν έ­χουν υ­πο­θή­κη την πρώ­τη κα­τοι­κία, η κυ­βέρ­νη­ση προ­τεί­νει ε­ξαί­ρε­ση α­πό την πώ­λη­ση σε funds ε­πι­χει­ρη­μα­τι­κών δα­νείων ύ­ψους έως 500.000 ευ­ρώ, δα­νείων ε­λεύ­θε­ρων ε­παγ­γελ­μα­τιών ύ­ψους μέ­χρι 250.000 ευ­ρώ και κα­τα­να­λω­τι­κών δα­νείων έως 20.000 ευ­ρώ.
Η πρό­τα­ση αυ­τή δεν συ­ζη­τή­θη­κε καν, κα­θώς οι δα­νει­στές θεω­ρούν πως έ­τσι προ­στα­τεύε­ται το 42%-45% των κόκ­κι­νων δα­νείων,  α­φαι­ρώ­ντας έ­τσι α­πό τις «ύαι­νες» έ­να ση­μα­ντι­κό κομ­μά­τι της «τρο­φής τους».
Και ε­δώ εί­ναι το κρί­σι­μο δί­λημ­μα που έ­χει να α­ντι­με­τω­πί­σει η κυ­βέρ­νη­ση στο δεύ­τε­ρο γύ­ρο της δια­πραγ­μά­τευ­σης. Αν ε­πι­μεί­νει, και σω­στά, στην προ­στα­σία της πρώ­της κα­τοι­κίας ε­ξαι­ρώ­ντας α­πό τη δυ­να­τό­τη­τα με­τα­βί­βα­σης ό­σα δά­νεια συν­δέ­ο­νται με αυ­τήν ό­πως ι­σχύει και τώ­ρα (μέ­χρι τις 15 Απρι­λίου) μπο­ρεί να πε­τύ­χει μια συμ­φω­νία αυ­τή να πα­ρα­τα­θεί για δύο α­ντί τριών ε­τών ό­πως ή­ταν η αρ­χι­κή της πρό­τα­ση. Αλλά εί­ναι σί­γου­ρο πως σε α­ντάλ­λαγ­μα οι δα­νει­στές (ε­πα­να­λαμ­βά­νου­με, ό­χι μό­νο το ΔΝΤ) δεν θα δεχ­θούν να ε­ξαι­ρε­θούν τα ε­πι­χει­ρη­μα­τι­κά δά­νεια έως 500.000 ευ­ρώ, τα δά­νεια ε­λεύ­θε­ρων ε­παγ­γελ­μα­τιών έως 250.000 ευ­ρώ και τα κα­τα­να­λω­τι­κά μέ­χρι 20.000 ευ­ρώ. Θα πρό­κει­ται για μια ε­τε­ρο­βα­ρή συμ­φω­νία για­τί στην ου­σία ού­τε οι τρά­πε­ζες, ού­τε και οι «ύαι­νες» εν­δια­φέ­ρο­νται για τα μι­κρά α­κί­νη­τα των ι­διω­τών α­πό τα ο­ποία δεν θεω­ρούν πως μπο­ρούν βρα­χυ­πρό­θε­σμα να α­πο­σπά­σουν υ­ψη­λές α­πο­δό­σεις. Οι ε­ται­ρείες δια­χεί­ρι­σης ο­ρέ­γο­νται τις ε­πι­χει­ρή­σεις που εί­τε μέ­σω της ρευ­στο­ποίη­σης των πε­ριου­σια­κών τους στοι­χείων εί­τε μέ­σω αλ­λα­γών στο μά­νατ­ζμε­ντ, πε­ρι­κο­πών και α­πο­λύ­σεων μπο­ρούν να α­πο­φέ­ρουν κέρ­δη.  Έτσι ό­μως δεν θα προ­κύ­ψει α­νά­πτυ­ξη αλ­λά με­γα­λύ­τε­ρη κοι­νω­νι­κή ε­ρή­μω­ση.

Σκύλ­λα και Χά­ρυ­βδη

Προ­φα­νώς αυ­τό υ­πο­νοού­σε ο συ­ντά­κτης της α­να­κοί­νω­σης του υ­πουρ­γείου Οι­κο­νο­μι­κών την πε­ρα­σμέ­νη ε­βδο­μά­δα ό­ταν τό­νι­ζαν πως οι προ­τά­σεις του ΔΝΤ βο­η­θούν τους πλού­σιους αλ­λά και ο γε­νι­κός γραμ­μα­τέ­ας Δη­μο­σιο­νο­μι­κής Πο­λι­τι­κής που κα­τη­γό­ρη­σε τους δια­πραγ­μα­τευ­τές του Τα­μείου για «συ­μπε­ρι­φο­ρά Σάι­λοκ». Αλλά η ου­σία της δή­λω­σης Κου­τε­ντά­κη δεν εί­ναι τα καρ­φιά προς το ΔΝΤ αλ­λά η έμ­με­ση ο­μο­λο­γία πως αυ­τή η συ­μπε­ρι­φο­ρά ε­δρά­ζε­ται σε μια σκλη­ρή για την ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση πραγ­μα­τι­κό­τη­τα: πως τα τα­μεια­κά δια­θέ­σι­μα του δη­μο­σίου (έ­στω και με το «μα­ξι­λα­ρά­κι» των α­πο­θε­μα­τι­κών των Τα­μείων που δεν έ­χουν κα­τα­τε­θεί στην ΤτΕ ό­πως προέ­βλε­πε η Πρά­ξη Νο­μο­θε­τι­κού Πε­ριε­χο­μέ­νου) δεν διαρ­κούν πά­νω α­πό τρεις – τέσ­σε­ρις μή­νες τη στιγ­μή που πρέ­πει να κα­τα­βλη­θούν 4 δισ. ευ­ρώ σε τό­κους και χρε­ο­λύ­σια έως το κα­λο­καί­ρι.
Κο­ντο­λο­γίς, αν γλυ­τώ­σει η πρώ­τη κα­τοι­κία πολ­λών δα­νειο­λη­πτών α­πό τη Σκύλ­λα της με­τα­βί­βα­σης της ο­φει­λής σε fund, συ­νο­λι­κά η δια­πραγ­μά­τευ­ση για την α­ξιο­λό­γη­ση δύ­σκο­λα δεν θα κα­τα­λή­ξει στη Χά­ρυ­βδη σκλη­ρών μέ­τρων. Η κυ­βέρ­νη­ση θα μπο­ρεί βά­σι­μα να ι­σχυ­ρι­στεί πως α­πέ­φυ­γε α­κό­μη χει­ρό­τε­ρα μέ­τρα αλ­λά δεν θα έ­χει κά­νει βή­μα­τα α­πε­γκλω­βι­σμού α­πό τη μέγ­γε­νη των δα­νει­στών. Εξάλ­λου ο Σόι­μπλε φρό­ντι­σε να προσ­γειώ­σει ό­σους προσ­δο­κού­σαν μια κά­θαρ­ση του ελ­λη­νι­κού δρά­μα­τος μέ­σω της ε­λά­φρυν­σης του χρέ­ους.
Το μέλ­λον σί­γου­ρα θα διαρ­κέ­σει πο­λύ.

ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet