Exif_JPEG_420

 

«Στο ανοιχτό κέντρο φιλοξενίας του Καρά Τεπέ δεν έχουμε πρόσφυγες ή μετανάστες. Εδώ όλοι είναι φιλοξενούμενοί μας ταξιδιώτες», εξηγούν στην «Εποχή» οι υπεύθυνοι του χώρου. Μπορεί κάποιος να σκεφτεί πως απλά πρόκειται για μια λέξη. Κάθε λόγος, όμως, φέρει και ένα νοηματικό-αξιακό φορτίο και είναι σημαντικό που οι διαμένοντες άνθρωποι εκεί δεν ξεχωρίζονται σε κατηγορίες, ούτε πρακτικά ούτε ρητορικά, αλλά όλοι συμβιώνουν ισότιμα.
«Αυτός ο χώρος εδώ, μέχρι και το καλοκαίρι που μας πέρασε, ήταν μια μικρή Ειδομένη, με χιλιάδες κόσμο», επισημαίνει ο αρμόδιος για την παλαιότερη κατάσταση της δομής. Από τότε μέχρι σήμερα, με δουλειά και υπομονή, ο χώρος έχει μετατραπεί σε μια πρότυπη κοινότητα, σε ένα μικρό χωριό, όπως διαπιστώσαμε όταν βρεθήκαμε εκεί.
Μέσα στη φύση έχουν στηθεί 158 σπιτάκια που φιλοξενούν 960 άτομα, εκ των οποίων τα 400 είναι παιδιά. Η δομή είναι προσεγμένη και καθαρή, με παγκάκια στημένα από εδώ και εκεί, κάτω από τον ίσκιο για να κάθονται οι άνθρωποι, και «tea point», που το έχουν αναλάβει οι γυναίκες φιλοξενούμενες και λειτουργεί όλη την ημέρα. Απ’ έξω βέβαια έχουν στηθεί και πολλές καντίνες, που ευτυχώς οι τιμές των προϊόντων τους είναι κανονικές, ενώ ο κατάλογος είναι γραμμένος και στα αραβικά.
Τριγυρνώντας στην κοινότητα, φαντάζει απίστευτο ότι κάποτε μπορεί να ήταν μια «μικρή Ειδομένη», όταν αυτή τη στιγμή υπάρχει οργάνωση και πρόβλεψη για παροχές, όπως κιόσκι με είδη καθαριότητας και προσωπικής υγιεινής, πυροσβεστήρες και πίνακες για φορτιστές κινητών. Ενώ, όπως μας είπαν οι υπεύθυνοι, γίνονται εργασίες ώστε να έχει και το κάθε σπιτάκι τη δικιά του πρίζα για τα κινητά κτλ.
Οι τουαλέτες και οι ντουζιέρες είναι μια πολύ όμορφη κατασκευή, με ξύλινη περίφραξη γύρω γύρω, αν και το ζεστό νερό δεν φτάνει πάντα για όλους, σύμφωνα με τους πρόσφυγες που μιλήσαμε.
Οι μόνοι «ριγμένοι» θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι οι άνδρες που ταξιδεύουν μόνοι και διαμένουν σε μια μεγάλη σκηνή μαζί (χωρίς να υπάρχει συνωστισμός ή κακές συνθήκες). Αυτό γίνεται, όμως, προκειμένου να υπάρχουν ελεύθερα σπιτάκια για τις οικογένειες με παιδιά, καθώς περιμένουν συνέχεια καινούργιο κόσμο, όπως μας εξήγησαν. Κάποιοι που μπορεί να μην χωράνε, ιδίως οι πιο ευάλωτες ομάδες, μεταφέρονται και σε ενοικιαζόμενα διαμερίσματα ή σε δωμάτια σε ξενοδοχείο που έχει παραχωρηθεί για αυτό το λόγο.
Πέραν των καλών συνθηκών, υπάρχει και καλή οργάνωση των λειτουργιών, με το φαγητό να διανέμεται τρεις φορές την ημέρα από πόρτα σε πόρτα, ώστε να μην περιμένουν οι άνθρωποι σε ουρά να τους δοθεί συσσίτιο, σαν να πρόκειται για ελεημοσύνη, ενώ πριν σερβιριστεί, δοκιμάζεται ποιοτικά από τους υπεύθυνους του χώρου. Ταυτόχρονα, υπάρχει κιόσκι πληροφοριών για το χώρο, κιόσκι για ενημέρωση σχετικά με την παροχή ασύλου, μετεγκατάσταση κτλ, ιατρείο, ενώ η Western Union δεν παρέλειψε να μεταφέρει τις συναλλαγματικές της δραστηριότητες μέχρι και μέσα στον καταυλισμό (έχει ανοίξει και δύο ακόμα παραρτήματα στο λιμάνι).

Μορφές αυτοδιαχείρισης

 

Exif_JPEG_420

Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι οι ίδιοι οι φιλοξενούμενοι εμπλέκονται στη λειτουργία της δομής και γίνονται εθελοντές είτε στη μετάφραση, είτε στο ιατρείο, αντιλαμβανόμενοι αυτόν τον χώρο ως δικό τους. Τις προσεχείς μέρες, μάλιστα, αναμένεται να υπάρξει και κουρείο για τους διαμένοντες, μετά από πρόταση ενός φιλοξενούμενου που ασκούσε το επάγγελμα στη Συρία. Υπό κατασκευή βρίσκεται και χώρος όπου θα μαγειρεύουν πλέον μόνοι τους, ο καθένας για το σπίτι του.
Μορφές αυτοδιαχείρισης του χώρου σε συνδυασμό και με διάφορες δραστηριότητες που γίνονται, από παιδικό παιχνίδι, μέχρι προβολές ταινιών κάθε βράδυ, είναι βασικές και για τη ψυχολογία του κόσμου εκεί, ώστε να περνάει πιο εύκολα η αναμονή ώσπου να μεταγκατασταθούν εκεί που θέλουν ή να προχωρήσουν σε πιο μόνιμη κατοικία όσοι μείνουν στην Ελλάδα.
«Εδώ είναι καλά, δεν έχω κάποιο πρόβλημα, αλλά νιώθω κάθε μέρα ότι είναι η ίδια», μας είπε η Αναφούλ όταν συνομιλήσαμε μαζί της. Μαζί με τη φίλη της που έκαναν το ταξίδι από τη Συρία, βρίσκονται στο κέντρο οχτώ μέρες και θα παραμείνουν μάλλον άλλους τρεις μήνες, καθώς και οι δύο περιμένουν απάντηση για επανένωση με την οικογένειά τους στη Γερμανία. Αν υπάρξει ειρήνη, όπως μας αφηγήθηκε, θα ήθελε να γυρίσει πίσω στη Συρία. Η δομή του Καρά Τεπέ της αρέσει, και σίγουρα της φαίνεται πολύ καλύτερη από τη Μόρια, αλλά και πάλι δεν θέλει να βρίσκεται εκεί. «Αυτό που εύχομαι είναι να γίνουν οι διαδικασίες γρήγορα. Δεν θέλω να μείνω πολύ καιρό εδώ, θέλω να δω τον άντρα μου και την κόρη μου, να είμαι μαζί τους».
Ευχαριστημένος από τη δομή ήταν και ο Αμπντάλα Χασάν, κυρίως γιατί μπορούσε να κάνει βόλτες και έξω από το κέντρο, σε αντίθεση με τη Μόρια. Οι άνθρωποι του Καρά Τεπέ δεν μπορούν να κινηθούν σε όλο το νησί, «αλλά έστω και αυτά τα λίγα χιλιόμετρα από το ένα σούπερ-μάρκετ μέχρι το άλλο, είναι κάτι, δεν νιώθεις φυλακισμένος». Ο οικοδόμος από τη Δαμασκό της Συρίας βρίσκεται στη δομή 50 μέρες, μαζί με τα δύο παιδιά του, την 5χρονη Σελίν, και τον 7χρονο Χαγιάν. Η μητέρα τους δεν πρόλαβε δυστυχώς να ξεφύγει από τον πόλεμο. Πέθανε πριν από εφτά μήνες στη Δαμασκό από βόμβα που έπεσε πάνω στο αμάξι, ενώ πήγαινε να ψωνίσει. Στο Καρά Τεπέ δεν ξέρουν για πόσο καιρό θα πρέπει να παραμείνουν και αυτό είναι που τους ανησυχεί, γιατί τα λεφτά τελειώνουν και δυνατότητα να πιάσει δουλειά δεν υπάρχει. «Δεν με νοιάζει σε ποια χώρα θα με στείλουν, αρκεί να πάω κάπου που θα μπορώ να στήσω τη ζωή μου για μένα και τα παιδιά μου».
Οι φιλοξενούμενοι ταξιδιώτες του Καρά Τεπέ, όσο τραγικές και αν είναι οι ιστορίες τους, είναι οι τυχεροί αυτής της κρίσης, καθώς έστω και με αργούς ρυθμούς, κάποια στιγμή θα συνεχίσουν το ταξίδι τους και δεν θα τους γυρίσουν πίσω στην Τουρκία και από εκεί στη χώρα από την οποία προσπαθούσαν να ξεφύγουν. Και για όσους αναρωτιούνται γιατί δεν ζήτησαν άσυλο στη γείτονα χώρα, έχει απάντηση η Αναφούλ: «Η Τουρκία δεν είναι ασφαλής, κανείς δεν σε βοηθάει εκεί πέρα και πάντα προσπαθούν να σου πάρουν λεφτά για το οτιδήποτε. Άλλωστε και εκεί σκάνε βόμβες».

 

Πούλιτζερ σε έλληνες φωτογράφους

Με το βραβείο Πούλιτζερ διακρίθηκαν τρεις έλληνες φωτογράφοι που καλύπτουν το προσφυγικό σε Ευρώπη και Μέση Ανατολή. Ο Γιάννης Μπεχράκης, επικεφαλής της ομάδας του Reuters για την Ελλάδα και την Κύπρο, μαζί με τους Άλκη Κωνσταντινίδη και Αλέξανδρο Αβραμίδη αποτύπωσαν με μοναδικό τρόπο την προσφυγική κρίση με το φακό τους.

 

Ικανοποίηση από μια μετέωρη συμφωνία

Exif_JPEG_420

Την ικανοποίησή της εξέφρασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην αξιολόγηση της συμφωνίας ΕΕ-Τουρκίας, την Τετάρτη που μας πέρασε. Το κολέγιο των επιτρόπων βλέπει πρόοδο όσον αφορά στη μείωση των ροών, αλλά και στις διαδικασίες επανεισδοχής προσφύγων από την Ελλάδα στην Τουρκία (325) και επανεγκατάστασης από την Τουρκία στην Ευρώπη (103 Σύριοι). Δηλώνουν ευχαριστημένοι από το γεγονός ότι δύο χώρες προχώρησαν σε νομικές αλλαγές εναρμόνισης με το διεθνές και ευρωπαϊκό δίκαιο και ότι η Ελλάδα έχει επιταχύνει τις διαδικασίες ασύλου στα νησιά, ενώ τόνισαν την ανάγκη τα υπόλοιπα κράτη-μέλη να συνεισφέρουν περισσότερο στο ζήτημα της επανεγκατάστασης και της μετεγκατάστασης.

Παρόλη την ικανοποίηση της Επιτροπής, όμως, σημαντικά προβλήματα παραμένουν. Ο αριθμός των προσφύγων που βρίσκεται στα κέντρα καταγραφής και πιστοποίησης στα νησιά είναι μεγαλύτερος απ’ ό,τι η χωρητικότητα τους, ενώ για κάποιους έχουν παρέλθει οι 25 μέρες που προβλέπονται από τη συμφωνία. Παράλληλα, βάσει των δηλώσεων του πρωθυπουργού της Τουρκίας, Αχμέτ Νταβούτογλου, η συμφωνία μπορεί να ακυρωθεί από πλευράς της γείτονος χώρας. «Διατηρώ την πεποίθηση μου ότι, αν θέλει ο Θεός, θα έχουμε την απαλλαγή από τη θεώρηση, τον Ιούνιο. Σε περίπτωση που αυτό δεν συμβεί τότε, φυσικά, κανείς δεν μπορεί να αναμένει από την Τουρκία να τηρήσει τις δεσμεύσεις της».
Την ίδια στιγμή η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην έκθεση της αξιολόγησης φαίνεται συγκρατημένη όσον αφορά το ζήτημα κατάργησης της βίζας για τους τούρκους πολίτες, καλώντας τη χώρα να εντείνει τις προσπάθειές της να εξασφαλίσει ότι τα άτομα που χρειάζονται διεθνή προστασία, λαμβάνουν το είδος της στήριξης που έχουν περισσότερο ανάγκη. Αν τελικά η Επιτροπή θα μείνει ικανοποιημένη από αυτές τις προσπάθειες, θα φανεί στις 4 Μαΐου, στην τρίτη έκθεση αξιολόγησης.

Χρηματοδότηση

Προβλήματα φαίνεται να προκύπτουν και στο ζήτημα της χρηματοδότησης, με τον τούρκο υπουργό Εξωτερικών, Μεβλούτ Τσαβούσογλου να δηλώνει ότι η ΕΕ πρέπει να υιοθετήσει μια πιο ρεαλιστική προσέγγιση για την εκταμίευση των 3 δισ. ευρώ και να βελτιώσει τον τρόπο που θα διαθέσει αυτά τα κεφάλαια.
Από πλευράς της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε τη χορήγηση 110 εκατ. ευρώ στην Τουρκία και δεσμεύτηκε για επιτάχυνση των διαδικασιών. Παράλληλα, χρήματα εκταμιεύθηκαν και για την Ελλάδα. Το ποσό των 83 εκατ. ευρώ θα διατεθεί άμεσα στην Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR), στη Διεθνή Ομοσπονδία του Ερυθρού Σταυρού και σε έξι διεθνείς ΜΚΟ, προκειμένου να καλυφθεί η ιατρική περίθαλψη, η σίτιση, η ανάγκη για συνθήκες υγιεινής και διαμόρφωση νέων χώρων για τους πρόσφυγες.

Ο κίνδυνος συνεχίζεται

Εν τω μεταξύ, οι επικίνδυνες καταστάσεις για τους πρόσφυγες συνεχίζονται ακόμα και όταν καταφέρουν να ξεφύγουν από τον πνιγμό στο Αιγαίο. Την τελευταία της πνοή άφησε μια 17χρονη πρόσφυγας στον καταυλισμό του Ελληνικού από πολυοργανική ανεπάρκεια. Η υπόθεση βρίσκεται υπό διερεύνηση, σύμφωνα με τη Μαρία Μελιθανάση, από το γραφείο τύπου του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής.

 

Οι τοίχοι της Μόριας

Exif_JPEG_420

Φθάνοντας στο κέντρο καταγραφής και πιστοποίησης της Μόριας, όπου μεταφέρονται όλοι οι πρόσφυγες και μετανάστες που φθάνουν στο νησί από την Τουρκία, η αίσθηση αλλάζει. Η ησυχία που επικρατεί στο χώρο φαίνεται παράξενη, σαν την ησυχία πριν την καταιγίδα, την ησυχία της αναμονής. Οι άνθρωποι μέσα από τους τοίχους αναμένουν. Θα πάρουν άσυλο, θα τους επιστρέψουν πίσω, θα επιζήσουν τα όνειρά τους;
Μέσα στο χώρο δεν καταφέραμε να μπούμε, τα αιτήματα των δημοσιογράφων για είσοδο, ειδικά λόγω του ερχομού του Πάπα, είναι εκατοντάδες. Παρόλα αυτά, μπορεί κάποιος να πάρει μια εικόνα κάνοντας το γύρο του κέντρου. Απέναντι από την είσοδο με την ψηλή σιδερένια πόρτα και τους λευκούς τοίχους ολόγυρα με τα συρματοπλέγματα από πάνω, βρισκόταν μια κλούβα των ΜΑΤ που φύλαγε το χώρο. Συνεχίζοντας το γύρο από το πλάι, οι τοίχοι γίνονται κάγκελα και μπορείς να δεις το εσωτερικό. Χωρισμένοι χώροι με σιδερένιες πόρτες, όμοιες με της εισόδου, με αστυνομικούς να τις ανοιγοκλείνουν, κάμερες να παρακολουθούν, άνθρωποι να περιφέρονται κάτω από τον ήλιο, χωρίς ίχνος πρασίνου, μόνο χώμα και τσιμέντο.
Δίπλα από το κέντρο βρίσκεται ο χώρος που πέρυσι με τις μεγάλες ροές είχε γίνει επέκταση της δομής στήνοντας σκηνές. Τώρα έχουν απομείνει μόνο κάποια απομεινάρια από αυτές και η πολύχρωμη πινακίδα που γράφει «Welcome» σε διάφορες γλώσσες στέκει στον άδειο χώρο να θυμίζει εκείνο το παρελθόν.
Φεύγοντας από το κέντρο μοιραστήκαμε ένα ταξί με δυο αδελφές από τη Συρία, όχι πάνω από 22 χρονών, και τα τρία παιδιά τους, που μένουν στη Μόρια ένα μήνα τώρα. Έχουν κάνει αίτηση ασύλου, αλλά δεν ξέρουν τι θα γίνει, αν θα εγκριθεί και πότε. Ελπίζουν να πάνε στη Γερμανία όπου βρίσκεται ο άντρας της μίας αδελφής. Της άλλης πέθανε στη Συρία. «Φαγητό κακό, μπάνιο κακό, ύπνος κακός», περιγράφουν τη ζωή τους στη Μόρια. Τώρα είχαν πάρει άδεια να κατέβουν στο λιμάνι για να κάνουν συνάλλαγμα στη Western Union και θα γύριζαν πίσω. Η ανησυχία είναι πάντα η ίδια: «θα μας φτάσουν τα λεφτά να ζήσουμε όσο θα περιμένουμε;».
Ανήσυχος ήταν και ο ταξιτζής που μου έλεγε να ρωτήσω αν έχουν σίγουρα χαρτιά μαζί τους. «Πριν πέντε μήνες σε ένα συνάδελφο που είχε μεταφέρει κάποιους, τον είχε σταματήσει η τροχαία και επειδή δεν είχαν χαρτιά του πήραν την άδεια και το αμάξι. Ακόμα τρέχει με αυτή την ιστορία. Λες και είμαστε εμείς οι διακινητές. Τι να κάνουμε, να αφήσουμε τους ανθρώπους να περπατάνε;».
Καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδρομής η μία μικρούλα, γύρω στα πέντε, είχε βγάλει έξω από το παράθυρο το κεφάλι της και γελώντας έδειχνε στη μαμά της τη θάλασσα, τα δέντρα, τα σπιτάκια. Εικόνες που για άλλα παιδιά είναι αυτονόητες, εκείνη την γέμιζαν ενθουσιασμό, συνηθισμένη ένα μήνα τώρα μόνο σε σιδερένιες πόρτες και λευκούς τοίχους. «Ελευθερία», μου εξήγησε η μητέρα για τη χαρά της μικρής.

 

KAΛΕΣΜΑ

Για αλλαγή πορείας σε Ευρώπη και Γερμανία

Exif_JPEG_420
Η πρωτοβουλία «Να επανιδρύσουμε την Ευρώπη», που έχει δημιουργηθεί από γερμανούς συνδικαλιστές και διανοούμενους, σοσιαλδημοκράτες και αριστερούς, υπογράφουν κείμενο κριτικής προς την ευρωπαϊκή και γερμανική πολιτική όσον αφορά την αντιμετώπιση του προσφυγικού.

Επικρίνουν τη φοβική κατεύθυνση των μέτρων, τα οποία οδηγούν στην άνοδο οπισθοδρομικών, ξενοφοβικών, εθνικιστικών κομμάτων. Αντί τειχών η Ευρώπη πρέπει να χτίσει γέφυρες για τους πρόσφυγες και να τους ενσωματώσει στην κοινωνία της, μέσω ειδικών κοινών προγραμμάτων, χρηματοδοτώντας με ομόλογα τις κυβερνήσεις που υποδέχονται τους μετανάστες ώστε να φτιαχτούν σχολεία, νοσοκομεία και θέσεις εργασίας. «Ταυτόχρονα, αυτό θα ήταν μια συμβολή στην ευρωπαϊκή επενδυτική πρωτοβουλία, που δεν υποτάσσεται στους κανόνες του “δημοσιονομικού συμφώνου”, που δογματικά υπερασπίστηκε η γερμανική ομοσπονδιακή κυβέρνηση, και εδώ και χρόνια εμποδίζει την οικονομική ανάπτυξη σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, προκαλώντας κοινωνική και περιβαλλοντική καταστροφή, ιδιαίτερα στη Νότια Ευρώπη, και οδήγησε στην αύξηση των αμφιβολιών σχετικά με τη δημοκρατική νομιμότητα της λήψης πολιτικών αποφάσεων».
Ολόκληρο το κείμενο βρίσκεται στα αγγλικά στο: www.europa-neu-begruenden.de/appell-2016/the-refugee-crisis-a-call-for-a-change-of-course-in-europe-and-in-germany
Τη διακήρυξη υπογράφουν, μεταξύ άλλων, η Κάτια Κίπινγκ, πρόεδρος της die Linke, ο Μπόντο Ράμελο, πρωθυπουργός της Θουριγγίας, ο Ράινχαρντ Μπούτικοφερ, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Πράσινου Κόμματος, η Σιμόν Πέτερ, πρόεδρος των γερμανών Πρασίνων, ο Ράλφ Στέγκνερ αντιπρόεδρος του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, ο Άξελ Τροστ, αντιπρόεδρος της die Linke, η Γιοχάνα Ούκερμαν, πρόεδρος της νεολαίας του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, η Γκάμπι Τσίμερ, πρόεδρος της GUE/NGL, ο Φρανκ Μπσίρκε, πρόεδρος και η Αντρέα Κόζιτς, αντιπρόεδρος του συνδικάτου εργαζομένων στις υπηρεσίες (ver.di.), η Κλάουντια Ροτ, αντιπρόεδρος της γερμανικής Βουλής, τα μέλη του προεδρείου του συνδικάτου μετάλλου (IG Metall) Χανς-Γιούργκεν Ούρμπαν και Βόλφγκανγκ Λεμπ, η Μιχαέλα Ρόζενμπεργκερ, πρόεδρος του συνδικάτου επισιτισμού (NGG), οι καθηγητές πανεπιστημίου Έλμαρ Άλτφατερ, Κλάους Ντέρε, Γκέρχαρτν Μπος και η Γκεζίνε Σβαν, πρόεδρος της επιτροπής αξιών του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος.

Κείμενο - φωτογραφίες: Τζέλα Αλιπράντη
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet